Κωνσταντίνος Λάππας
Πόσο μεγάλη είναι η ρωγμή στη σχέση εμπιστοσύνης που θεωρητικά πρέπει να έχει ο πολίτης προς το κράτος στις ευνομούμενες κοινωνίες; Πόσο έχει σπάσει το λεγόμενο «κοινωνικό συμβόλαιο»; Τόσο που ενώ οι κυβερνήσεις προσπαθούν να πείσουν ή να αναγκάσουν τους πολίτες να εμβολιαστούν δωρεάν κατά της covid-19, εκείνοι προτιμούν να πληρώσουν για να φαίνονται δήθεν εμβολιασμένοι.
Στην Ελλάδα πληροφορίες θέλουν γιατρούς να δίνουν πιστοποιητικά
εμβολιασμού χωρίς να χορηγούν πραγματικά το εμβόλιο στους ασθενείς, έναντι
ποσών που κινούνται στα 50 ευρώ.
«Δεν έχω κάνει το εμβόλιο αλλά έχω το πιστοποιητικό. Έδωσα 50 ευρώ και
τώρα είναι σαν να το έχω κάνει», είπε άτομο με το οποίο ήρθε σε επαφή το
tvxs.gr. «Ο γιατρός αυτός δεν το κάνει μόνο για τα χρήματα. Διαφωνεί με την
υποχρεωτικότητα και πιστεύει πως έτσι πάει κόντρα στο σύστημα», μας είπε το
άτομο αυτό.
Στη Γαλλία το θέμα φαίνεται να έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις. Σύμφωνα με
αναλυτικό ρεπορτάζ της εφημερίδας Le Monde, απατεώνες ζητούν 100 ευρώ για να
φτιάξουν πιστοποιητικό με τον QR κώδικα υπαρκτού πιστοποιητικού άλλου ατόμου
και τα στοιχεία του πελάτη. Όταν όμως αυτό γίνεται αντιληπτό από τις Αρχές, οι
παραβάτες αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης έως τρία έτη και πρόστιμο 45.000 ευρώ.
«Αξιόπιστα» ψεύτικα πιστοποιητικά πωλούσε έναντι 350 έως και 500 ευρώ το
κύκλωμα μέλη του οποίου συνελήφθησαν από τη γαλλική αστυνομία στις 12 και 13
Ιουλίου. Το κύκλωμα προσέφερε πιστοποιητικά απολύτως «αυθεντικά», αφού
ετοιμάζονταν από πραγματικούς υπαλλήλους σε κέντρα εμβολιασμού. Η αστυνομία
έχει εντοπίσει τουλάχιστον 400 αγοραστές.
Ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις φαίνεται πως έχει το διεθνές κύκλωμα πλαστών
πιστοποιητικών εμβολιασμού που έχει αναπτυχθεί στην πλατφόρμα μηνυμάτων
Telegram. Στις αρχές Ιουλίου οι ιταλικές αρχές είχαν εντοπίσει 10 σπείρες και
250.000 υποψήφιους αγοραστές. Πρόκειται για ένα δίκτυο με ψευδώνυμα, με τις
πληρωμές να γίνονται σε κρυπτονομίσματα.
Ο «Monde» εντόπισε έναν τέτοιο επίδοξο πωλητή στο Telegram, με το
ψευδώνυμο «Généreux», «γενναιόδωρος» δηλαδή. Στην επικοινωνία που είχαν οι
δημοσιογράφοι μαζί του, εκείνος είπε: «Η γειτόνισσά μου δουλεύει στην Κοινωνική
Ασφάλιση, της δίνω τα στοιχεία σου και τον αριθμό ασφάλισης, εκείνη κάνει τα
απαραίτητα. Θα είναι επίσημο για τις γαλλικές αρχές». Για τη «δουλειά» αυτή ο
Généreux ζητούσε 200 ευρώ.
Πάντως μετά τις πρόσφατες συλλήψεις, φαίνεται πως οι επίδοξοι πωλητές
έχουν γίνει πιο προσεκτικοί. «Έχω βρει ομάδες στο Telegram, γραφίστες που
φτιάχνουν PCR τεστ. Πολλούς πωλητές έχω βρει επίσης στο Snapchat (σ.σ άλλη
πλατφόρμα). Κανένας όμως δεν απάντησε, ίσως εξαιτίας των συλλήψεων που έγιναν
πριν μερικές ημέρες. Αντίθετα με ό, τι λέγεται στον Τύπο, δεν είναι καθόλου
εύκολο να αποκτήσεις ένα ψεύτικο πιστοποιητικό, τουλάχιστον τώρα», είπε μια
πηγη.
Το ρεπορτάζ αναφέρεται και σε μια πρακτική παρόμοια με αυτή που
περιέγραψε το άτομο με το οποίο μίλησε το tvxs.gr. Στην Τουλούζη, από την
επόμενη ημέρα των ανακοινώσεων Μακρόν για τους περιορισμούς των μη
εμβολιασμένων, άτομα πήγαιναν στα ραντεβού εμβολιασμού και προσπαθούσαν με
μετρητά να πείσουν τους νοσοκόμους να δηλώσουν ότι όλα έγιναν καλώς χωρίς στην
πραγματικότητα να κάνουν την ένεση.
Ακόμα πιο ευρύ φαίνεται πως είναι το πρόβλημα στη Ρωσία, όπου το ποσοστό
εμβολιασμού του πληθυσμού έστω με μία δόση δεν ξεπερνά το 25%, κι αυτό ενώ η
χώρα έχει παράξει το δικό της εμβόλιο Sputnik V. Στο σχετικό ρεπορτάζ του
Euronews, οι πολίτες λένε στην κάμερα πόσο δεν εμπιστεύονται το κράτος κι αρα
το εμβόλιο. Κάποιοι ωστόσο προσπαθώντας να μη χάσουν την πρόσβαση σε χώρους
εργασίας ή διασκέδασης αναζητούν ψεύτικα πιστοποιητικά εμβολιασμού, που σύμφωνα
με το ρεπορτάζ κοστίζουν 15 ευρώ.
Προφανώς και τα κράτη οφείλουν να εντοπίζουν και να οδηγούν στη
Δικαιοσύνη τους απατεώνες και πλαστογράφους. Προφανώς μερίδιο ευθύνης φέρουν οι
πολίτες που τροφοδοτούν τα κυκλώματα αυτά. Αλλά μήπως πρέπει και τα κράτη να
προβληματιστούν βλέποντας τους πολίτες τους να πληρώνουν και να ψάχνουν ένα
σωρό τρόπους για να αποφύγουν την προφανή, επωφελή για τη δημόσια υγεία και
δωρεάν επιλογή.