Η Ευρώπη αφήνει χιλιάδες δόσεις εμβολίου COVID-19 να λήγουν, την ώρα που μόλις το 1% των ανθρώπων στις φτωχές χώρες και το 28% του παγκόσμιου πληθυσμού έχουν κάνει τουλάχιστον μια δόση εμβολίου κατά του κορονοϊού.
Μπορεί την περασμένη η ΕΕ να πανηγύρισε την επίτευξη του στόχου για
εμβολιασμό, με τουλάχιστον μία δόση, του 70% των ενηλίκων στα κράτη - μέλη της,
ωστόσο, το EURACTIV αναφέρει, ότι χιλιάδες δόσεις αφέθηκαν να λήξουν και, συνεπώς, να
πεταχτούν, πατά τις παγκόσμιες ανάγκες.
Είναι χαρακτηριστικό, ότι η Λιθουανία, με πληθυσμό μικρότερο από 3
εκατομμύρια ανθρώπους, «κατάφερε» να έχει πάνω 20.000 ληγμένα εμβόλια, όπως
δήλωσε εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας της χώρας στο EURACTIV.
Ο εκπρόσωπος υποστήριξε ότι ο κύριος λόγος για αυτή τη σπατάλη ήταν οι
άνθρωποι που δεν εμφανίστηκαν στα ραντεβού τους για εμβολιασμό.
Να σημειωθεί ότι τα εμβόλια έχουν εξαιρετικά ευαίσθητα δεδομένα φύλαξης
και χρήσης. Για παράδειγμα, μετά την αραίωση, το εμβόλιο Comirnaty (Pfizer-BioNTech) πρέπει να φυλάσσεται μεταξύ 2°C έως 30°C και να χρησιμοποιείται εντός 6 ωρών,
αλλιώς θα πρέπει να πεταχτεί.
Ο ακριβής αριθμός δόσεων εμβολίων που πετάχτηκαν στην ΕΕ δεν είναι
γνωστός, αφού, ούτε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) ούτε η Κομισιόν παρακολουθούν αυτήν
την διαδικασία.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πέταξε την ευθύνη στα κράτη - μέλη
λέγοντας στο EURACTIV ότι η διαχείριση εμβολίων εμπίπτει στην αρμοδιότητα κάθε κράτους -
μέλους, επομένως η Κομισιόν δεν διαθέτει συγκεκριμένο μηχανισμό παρακολούθησης
σχετικά με τη λήξη των εμβολίων.
Το υπουργείο Υγείας της Πολωνίας λέει ότι περίπου 73.000 δόσεις έχουν
πεταχτεί στη χώρα μέχρι στιγμής, με αυτόν τον αριθμό να αναμένεται να αυξηθεί
τις επόμενες εβδομάδες.
Ο Michał Kuczmierowski, πρόεδρος της Κυβερνητικής Υπηρεσίας για τα Στρατηγικά Αποθεματικά,
δήλωσε ότι το ενδιαφέρον για εμβολιασμό μεταξύ των Πολωνών πολιτών μειώνεται
κατά 40% κάθε εβδομάδα, αυξάνοντας τον κίνδυνο λήξης δόσεων όσο περνάει ο
καιρός.
Την ίδια ώρα, στη Γερμανία, χιλιάδες δόσεις εμβολίου πρόκειται να
καταστραφούν, σύμφωνα με τη γερμανική τοπική ειδησεογραφική πύλη Merkur. Ο δήμος Pfaffenhofen στα νότια, επιστρέφει 7.000 δόσεις Vaxzevria (Oxford/Astrazeneca) στον παραγωγό καθώς πλησιάζουν την
ημερομηνία λήξης τους και οι άνθρωποι αρνούνται όλο και περισσότερο τον
εμβολιασμό.
Στην Τσεχία, τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας δείχνουν ότι περισσότερες
από 3.000 δόσεις είχαν χαθεί λόγω λήξης, κακών συνθηκών αποθήκευσης ή επειδή...
έσπασαν τα φιαλίδια.
Ενώ οι ακριβείς αριθμοί των χαμένων εμβολίων παραμένουν άγνωστοι, η
γαλλική κυβέρνηση δήλωσε την Τρίτη ότι είχε εξεπλάγη ευχάριστα από τον χαμηλό
αριθμό χαμένων δόσεων. Ωστόσο, το γαλλικό υπουργείο Υγείας εκτιμά ότι έχουν
λήξει 50.000 δόσεις Vaxzevria (AstraZeneca). Ενώ τα εμβόλια Comirnaty, Spikevax και Janssen (Johnson & Johnson) παρουσίασαν «πολύ μικρή σπατάλη» λόγω αποθήκευσης, το 5% των δόσεων
χάθηκαν στα εμβολιαστικά κέντρα και 10% στα ιατρεία, ανέφερε το υπουργείο.
Ωστόσο, αντί να καταστρέψουν τα εμβόλια που έχουν λήξει, ορισμένες χώρες,
όπως η Ρουμανία, επέλεξαν να περιμένουν με την ελπίδα ότι είτε ο παραγωγός
εμβολίων είτε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) θα ανακοινώσουν πιθανή παράταση της
περιόδου ισχύος. Έτσι, σχεδόν 42.000 δόσεις του εμβολίου Vaxzevria διατηρήθηκαν στη χώρα μετά την
ημερομηνία λήξης τους από τις 31 Ιουνίου.
Αυτή η τακτική όμως έχει εξοργίσει τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ).
Σε επικοινωνία με το EURACTIV, ο εκπρόσωπος του ΠΟΥ είπε ότι, εφόσον κανένα εμβόλιο δεν μπορεί να
χρησιμοποιηθεί πέραν της ημερομηνίας λήξης που έχει ορίσει ο κατασκευαστής,
πρέπει να γίνουν όλες οι ενέργειες από τα υπουργεία Υγείας για την αύξηση του
εμβολιασμού. «Για κάθε χώρα που δεν ήταν σε θέση να χρησιμοποιήσει όλες τις
δόσεις εμβολίων πριν λήξουν, υπάρχουν δεκάδες περισσότερες χώρες που
χρησιμοποιούν τα εμβόλια σε πολύ, πολύ καλή χρήση, δόση προς δόση», είπε ο
εκπρόσωπος.
Ο οργανισμός κάλεσε τις χώρες να κάνουν σωστή διαχείριση, έτσι ώστε, αν
δουν ότι ένα ποσοστό δόσεων πάει προς πέταμα, πριν λήξουν, να δωρίζονται σε
άλλες χώρες που τις έχουν ανάγκη.
Ομοίως, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε ότι τα εμβόλια που παράγονται
και παραδίδονται σε κράτη μέλη βάσει συμφωνιών προαγοράς μπορούν επίσης να
δωρηθούν σε άλλες χώρες, επισημαίνοντας ότι η ΕΕ έχει δεσμευτεί να παραδώσει
200 εκατομμύρια δόσεις.
Αρκετές χώρες διερευνούν αυτή τη δυνατότητα, ειδικά όταν πρόκειται για το
εμβόλιο Vaxzevria, καθώς έχει χάσει τη δημοτικότητά του σε πολλές χώρες της ΕΕ. Για
παράδειγμα, η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε τη δωρεά όλων των μελλοντικών
παραδόσεων προπαραγγελίας Vaxzevria καθώς και δόσεων Janssen σε αναπτυσσόμενες χώρες από τον Αύγουστο. Τουλάχιστον το 80% αυτών των
εμβολίων - που ανέρχονται σε περίπου 30 εκατομμύρια δόσεις - πρόκειται να
διανεμηθούν μέσω του COVAX, της παγκόσμιας πρωτοβουλίας που αποσκοπεί στη δίκαιη πρόσβαση στα
εμβόλια COVID-19, ενώ τα υπόλοιπα προγραμματίζονται να διανεμηθούν σε διμερές πλαίσιο,
στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, την Ανατολική Εταιρική Σχέση και τη Ναμίμπια.
Η ίδια στρατηγική έχει υιοθετηθεί στη Γαλλία, όπου όλες οι ανεπιθύμητες
δόσεις Vaxzevria θα πάνε στον COVAX. Μέχρι στιγμής, έχουν ήδη δοθεί 5 εκατομμύρια δόσεις και 7 εκατομμύρια
θα ακολουθήσουν τις επόμενες εβδομάδες.
Αυτά τα εμβόλια έχουν σταλεί κυρίως σε αφρικανικές χώρες, αλλά και στο
Αφγανιστάν, τη Συρία και το Ουζμπεκιστάν.