Του Δημήτρη Σταύρου
Αφορμή για το κείμενο που διαβάζετε αποτέλεσαν διάφορες σκόρπιες συζητήσεις που έγιναν, αλλά και ορισμένα σχόλια είτε σε τηλεοπτικά κανάλια είτε στο διαδίκτυο. Καθώς το φλέγον θέμα της επικαιρότητας, σχεδόν ολόκληρο χρόνο, είναι η πανδημία, ακούστηκαν διάφορα από σχετικούς και κυρίως από άσχετους που είτε νομίζουν ότι είναι παντογνώστες ή είναι καθ’ έξη συνομοσιωλογοι σαν τους οπαδούς του Τραμπ.
Χωρίς να
διεκδικώ τίτλο ειδικού στον τομέα της πανδημίας (π.χ. επιδημιολόγου) ωστόσο η
πανεπιστημιακή μου εκπαίδευση και η πολύχρονη διδακτική μου εμπειρία θεωρώ ότι
διευκολύνουν στην εκλαΐκευση μερικών θεμάτων τουλάχιστο για τη μικρή μας
περιοχή.
Επιδημίες
και πανδημίες υπήρξαν πολλές στην ιστορία της ανθρωπότητας. Προφανώς θα
υπάρξουν και στο μέλλον. Αυτό μάλλον απαντά στους ειδικούς της συνομωσίας, της
ανθρώπινης κατασκευής κ.α. Τελευταία πανδημία τέτοιου μεγέθους ήταν η λεγόμενη
ισπανική γρίππη που ξεκίνησε την εποχή του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και γι’
αυτό δεν υπάρχει κανείς να τη θυμάται.
Οι
επιδημίες οφείλονται είτε σε μικρόβια είτε σε ιούς. Αυτά τα δυο δεν πρέπει να
συγχέονται. Τα μικρόβια όπως προδίδει η λέξη είναι ορατά μόνο με μικροσκόπιο
και είναι ζωντανοί οργανισμοί (βιος = ζωή). Η αντιμετώπιση τους γίνεται με τα
γνωστά αντιβιοτικά που ξεκίνησαν να
χρησιμοποιούνται μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο.
Οι ιοί
αντίθετα δεν είναι παρά ένα μικρό κομμάτι DNA ( ή σε κάποιες περιπτώσεις RNA) ,
τυλιγμένο σε πρωτεΐνη. Το μέγεθος τους είναι απίστευτα μικρό και μόνο με το
ηλεκτρονικό μικροσκόπιο μπορούμε να τους παρατηρήσουμε. Αν παρομοιάσουμε ένα
βακτήριο με μεγάλο φερι μποτ ο ιός θα είχε το μέγεθος βαρκούλας. Οι ιοί δεν
κινούνται, δεν τρέφονται, δεν αναπνέουν, δεν παρουσιάζουν κανένα από τα
γνωρίσματα της ζωής, παρά μόνο αναπαράγονται. Ακόμα και γι’ αυτό πρέπει να
εισέλθουν σε κάποιο κύτταρο. Τότε το DNA τους ενσωματώνεται στο DNA του
κυττάρου και το αναγκάζει να σταματήσει ότι κάνει και να παράγει ιούς. Μετά
αυτοί εξέρχονται από το κύτταρο και μολύνουν αλλά κύτταρα. Από κάθε κύτταρο
εξέρχονται ανάμεσα στους χίλιους με δέκα χιλιάδες ιοί ανάλογα το είδος!
Πολλαπλασιάζονται λοιπόν παρά πολύ γρήγορα αν σκεφτούμε μάλιστα ότι τα βακτήρια
απλώς διπλασιάζονται. Υπάρχουν ιοί των
φυτών, των ζώων, του ανθρώπου, ακόμα και των βακτηρίων. Συχνά ιοί που
προσβάλλουν κάποιο θηλαστικό μεταλλάσσονται και προσαρμόζονται σε άλλο είδος ή
στον άνθρωπο π.χ. AID’S, γρίππη Η1Ν1 κλπ. Μεταλλάξεις σε βακτήρια συμβαίνουν
κάθε ένα με δέκα εκατομμύρια διαιρέσεις. Στους ιούς πιθανότατα υπάρχει
μεγαλύτερη μεταλλακτικότητα επειδή συχνά μεταφέρουν και τμήματα του γενετικού
υλικού των κυττάρων που μολύνουν. Καθώς λοιπόν ο πολλαπλασιασμός τους ανέρχεται
σε πολλά δις ή μάλλον τρις καταλαβαίνουμε ότι
εύκολα έχουμε μεταλλάξεις (άλλο ένα χτύπημα στους οπαδούς της
συνομωσίας).
Ο
οργανισμός μας έχει άμυνες. Αφήνοντας κάποιες δευτερεύουσες η κυριότερη άμυνα
μας είναι η ανοσοποίηση. Είναι ένας πολύ εξελιγμένος μηχανισμός, που συναντάται
μόνο στα θηλαστικά. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κύτταρα που αναγνωρίζουν τους
εισβολείς, κύτταρα που τους εξουδετερώνουν παράγοντας αντισώματα και κύτταρα
μνήμης. Τα τελευταία αντιδρούν αμέσως αν ξαναεμφανιστεί ο εισβολέας και συχνά
δεν καταλαβαίνουμε καν ότι μολυνθήκαμε πάλι. Αν ο εισβολέας είναι άγνωστος ο
οργανισμός χρειάζεται χρόνο μέχρι να δημιουργήσει το κατάλληλο αντίσωμα (τα
αντισώματα λοιπόν είναι δημιουργήματα του οργανισμού και δεν εισέρχονται από
τον αέρα όπως διατείνονται κάποιοι αρνητές της μάσκας). Χρόνος κατά τον όποιο
είμαστε άρρωστοι και για τους πιο ευάλωτους συχνά είναι μοιραίος.
Τα
αντιβιοτικά είναι άχρηστα κατά των ιών. Τα ελάχιστα αντιίκα φάρμακα που
διαθέτουμε προσπαθούν να παρεμποδίσουν τον πολλαπλασιασμό ( λ.χ. του AID’S) σε
συγκεκριμένους ιούς. Αντί λοιπόν
φαρμάκων προσπαθούμε να ενισχύσουμε το ανοσοποιητικό σύστημα. Ένας τρόπος είναι
με έτοιμα αντισώματα από ήδη νοσήσαντες (οι ποσότητες όμως είναι ελάχιστες –
κυρίως για πειραματισμό) ή τελευταία με συνθετικά αντισώματα. Αυτά πάντως δεν παρέχουν
ανοσία. Ο πιο παλιός και δοκιμασμένος τρόπος είναι τα εμβόλια, που ξεκίνησαν
ήδη από τον 18ο αιώνα. Έχουν εξαλείψει κάποιες φοβερές αρρώστιες όπως η ευλογιά
και η πολυεμελύτιδα. Συνήθως εισάγουμε στον οργανισμό τροποποιημένο τον
εισβολέα ή τμήμα του ώστε να είναι ακίνδυνος. Αυτό συνήθως αρκεί ώστε να
κινητοποιήσει το ανοσοποιητικό σύστημα και μετά από κάποιο διάστημα να
επιτευχθεί ανοσία. Οι παρενέργειες είναι ασήμαντες με σοβαρότερες τις αλλεργίες
σε ελάχιστα άτομα.
Παλιότερα
–είναι αλήθεια – χρειάζονταν χρόνια για να δημιουργηθεί, να δοκιμαστεί, να
εγκριθεί, να παραχθεί και να διανεμηθεί ένα εμβόλιο. Σήμερα όμως όλα είναι πιο
εύκολα. Από τις πρώτες κιόλας μέρες γνωρίζαμε την ακολουθία του DNA του ιού. Η
δημιουργία των εμβολίων έγινε με απλή τροποποίηση άλλων εμβολίων ήδη σε εξέλιξη
π.χ. για τον Εμπολα. Ήταν γρήγορη χάρη στα πολλά υπάρχοντα εργαστήρια και την
επιστημονική συνεργασία μέσω υπολογιστών. Ουσιαστικά ότι καθυστέρησε ήταν οι
δοκιμές. Α φύση, δεύτερη, τρίτη (σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους). Οι εγκρίσεις
αναγκαστικά επιταχύνθηκαν για να σώσουν ζωές. Οι παραγωγικές δυνατότητες σήμερα
είναι απείρως μεγαλύτερες από το παρελθόν. Αμέσως με τις εγκρίσεις άρχισε η
παραγωγή, αλλά και η διανομή χάρη στην αερομεταφορά και τα εκτεταμένα συστήματα
υγείας.
Μη ακούτε διάφορους περιέργους. Στην αρχή
αμφισβητούσαν τη σοβαρότητα της κατάστασης αλά Τραμπ. «Μια γριππούλα είναι». Τα
πάντα τ’ αποδίδουν σε κάποια σκοτεινά δήθεν κέντρα διαλέξτε: ο Ροτσιλντ, οι
παιδεραστές, οι φαρμακευτικές εταιρείες, η Σια, τα χρηματιστήρια, ο Σορος, οι
Εβραίοι κ.ο.κ. Μετά στράφηκαν κατά των μέτρων γενικά ή εν μέρει κυρίως για τις
μάσκες. Τώρα πια αμφισβητούν τους εμβολιασμούς. Ποσώς τους ενδιαφέρει ότι όπου
ακολουθήθηκαν οι ηπιότερες έστω από τις ιδέες τους : ΗΠΑ, Αγγλία, Σουηδία τα
αποτελέσματα ήταν τραγικά.
Μόνο η
επιστήμη είναι η ελπίδα του ανθρώπου.
Ελπίζω
να συνέβαλα έστω και λίγο στην κατανόηση της κατάστασης.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΑΥΡΟΥ –
ΒΙΟΛΟΓΟΣ
τ. Δ/ντης Παλλατιδείου Λυκείου