Η εισοδηματική «ψαλίδα» διευθυντών - εργαζομένων άνοιξε ακόμη περισσότερο στην πανδημία

Ευάγγελος Θεοδώρου

Είναι δυνατόν, εν καιρώ πανδημίας, τα διευθυντικά στελέχη μεγάλων επιχειρήσεων να βλέπουν ραγδαίες αυξήσεις στους –ήδη υπέρογκους- μισθούς που λαμβάνουν, ενώ εκατομμύρια εργαζόμενοι μπαίνουν σε αναστολή και άλλοι απολύονται; Η απάντηση, όπως δείχνουν αρκετές έρευνες, είναι απλή: Ναι, είναι δυνατόν.

 

Συγκεκριμένα, έκθεση της μεγαλύτερης αμερικανικής συνομοσπονδίας εργατικών συνδικάτων AFL-CIO, έδειξε πως, οι διευθύνοντες σύμβουλοι των 500 μεγαλύτερων αμερικανικών επιχειρήσεων, -που οι μετοχές τους συμμετέχουν στη διαμόρφωση του γνωστού δείκτη της Wall Street S&P 500-, κέρδισαν, το 2020, σχεδόν 300 φορές περισσότερα απ’ όσα ένας μέσος εργαζόμενος της εταιρείας τους, με την μέση ετήσια αμοιβή τους, να φτάνει τα 15,5 εκατομμύρια δολάρια, έναντι 43.000 δολαρίων των μισθωτών. Η εξέλιξη αυτή είχε αποτέλεσμα την εκτόξευση της αναλογίας αμοιβών διευθυνόντων συμβούλων (CEOs) και μέσου εργαζόμενου των εταιρειών τους από 264:1 το 2019 σε 299:1 πέρυσι.

 

Η εν λόγω έκθεση, ήρθε έναν μήνα μετά από την έρευνα του Institute for Policy Studies που δημοσιεύει ο Guardian και έδειχνε πως, οι μισθολογικές αυξήσεις που είδαν οι διευθυντές των μεγαλύτερων αμερικανικών επιχειρήσεων μέσα στην πανδημία, έφταναν κοντά στο 30%, την ώρα που ο μισθός των χαμηλόμισθων μειώθηκε.

 

Παράλληλα, παρεμφερής μελέτη της Equilar  για τους New York Times, έδειξε πως, στο 68% των 200 μεγαλύτερων αμερικανικών επιχειρήσεων, οι μισθολογικές ανισότητες διευρύνθηκαν κατά πολύ, με τις απολαβές των διευθυντών να αυξάνονται κατά 14.1% μέσα στο 2020. Σημειώνεται ότι, έρευνα της ίδιας εταιρείας για το Associated Press, έδειξε πως οι αυξήσεις στους μισθούς των διευθυντών, βρίσκονταν στα ίδια, ή υψηλότερα επίπεδα από το 2019, προ πανδημίας δηλαδή, κάτι που το επαληθεύει και σχετική ανάλυση του Bloomberg.

 

«Θεωρητικά θα έπρεπε το 2020, να είναι ένας χρόνος “κοινών” θυσιών. Παρ’ όλα αυτά, ήταν απλά ένας ακόμη χρόνος που οι εταιρείες προστάτευσαν τους διευθυντές τους και οι εργαζόμενοι “πλήρωσαν το τίμημα”», αναφέρει στο Associated Press η Sarah Anderson, του Institute for Policy Studies, με τον Robert Reich, καθηγητή του Μπέρκλεϊ και πρώην υπουργό Εργασίας των ΗΠΑ (στην κυβέρνηση Κλίντον), να δηλώνει στους New York Times πως, οι ανισότητες αυτές, αποτελούν «λογική συνέχεια του σημερινού καπιταλισμού, σε βάρος των αμερικανών εργαζομένων», με την κατάσταση να είναι λίγο καλύτερη στην Ευρώπη, σύμφωνα με τους Financial Times.

 

Τα παραδείγματα προς… αποφυγή και οι συμβολικές υποσχέσεις

 

Οι εταιρείες στις οποίες εντοπίστηκαν οι μεγαλύτερες μισθολογικές ανισότητες, περιλαμβάνουν τις: General Electric, Regeneron Pharmaceuticals, Hilton, T-Mobile, Nike, Microsoft, Netflix, Lockheed Martin, Cisco, Raytheon, Northrop Grumman, αν και, φυσικά, η Amazon είχε για ακόμη μια φορά την τιμητική της, καθότι η αναλογία της αμοιβής των CEOs και των μέσων εργαζομένων έφτανε το 741:1. Παρ’ όλα αυτά, η πιο στρεβλή μισθολογική κλίμακα καταγράφηκε στην εταιρεία υψηλής τεχνολογίας Aptiv, όπου οι ετήσιες αποδοχές του CEO το 2020 ήταν… 5.924 φορές μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες του μέσου εργαζόμενου, όπως αναφέρει το CNN.

 

Συγκεκριμένα, ο διευθύνων σύμβουλος της Aptiv Κέβιν Κλαρκ κέρδισε συνολικά το 2020 πάνω από 31 εκατ. δολάρια, την ώρα που, οι μέσες αποδοχές των υπολοίπων εργαζόμενων μόλις που άγγιξαν τα 5.906 δολάρια, ενώ, σημειωτέον πως, σύμφωνα με ανάλυση του BailoutWatch, η εισοδηματική ψαλίδα «άνοιξε» και σε πετρελαϊκές εταιρείες, όπως η Chevron και η Philips. Επιπλέον, αξίζει να αναφερθεί ότι, «πρωταθλητής» των CEO αναδείχτηκε πέρυσι ο Τσαντ Ρίτσισον της Paycom εισπράττοντας από μισθούς, μπόνους και μετοχές 200 εκατ. δολάρια.

 

Βέβαια, αν παρακολουθούσε κανείς τις δημόσιες δηλώσεις υψηλόβαθμων στελεχών μεγάλων εταιρειών κατά τη διάρκεια της Άνοιξης του 2020, θα πίστευε πως οι μισθολογικές ανισότητες θα μειώνονταν, λόγω των «θυσιών» των CEOs για το «κοινό καλό». Συγκεκριμένα, αρκετά διευθυντικά στελέχη έσπευσαν να υποστηρίξουν τότε, πως  θα αποδεχτούν περικοπές στους μισθούς τους ή ότι θα παραιτηθούν εντελώς από αυτούς προκειμένου να εξοικονομηθούν πόροι για τους χαμηλόμισθους. Η κίνησή τους αποδείχτηκε όμως περισσότερο συμβολική, αν και πράγματι, κάποιες μεγάλες αμερικάνικες επιχειρήσεις (περίπου 500 από τις 3000 μεγαλύτερες), προέβησαν σε τέτοιες ενέργειες, σύμφωνα με τους Financial Times.

 

Μόνο που, τόσο οι επιχειρήσεις, όσο και οι ίδιοι οι CEOs, «παρέλειψαν» να αναφέρουν ότι, ο μισθός τους, συνιστά μόνο ένα μικρό ποσοστό (περίπου το 10%) των συνολικών τους αποδοχών, καθώς, το μεγαλύτερο μέρος του πακέτου που εισπράττουν κάθε χρόνο βασίζεται στην απόδοσή τους και παρέχεται σε αυτούς με τη μορφή δωρεάν μετοχών, options και μπόνους. Αυτός είναι και ο λόγος που, οι Darren Entwistle και Husky Energy, διευθυντικά στελέχη των καναδέζικων εταιρειών Telus και Husky Energy, αν και δώρισαν το 20-25% του μισθού τους στο εθνικό σύστημα υγείας αλλά και στους συναδέλφους τους, εν τέλει, έβγαλαν ακόμη περισσότερα χρήματα, σε σχέση με το 2019, όπως αναφέρει η Toronto Star.

 

Αποτρέποντας τη μείωση των μισθών (των CEOs) πάση θυσία

 

Όπως εξηγούν οι New York Times, οι απολαβές των CEOs, ορίζονται μέσα από περίπλοκες διαδικασίες και είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την τιμή της μετοχής της εκάστοτε επιχείρησης στο χρηματιστήριο. Λαμβάνοντας υπόψη λοιπόν ότι, η αποσύνδεση των χρηματιστηρίων και της πραγματικής οικονομίας, εντάθηκε ακόμα περισσότερο μέσα στο 2020, υπήρξαν διάφορες περιπτώσεις διευθυντικών στελεχών, όπως ο Dave Calhoun της Boeing, που κέρδισαν δεκάδες εκατομμύρια σε μετοχές, options και μπόνους, καθότι κατάφεραν να φτάσουν την τιμή της επιχείρησης υψηλότερα από τον αρχικό στόχο που είχαν θέσει οι ίδιοι με την εταιρεία, παρ’ ότι η Boeing, εν προκειμένω, είχε μέσα στο 2020, ζημιές 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και στην Disney με τον Bob Iger.

 

Παρ’ όλα αυτά, υπήρξαν και περιπτώσεις, όπως των εταιρειών Chipotle, Advance Auto Parts και Yum Brands, που οι επιχειρήσεις, επιστράτευσαν κάθε λογής τρικ στους υπολογισμούς των μισθών των CEOs τους, για να αποτρέψουν πάση θυσία το ενδεχόμενο μείωσης. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ανήκει στην πρώτη: Για να αποφύγει τη μείωση των απολαβών του CEO, Brian Niccol, δεν συμπεριέλαβε στην αξιολόγηση των επιδόσεων της εταιρείας για το 2020, τους 3 μήνες της Άνοιξης του 2020, που οι πωλήσεις έπεσαν,  άρα ο Niccol, δεν χρειαζόταν να δικαιολογήσει την πτώση των πωλήσεων και αξιολογήθηκε με βάση τους υπόλοιπους, καλύτερους μήνες, θυμίζοντας… τα Greek Statistics της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

 

Στο ίδιο μήκος κύματος, όπως αναφέρει ο New Yorker, εταιρείες όπως η Coca-Cola και η Tyson Foods, δικαιολογώντας τις αυξήσεις των μισθών των διευθυντών τους, ισχυρίστηκαν πως θα ήταν λάθος να μειωθούν οι συνολικές απολαβές τους λόγω της πανδημίας, καθότι… δεν ευθύνονται οι CEOs για τον κορονοϊο.

 

Βέβαια, με την ίδια λογική, στο σημείο αυτό προκύπτει το εύλογο ερώτημα: Τότε γιατί δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους εργαζόμενους, οι οποίοι, βλέπουν τις μισθολογικές ανισότητες να εντείνονται τις τελευταίες δεκαετίες και δη, μέσα σε μια συνθήκη υγειονομικής κρίσης;