Μια λέξη παρεξηγημένη εξ αιτίας της άγνοιας που
δημιουργεί η μη διδαχή της σύγχρονης ιστορίας και που χρησιμοποιείται, για να
χλευάσει, αντί να αποδώσει τον απαιτούμενο σεβασμό και τιμή, σε όσους δυστυχώς
πέρασαν την φοβερή δοκιμασία και, ή απεβίωσαν ή κατάφεραν να επιστρέψουν σώοι
. Στις 14 Ιουνίου 1917 (Α’ Παγκ.
Πόλεμος) κλήθηκε στην Αθήνα ο Βενιζέλος,
όπου ανέλαβε την εξουσία και κήρυξε επίσημη είσοδο της Ελλάδας στον πόλεμο στο
πλευρό της Αντάντ. Οι Βούλγαροι που βρισκόταν ελέω Γερμανών στα πρόθυρα του
Σιδηροκάστρου, αγρίεψαν. Έπρεπε να βρουν τρόπους εξόντωσης του Ελληνικού
στοιχείου του Σιδηροκάστρου και γενικότερα της Ανατολικής Μακεδονίας. Και τον
βρήκαν. Λίγες ημέρες μετά την είσοδο στο πόλεμο της Ελλάδος ο δημόσιος κήρυκας
με συνοδεία ταμπούρλου διαλάλησε σε όλη την πόλη: "Κατά διαταγήν της
Βουλγαρικής κυβερνήσεως, όλοι οι άνδρες του Σιδηροκάστρου από ηλίκία 17 έως 60
ετών, να παρουσιαστούν εντός της αύριον στο Φρουραρχείον δια να σταλούν εις το
εσωτερικόν της Βουλγασρίας ως όμηροι. Το μέτρον εκρίθη αναγκαίον δια την
ασφάλειαν του Βουλγαρικού κράτους. Οι παραβάται θα παραπέμπονται στο
Στρατοδικείον". Εκατό περίπου άνδρες του Σιδηροκάστρου πήγαν στο Φρουραρχείο
για να πάρουν σε λίγο τον δρόμο για τον αγύριστο. Επικεφαλής τους ο
Μητροπολίτης του Σιδηροκάστρου Παρθένιος όταν στις 20 Ιουνίου το 1917 έβγαιναν
από την πόλη. Ανάμεσα στο πλήθος αυτό και μερικοί εφιάλτες και δύο από αυτούς
ζωέμποροι πρόδωσαν τους κατόχους χρημάτων και οι δύστυχοι όμηροι αφού
βασανίστηκαν φρικτά, πρώτοι παρέδωσαν το πνεύμα στο Κίτσοβο. Οι κακουχίες, το
μαστίγιο, η πείνα, η συνεχής βαρύτατη εργασία, η ζέστη και το κρύο αποδεκάτισαν
τους ομήρους και έτσι από τους εκατό δεν επέστρεψαν παρά ελάχιστοι, μετά την
λήξη του Α’Παγκ. Πολέμου και ανάμεσά τους με κλονισμένη υγεία επέστρεψε στην
έδρα του μαζί με το ποίμνιό του ο Μητροπολίτης Σιδηροκάστρου Παρθένιος, ο
οποίος όμως σύντομα αποδήμησε στον Κύριο. Δεν είναι γνωστό πόσοι ακριβώς
πέθαναν στην Βουλγαρία όμηροι από το Σιδηρόκαστρο. Εκτός όμως αυτών των ομήρων
εκτοπίστηκαν ολόκληρες οικογένειες γιατί αρνήθηκαν να αποκτήσουν Βουλγάρικη
ιθαγένεια. Οι οικογένειες αυτές οδηγήθηκαν στο εσωτερικό της Βουλγαρίας με
ειδική αμαξοστοιχία και φορούσαν ειδική ταινία με τα γράμματα στην Βουλγαρική
«ΙΝΤΕΡΙΛΙΝ ΓΚΡΟΥΚ» (Έλλην αιχμάλωτος). Ο αρχηγός της οικογένειας ήταν
υποχρεωμένος με ποινή φυλάκισης να δίνει το παρών πρωι και βράδυ στην αρμόδια
υπηρεσία. Αλλά και αυτοί που δεν εκτοπίστηκαν δεν βρίσκονταν σε καλύτερη μοίρα.
Από ειδική έρευνα υπολογίζεται ότι απ' όλη την Ανατολική Μακεδονία πέθαναν 32000 Έλληνες Όμηροι στην
Βουλγαρία και από αυτούς οι 30000στο Κίτσοβο, στο Γκόστιβαρ και Καρναμπάτ, από
τις ανεκδιήγητες κακουχίες και πείνα.
Πριν μερικά χρόνια ο Σύλλογος των εν Θεσσαλονίκη Σιδηροκαστρινών και
Περιχώρων «ΤΟ ΡΟΥΠΕΛ» καθώς και η ομοσπονδία Μακεδονικών Συλλόγων έκαναν
πρόταση να καθιερωθεί μια ημέρα ειδική για τους ανθρώπους αυτούς. Δυστυχώς
μέχρι στιγμής δεν έγινε τίποτε. ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ,
εσύ που από την θέση σου, έχεις υποστεί τα πάνδεινα και οι πρόγονοί σου
υπέστησαν μαρτύρια, χειρότερα κι από αυτά του Χριστού, μήπως πρέπει να
πρωτοπορήσεις και να καθιερώσεις ημέρα μνήμης ειδικά γι αυτούς? Ξέρω πως
μνημονεύονται κάθε 27 Ιουνίου, αλλά πιστεύω πως η καθιέρωση ιδιαίτερης ημέρας
μνήμης, θα δώσει την πραγματική εικόνα για τα «ΝΤΟΥΡΝΤΟΥΒΑΚΙΑ» (Πληροφορίες από
"Σιντική Ιστορία και Παραδόσεις" Άννας Τολούδη και "Σιδηρόκαστρο
η Αιώνια πόλη του Κάστρου" Νίκου Σκαρλάτου). Παραθέτω τα ονόματα των
αποθανόντων Σιδηροκαστρινών στην Βουλγαρία ως όμηροι.
Γεώργιος
Τσαταλτζινός
Πέθαναν ως όμηροι στην Βουλγαρία κατά τα έτη 1917-1918
Αναστασίου Αλέξης, Ανθήμου Ιωάννης, Άρσος Θωμάς, Ασίκης
Διογένης, Βερβέρης Γεώργιος, Βούτσιος Ιωάννης, Γούσκας Ανδρέας, Γούσκας
Νικόλαος, Γιούρης Εμμανουήλ,Γιάγκος Μίχος
Γρηγοριάδης Αιμίλιος, Δοδακόπουλος Μιχαήλ, Δανιηλίδης
Θεοφάνης, Ζαχαρής Στέφανος, Θεοχάρης Μιχάλης, Κατσάρης Μιχαήλ, Κουμλής
Εμμανουήλ, Κωνσταντάς Εμμανουήλ, Κασίναλης Γεώργιος, Καϊμακάμης Χαράλαμπος,
Καραντζούλης Θεόδωρος, Καϊτατζής Ιωάννης, Κούκκος Ηλίας, Κούκκος Εμμανουήλ,
Λουκέρης Αρχοντής, Λουκέρης Ιωάννης, Λουκέρης Αθανάσιος,
Μάλης Γεώργιος, Μαρβάκης Σταύρος, Μπονέρης Κλωνάρης, Μουσλής Θεοφάνης, Μπάμπας
Αργύριος, Νάσκος Εμμανουήλ, Παπαδημητρίου Αντώνιος, Πορπατινέλης Ιωάννης,
Πασχαλιέρης Διαμαντής, Πασχαλιτσέρης Πασχάλης, Ράσιος Αθανάσιος, Σκαρλάτος
Νικόλαος, Σφήκας Γεώργιος, Σκόδρας Γεώργιος, Τζανλής Βασίλειος, Τζωάνος
Κων/ντίνος, Τσέκος Τάκος, Τσιγγελής Αντώνιος, Τικπασάνης Ιωάννης, Τικμπασάνης
Νικόλαος, Τριανταφύλλου Λάζαρος, Ταλιουρίδης Κων/ντίνος
Τζαμπάζης Λάζαρος, Χατζηβάντσης Θωμάς, Χατζηβάντσης
Κων/ντίνος