Με τον αριθμό των κρουσμάτων covid-19 να έχει εκτοξευθεί το τελευταίο 10ήμερο λόγω της μετάλλαξης Όμικρον, εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες αναζητούν απαντήσεις στις απορίες τους και τρόπους για να περάσουν τη δοκιμασία της νόσησης με το μικρότερο δυνατό οικονομικό κόστος. Όμως τα τηλέφωνα του ΕΟΔΥ δεν σταματούν να… βουίζουν και η κυβέρνηση προσπαθεί να κλείσει μέτωπα αφού ο κόσμος έχει ταλαιπωρηθεί και έχει προχωρήσει σε σημαντικά έξοδα.
Τί
πρέπει να κάνει όποιος βλέπει για πρώτη φορά το θετικό τεστ; Αν πρέπει να κάνει
PCR, μπορεί να το κάνει δωρεάν και με ασφάλεια; Τί κάνει κάποιος που δεν είναι
(πλήρως) εμβολιασμένος, χρειάζεται πιστοποιητικό νόσησης αλλά δεν έκανε PCR όσο
ήταν ακόμη θετικός; Ποιός διασφαλίζει ότι ένας νοσούντας μπορεί να βγει από το
σπίτι μετά την νέα «κοντή» καραντίνα των 5 ημερών; Η ΚΥΑ που αναμένεται από στιγμή
σε στιγμή θα λύσει το τεχνικό θέμα του συστήματος Εργάνη; Με αυτά και πιο
σύνθετα ερωτήματα να απασχολούν την κοινωνία, πού βρίσκεται ο αρμόδιος
οργανισμός;
Το
ρεπορτάζ μας κανονικά θα «έβγαινε» με ένα τηλεφώνημα στο γραφείο Τύπου του
ΕΟΔΥ. Όμως ούτε αυτό λειτουργεί, οπότε συγκεντρώσαμε κάθε διαθέσιμη πληροφορία
και απευθυνθήκαμε σε ένα γιατρό της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, ο οποίος και
μας εξήγησε τα βασικά.
Σε
συνθήκη πανδημίας, δωρεάν τεστ με το σταγονόμετρο
Με
την πολύ μεταδοτική μετάλλαξη Όμικρον να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, η ανάγκη
για επιδημιολογική παρατήρηση αλλά και το αίσθημα ανασφάλειας των ανθρώπων
δημιουργεί τεράστια ζήτηση σε τεστ. Για να κάνει κάποιος δωρεάν rapid test
πρέπει να πάει είτε σε κάποιο κέντρο υγείας αναφοράς είτε σε κάποιο σημείο που
έχει ανακοινωθεί ότι θα βρίσκεται κινητή μονάδα του ΕΟΔΥ. Εκεί όμως τα πράγματα
μόνο εύκολα δεν είναι.
Οι
ουρές που σχηματίζονται στις πλατείες όπου ο ΕΟΔΥ διενεργεί rapid test είναι
τεράστιες και πλέον παρατηρείται το φαινόμενο άνθρωποι να στήνονται με τις ώρες
αλλά τελικά να μην εξυπηρετούνται. Όταν ο καιρός δεν είναι καλός, όπως ευτυχώς
είναι τις τελευταίες ημέρες, η αναμονή σε κάποια πλατεία δεν ενδείκνυται, καθώς
αντί για covid κάποιος μπορεί να αρρωστήσει από κρυολόγημα.
Τέλος
ο ίδιος ο αριθμός των κινητών μονάδων δεν καλύπτει γεωγραφικά μεγάλα κομμάτια
της χώρας. Την Τρίτη 4 Ιανουαρίου έγιναν δωρεάν τεστ σε 146 σημεία ανά την
Επικράτεια, λιγότερα δηλαδή από τους μισούς δήμους της χώρας. Στην Αττική των
4,5 εκατ κατοίκων και των 20.000 κρουσμάτων γίνονταν δωρεάν τεστ μόλις σε 16
σημεία.
Τί
πρέπει να κάνουμε εάν βρεθούμε θετικοί
Είναι
ένα ερώτημα που προφανώς τίθεται από την αρχή της πανδημίας αλλά με τη
μετάλλαξη Όμικρον απασχολεί κάθε στιγμή όλο και περισσότερους ανθρώπους. Όταν
λοιπόν κάποιος έχει κάνει, δωρεάν ή επί πληρωμή, ένα rapid test και το
αποτέλεσμα είναι θετικό, οφείλει πρώτα και κύρια να γυρίσει σπίτι του και
ύστερα να ενημερώσει όσους έχει δει τα τελευταία 24ωρα. Ακόμα και αν τα
συμπτώματα είναι ήπια, όλοι πρέπει να μιλήσουν με κάποιον ειδικό. «Όλοι μα όλοι
οι θετικοί πρέπει να απευθυνθούν σε κάποιο γιατρό, ιδανικά τον οικογενειακό, ή
σε κάποιον άλλο γιατρό της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας», λέει ο συνομιλητής μας που
εργάζεται σε δημόσια δομή και γι’ αυτό προτιμά να διατηρήσει την ανωνυμία του.
«Κι
αυτό γιατί σε όλα τα άτομα άνω των 60 ετών αλλά και όσους έχουν κάποιο ιστορικό
φροντίζουμε να δίνουμε προληπτικά μια αντιβίωση που τους προστατεύει από την
πνευμονία. Η covid-19 είναι μια νόσος που κάνει πολύ γρήγορα πνευμονία, ακόμα
και μετά από μία ημέρα που ο ασθενής δείχνει να πηγαίνει καλύτερα», λέει ο
γιατρός για να συμπληρώσει: «Εάν όλοι οι θετικοί μιλούσαν εγκαίρως σε γιατρό,
θα είχαμε γλιτώσει αρκετές ζωές και πολύ περισσότερες νοσηλείες».
Ακόμα
απαιτούνται πολλά PCR
Μέχρι
πρόσφατα ίσχυε ότι για να αποκτήσει κάποιος πιστοποιητικό νόσησης θα έπρεπε να
έχει βρεθεί θετικός σε τεστ μοριακού τύπου, PCR. Δωρεάν τέτοια τεστ γίνονται
μόνο στα νοσοκομεία της χώρας και σε ορισμένα κέντρα υγείας αναφοράς. Αρκετοί
ακολουθούν αυτή την οδό αλλά οι περισσότεροι, φοβούμενοι να βρεθούν σε δομές
υγείας ανάμεσα σε πολλούς άλλους θετικούς και φορείς άλλων νοσημάτων, είχαν
πληρώσει από την τσέπη τους 60 ευρώ για ένα PCR μόνο και μόνο για να έχουν
πιστοποιητικό νόσησης.
Μόλις
στις 30 Δεκεμβρίου η αναπληρώτρια υπουργός Μίνα Γκάγκα δήλωσε ότι για τους
εμβολιασμένους αρκεί το θετικό rapid test, ενώ για τους ανεμβολίαστους
παραμένει το καθεστώς ως είχε. Μετά τις αντιδράσεις για τις δαπάνες που τα
νοικοκυριά αναγκάζονταν να κάνουν σε ιδιώτες με εντολή του κράτους, το
υπουργείο Ανάπτυξης ανακοίνωσε πλαφόν στην τιμή του μοριακού τεστ, στα 47 ευρώ.
Το ποσό αυτό βέβαια μόνο μικρό δεν είναι.
Μάλιστα
σύμφωνα με τον γιατρό της Πρωτοβάθμιας που συνομιλήσαμε, το τεστ μοριακού τύπου
σε καμία περίπτωση δεν αφορά μόνο τους ανεμβολίαστους πολίτες. «Κάθε άτομο με
συμπτώματα καλό είναι να κάνει τεστ μοριακού τύπου, αφού τα rapid τεστ έχουν
μεγάλες πιθανότητες να δείξουν ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα», τονίζει.
Ποιός
αποφασίζει για την καραντίνα;
Μεγάλη
αναστάτωση έχει προκαλέσει επίσης και η απόφαση του ΕΟΔΥ να μειώσει τη διάρκεια
της καραντίνας σε πέντε από δέκα ημέρες. Η διατύπωση «εάν δεν υπάρχουν
συμπτώματα ή τα συμπτώματα μετά το πενθήμερο – προεξάρχοντος του πυρετού-
ελαττώνονται, διακοπή απομόνωσης» είναι αρκετά γενικόλογη και ουσιαστικά αφήνει
στην κρίση του νοσούντος το αν πρέπει ή δεν πρέπει να βγει από το σπίτι.
«Η
διακοπή της καραντίνας για το κάθε άτομο θα πρέπει να γίνεται με ιατρική
γνωμάτευση. Μόνο ένας γιατρός μπορεί να κρίνει εάν ο πρόσφατα νοσήσας είναι
έτοιμος να κινηθεί, να εργαστεί ή αν αποτελεί απειλή για όσους θα
συναναστραφεί, έστω και με διπλή μάσκα», επισημαίνει ο συνομιλητής μας.
Αντίθετα
με τον τερματισμό της καραντίνας που πλέον επαφίεται στην ατομική ευθύνη, μέχρι
σήμερα απαιτείται ιατρική γνωμάτευση προκειμένου όσοι έχουν νοσήσει να λάβουν
αναρρωτική άδεια μετ’ αποδοχών από την εργασία τους. Μένει να φανεί στην πράξη
εάν το ζήτημα αυτό λύνεται ουσιαστικά με την νέα ΚΥΑ, όπως επίσης μένει να
διορθωθεί το τεχνικό πρόβλημα που δεν επιτρέπει στο σύστημα Εργάνη να δέχεται
τα θετικά rapid test ως δικαιολογητικό αδείας.
Ένα
ανθρώπινο πρόβλημα χωρίς απάντηση από τον ΕΟΔΥ
Στο
tvxs.gr έφτασε η περίπτωση γυναίκας που χρειαζόταν οπωσδήποτε τη βοήθεια του
ΕΟΔΥ για να βρει λύση στο πρόβλημά της αλλά δεν κατάφερε ποτέ να πιάσει γραμμή.
Η γυναίκα είναι μόνιμη κάτοικος Ελλάδας αλλά για οικογενειακούς λόγους πέρνά το
μεγαλύτερο διάστημα των τελευταίων ετών σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Είχε αφήσει τον
εμβολιασμό της για το διάστημα των Γιορτών, όταν και θα επέστρεφε στην Ελλάδα
για περίπου ένα μήνα.
Έκανε
την πρώτη δόση του εμβολίου αλλά μέχρι τη δεύτερη νόσησε από covid-19. To
διαπίστωσε με rapid test σε φαρμακείο. Λόγω κόστους και μη γνωρίζοντας ότι το
χρειάζεται για το πιστοποιητικό νόσησης, απέφυγε τότε να κάνει και μοριακό.
Όταν το έμαθε λίγες ημέρες αργότερα έκανε μοριακό τεστ και αυτό έδειξε
αρνητικό. Η γυναίκα ξαναταξιδεύει σε λίγες ημέρες για την χώρα που μένει η
οικογένειά της και δεν έχει κάτι στα χέρια της που να δικαιολογεί γιατί δεν
έκανε τη δεύτερη δόση του εμβολίου. Ως μη πλήρως εμβολιασμένη, το θετικό rapid
δεν της αρκεί, ούτε καν στην Ελλάδα. Πόσο μάλλον σε άλλη χώρα.
Έχοντας
αυτό το πρόβλημα προσπάθησε πολλές φορές να τηλεφωνήσει στις τρεις γραμμές που
υπάρχουν στον ιστότοπο του ΕΟΔΥ για «πληροφορίες ταξιδιωτικής ιατρικής». Και οι
τρεις εμφανίζονταν συνεχώς κατειλημμένες, ακόμα και τις βραδινές ώρες που η
υπηρεσία θεωρητικά δεν λειτουργεί. Σε δικές μας προσπάθειες, όλες οι γραμμές
του ΕΟΔΥ δείχνουν να «μιλάνε», ακόμα και ο αριθμός του γραφείου Τύπου.
Την
αδυναμία επικοινωνίας με τον ΕΟΔΥ την έχουν διαπιστώσει χιλιάδες πολίτες. Η
δικαιολόγηση από τον πρόεδρο του οργανισμού, Θεοκλή Ζαούτη ότι υπάρχει πρόβλημα
με το τηλεφωνικό κέντρο δεν έλυσε καμία απορία σε κανέναν από τους ανθρώπους
που νοσούν και προσπαθούν να βρουν απαντήσεις. Πάνω από ένα 24ωρο μετά τη
δήλωση αυτή το πρόβλημα δεν έχει λυθεί. Σε καιρό μεγάλης έξαρσης της πανδημίας
και με μια σειρά ζητημάτων να παραμένουν αρύθμιστα από την κυβέρνηση, οι
πολίτες δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με τον Οργανισμό Δημόσιας Υγείας.