Ο πόλεμος του Πούτιν τον φέρνει κερδισμένο στη Ρωσία

Είναι η Ρωσία σε πόλεμο; Για όποιον επισκέπτεται τη Μόσχα ή ακόμα και τις επαρχίες αυτό το καλοκαίρι, κάποιες φορές του είναι δύσκολο να το πει. Οι άνθρωποι κάνουν τη συνήθη ζωή τους και η οικονομία συνεχίζει να λειτουργεί. Δεν υπάρχουν ελλείψεις σε καταναλωτικά αγαθά. μέχρι στιγμής, οι λεγόμενες παράλληλες εισαγωγές έχουν λειτουργήσει καλά. Μόνο ο πληθωρισμός παρέμεινε επίμονα δυσεπίλυτος, με το ετήσιο επιτόκιο να κυμαίνεται επί του παρόντος πάνω από το 16%. Επιπλέον όταν ερωτώνται, πολλοί πολίτες δεν φαίνεται να ενοχλούνται υπερβολικά από όσα συμβαίνουν στα δυτικά τους σύνορα.

 

Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας που δημοσίευσε το ανεξάρτητο Levada Center τον Ιούνιο, οι Ρώσοι δεν φαίνεται να ανησυχούν σοβαρά για τις οικονομικές επιπτώσεις της σύγκρουσης: οι μισοί από τους ερωτηθέντες λένε ότι οι κυρώσεις θα ενισχύσουν τη χώρα και θα τονώσουν την ανάπτυξη και ένα άλλο τέταρτο λένε ότι οι κυρώσεις δεν θα έχουν αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη.

 

Εν τω μεταξύ, το ποσοστό αποδοχής του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν έχει σταθεροποιηθεί πάνω από το 80 τοις εκατό, ή περίπου δέκα μονάδες πάνω από τα προπολεμικά στοιχεία. Και όταν πρόκειται για τον ίδιο τον πόλεμο , πολλοί ερωτηθέντες λένε ότι είναι διατεθειμένοι να σφίξουν τη ζώνη τους και ότι είναι περήφανοι για τη χώρα και τον στρατό τους. Πολλοί εκφράζουν επίσης αισιοδοξία ότι οι συνθήκες για τους καταναλωτές θα βελτιωθούν και ότι το μέλλον για την εγχώρια παραγωγή θα είναι ρόδινο.

 

Επιχρυσωμένη αυτοκρατορία

 

Όπως αναφέρει το Forreign Affairs, προς το παρόν, το Κρεμλίνο έχει αφήσει ελάχιστες αμφιβολίες ότι η οικονομία βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τις αυτοκρατορικές της φιλοδοξίες. Αυτό επιβεβαιώθηκε σε διαρροές από τη συνάντηση του Πούτιν στα μέσα Ιουνίου με τον Αλεξέι Κούντριν, τον επικεφαλής του Accounts Chamber, ενός οργάνου που διορίστηκε από το κοινοβούλιο και επιβλέπει τις δαπάνες των κρατικών οικονομικών. Ως πρώην υπουργός Οικονομικών του Πούτιν, ο Κούμτριν τυγχάνει επίσης να είναι ο ανεπίσημος ηγέτης των φιλελεύθερων της Ρωσίας μέσα στο σύστημα και στη συνάντηση, προειδοποίησε τον Ρώσο πρόεδρο ότι η παράταση της «ειδικής επιχείρησης» θα είχε σοβαρές οικονομικές συνέπειες. Οι «στόχοι της επιχείρησης», είπε στον κούντριν, θα επιδιωχθούν ανεξάρτητα από την οικονομική ζημιά που μπορεί αυτή να προκαλέσει.

 

Για να διατηρηθεί το όραμα του Πούτιν, η ανοικοδόμηση του ουκρανικού εδάφους που κατασχέθηκε και καταστράφηκε από τις ρωσικές δυνάμεις θα πρέπει να γίνει το στήριγμα της πολιτικής του Κρεμλίνου. Αυτό θα απαιτήσει μια τεράστια δαπάνη σε θησαυρό ακριβώς τη στιγμή που οι συνέπειες του δυτικού οικονομικού αποκλεισμού της Ρωσίας αρχίζουν να γίνονται πιο έντονα αισθητές.

 

Ήδη, πιο πλούσιες περιοχές της Ρωσίας, όπως η Μόσχα, έχουν υποχρεωθεί να παράσχουν υλική βοήθεια σε περιοχές της Ουκρανίας που ελέγχονται από τη Ρωσία—εδάφη που οι αξιωματούχοι αναφέρονται τώρα ως ρωσικά «εφεξής». Οι ρωσικοί περιφερειακοί κρατικοί φορείς και τα ομοσπονδιακά υπουργεία αναμένεται επίσης να συνεισφέρουν διευθυντικούς πόρους: ορισμένοι διευθυντές θα εναλλάσσονται εντός και εκτός ρωσικών περιοχών της Ουκρανίας για να εργαστούν, ενώ άλλοι θα διοριστούν σε μόνιμες θέσεις. Ωστόσο, το Κρεμλίνο δεν υπόσχεται στους απλούς πολίτες ειδικά οφέλη από αυτήν την εδαφική επέκταση. Αντίθετα, είναι θέμα καθαρής ιδεολογίας, η επιστροφή της Ρωσίας στα υποτιθέμενα σωστά όριά της.

 

Το Foreign Affairs σημειώνει ότι με τη συμμετοχή Ρώσων στο αυτοκρατορικό σχέδιο, το Κρεμλίνο αισθάνεται ένα νέο είδος κοινωνικού συμβολαίου μεταξύ του κράτους και του κομφορμιστικού τμήματος της ρωσικής κοινωνίας. Αυτή η σύμβαση θα πρέπει να λειτουργήσει για λίγο, τουλάχιστον για όσους είναι σε απόσταση από τον ίδιο τον πόλεμο. Το νόημα αυτής της σύμβασης είναι περίπου το εξής: ο πληθυσμός υποστηρίζει την «ειδική επιχείρηση» ως μια εκστρατεία για την προστασία της ρωσικής κυριαρχίας με αντάλλαγμα τον Πούτιν να μην κηρύσσει γενική στρατιωτική κινητοποίηση, παρά μόνο να προσφέρει συμβατική στρατιωτική θητεία σε όσους θέλουν να πολεμήσουν.

 

Περισσότερα μωρά, περισσότερες σφαίρες

 

Το φετινό Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, το οποίο πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο. Στην ομιλία του στο φόρουμ, ο Πούτιν εξέπεμπε αισιοδοξία, επέκρινε αυτό που αποκάλεσε τις «παράφρονες κυρώσεις κατά της Ρωσίας» και περιέγραψε με σιγουριά την οικονομική πρόοδο της χώρας. «Έχουμε σταθεροποιήσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές, το τραπεζικό σύστημα και το εμπορικό δίκτυο», είπε.

 

Έθεσε διάφορους στόχους, όπως τη βελτίωση του έργου της διοίκησης στέγασης και κοινής ωφέλειας. Και όπως τα προηγούμενα χρόνια, προέτρεψε τους Ρώσους να κάνουν περισσότερα μωρά. «Το μέλλον της Ρωσίας διασφαλίζεται από οικογένειες με δύο, τρία και περισσότερα παιδιά», είπε.

 

Όπως ανμαλύει το Forreign Affairs οι οικονομικές, κοινωνικές και δημογραφικές ελπίδες του Πούτιν είναι σαφώς σε αντίθεση με την επιτόπια κατάσταση. Σύμφωνα με τον δημογράφο Αλεξέι Ράκσα, λιγότερα μωρά γεννήθηκαν στη Ρωσία τον Απρίλιο του 2022 από οποιονδήποτε άλλο μήνα από τα τρομερά χρόνια του πολέμου του 1943 και του 1944. Η κατακόρυφη πτώση των ποσοστών γεννήσεων, φυσικά, είναι μια τάση σε ολόκληρη την Ευρώπη, που επιδεινώθηκε από τον COVID-19 πανδημία και η μεταγενέστερη ηλικία στην οποία οι γυναίκες κάνουν το πρώτο τους παιδί.

 

Όσον αφορά την οικονομία, η Ρωσία αντιμετωπίζει μικρότερο κρατικό προϋπολογισμό, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολη την εξαγορά της πίστης του μεγάλου ποσοστού των Ρώσων που εξαρτώνται από το κράτος για τα προς το ζην. Δυσκολίες υπάρχουν και στην αγορά εργασίας. Η κυβέρνηση έχει χρησιμοποιήσει διάφορες τακτικές για να διατηρήσει χαμηλά τα επίσημα στοιχεία της ανεργίας - συμπεριλαμβανομένης της μείωσης του αριθμού των ωρών εργασίας την εβδομάδα για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας - ωστόσο το ποσοστό ανεργίας έχει ήδη αρχίσει να αυξάνεται. Και καθώς η δομή της ρωσικής οικονομίας που έχει πληγεί από κυρώσεις γίνεται πιο πρωτόγονη -όλες οι προηγμένες βιομηχανίες όπως η αεροπορία και οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς δυτική τεχνολογία και ανταλλακτικά- θα υπάρχει λιγότερη ζήτηση για υψηλά καταρτισμένο προσωπικό. Ταυτόχρονα, σε ορισμένους τομείς, όπως η πληροφορική, μεγάλο μέρος του εργατικού δυναμικού έχει εγκαταλείψει τη χώρα.

 

Είμαστε όλοι ιμπεριαλιστές τώρα

 

Ο Πούτιν ανέκαθεν επέμενε στην ύπαρξη ενός «ρωσικού κόσμου», ο οποίος, κατά την άποψή του, περιλαμβάνει την Ουκρανία. Αυτό το έργο υποβοηθήθηκε από τις παρεμβάσεις των διανοουμένων του Πούτιν, όπως ο Μιχαήλ Πιοτρόφσκι, διευθυντής του Μουσείου Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη, ο οποίος είπε ότι «είμαστε όλοι ιμπεριαλιστές και μιλιταριστές» και ότι η Ρωσία «επιβεβαιώνεται» στον πόλεμο.

 

Το 2014, η προσάρτηση της Κριμαίας αναζωογόνησε την προεδρία του και του έφερε συντριπτική αποδοχή που κράτησε για αρκετά χρόνια. Στη συνέχεια, όμως, το 2018, ο Πούτιν αύξησε την ηλικία συνταξιοδότησης και οι επιδόσεις του άρχισαν να λιμνάζουν. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2021, μια δημοσκόπηση του Levada Center έδειξε ότι μόλις το 46% των Ρώσων ήταν έτοιμοι να τον επανεκλέξουν. Μόνο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία επέστρεψε η πλειοψηφία στον Πούτιν.

 

Θαυμαστή νέα απάθεια

 

Οι απλοί άνθρωποι βρίσκουν τη διαβίωσή τους ολοένα και περισσότερο να απειλείται και το καθεστώς θα χρειαστεί κάποιον να κατηγορήσει για τη δεινή οικονομική κατάσταση και θα αποσπάσει την προσοχή με κάποιου είδους παρωδία, όπως να κυνηγάει μεγιστάνες των επιχειρήσεων που έχουν πέσει σε δυσμένεια και να αποκαλύψει τις πρακτικές διαφθοράς προσωπικοτήτων υψηλού προφίλ, δίνοντάς τους στη συνέχεια στο καταπιεσμένο κοινό. Τέτοια βήματα γίνονται ήδη: στις 30 Ιουνίου, ο Βλαντιμίρ Μάου, ο πρύτανης της Ακαδημίας Εθνικής Οικονομίας, ο οποίος είναι φιλελεύθερος οικονομολόγος με πολύ καλή φήμη, συνελήφθη με κατηγορία ότι υπεξαίρεσε πανεπιστημιακά κεφάλαια. Οι λεγόμενοι πέμπτοι αρθρογράφοι —όπως οι πολιτικοί ακτιβιστές Βλαντιμίρ Καρα-Μούρζα και Ίλια Γιασίν, που έχουν φυλακιστεί για απαξίωση του στρατού και ο δημοτικός σύμβουλος Αλεξέι Γκορίνοφ, ο οποίος καταδικάστηκε σε επτά χρόνια φυλάκιση για «διάδοση πλαστών ειδήσεων για τον στρατό»— επίσης εντοπίζονται και στοχοποιούνται.

 

Η κυβέρνηση πρέπει να εφεύρει περισσότερους τρόπους για να επιδοτήσει τα μέρη του πληθυσμού που υποφέρουν περισσότερο. Όσοι είναι άνεργοι ή απελπισμένοι μπορούν να κληθούν να πάνε και να αποικίσουν τις νέες περιοχές. Αυτή η λογική χρησιμοποιείται αυτή τη στιγμή για να στρατολογηθούν εθελοντές του στρατού και μισθοφόροι που είναι προετοιμασμένοι, με ελάχιστη εκπαίδευση, να πολεμήσουν στην Ουκρανία με αντάλλαγμα νέους αυξημένους μισθούς.

 

Όπως επισημαίνεται από το Foreign Affairs η εδραίωση της εξουσίας, ωστόσο, δεν είναι η μόνη ανταμοιβή του Πούτιν από την «ειδική επιχείρηση». Του έφερε επίσης ένα όλο και πιο αναισθητοποιημένο κοινό. Οι Ρώσοι έχουν βαρεθεί τον πόλεμο και, γενικότερα, τις αρνητικές ειδήσεις. Αυτό εξηγεί την ασυνήθιστη αδιαφορία για τη μεταφορά του φυλακισμένου ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι σε μια άλλη αποικία φυλακών, μια αποικία που θα μπορούσε να είναι πιο επικίνδυνη για την υγεία και ακόμη και τη ζωή του. Εξηγεί επίσης το δραστικά μειωμένο ενδιαφέρον για την τελευταία έρευνα της ομάδας του Ναβάλνι που δείχνει την επική αδικοπραγία του διευθύνοντος συμβούλου της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ, η οποία κυκλοφόρησε τον Ιούνιο.

 

Σύμφωνα με την έκθεση, ο Μίλερ και οι σύντροφοί του εμπλέκονται σε σχέδια διαφθοράς μεγάλης κλίμακας που επιτρέπουν στον επικεφαλής της Gazprom να πλουτίζει σε βάρος της εταιρείας. Μόλις πριν από λίγα χρόνια, μια τέτοια αποκάλυψη θα βρισκόταν στην πρώτη γραμμή των συζητήσεων για εβδομάδες. Αλλά τώρα, η προσοχή είναι αλλού.

 

Τι είναι μια κλοπή πολλών εκατομμυρίων δολαρίων σε σύγκριση με την απειλή ενός πυρηνικού πολέμου; Εκτός από την κούραση, πολλοί αισθάνονται επίσης ανήμποροι να αλλάξουν οτιδήποτε και χαίρονται που ο Πούτιν όχι μόνο παίρνει αποφάσεις για αυτούς αλλά και σκέφτεται για αυτούς.