Μαρίνα Αλεξανδρή
Ωδινεν όρος και έτεκεν μυν και τα δύσκολα, για μια ακόμη φορά, φαίνονται να παραπέμπονται στις καλένδες: Το προσχέδιο της πρότασης της Κομισιόν, όπως διέρρευσε τουλάχιστον στο Bloomberg, δεν περιλαμβάνει προσώρας πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου – ούτε σε εκείνο που εισάγεται από την Ρωσία, ούτε στο σύνολο του μίγματος που αγοράζει η ΕΕ – και περιορίζεται στην υποχρεωτική μείωση της κατανάλωσης και στην φορολόγηση των υπερκερδών των παραγωγών ενέργειας.
Το θέμα που διχάζει, εκείνο της επιβολής πλαφόν στο
φυσικό αέριο προς το παρόν παρακάμπτεται και παραμένει αντικείμενο σκληρής
παρασκηνιακής διαπραγμάτευσης. Εάν δεν επέλθει συμβιβασμός της τελευταίας
στιγμής, οι πληροφορίες από τις Βρυξέλλες λένε ότι δεν θα περιληφθεί στις
αυριανές επίσημες ανακοινώσεις της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ
Λάιεν στο Ευρωκοινοβούλιο και θα παραπεμφθεί στην σύνοδο κορυφής του Οκτωβρίου.
Η αρχική πρόταση των Βρυξελλών για πλαφόν μόνον στο
φυσικό αέριο που εισάγεται από τη Ρωσία εξακολουθεί να συναντά ισχυρές
αντιστάσεις από τις χώρες κυρίως του ευρωπαϊκού Νότου, συμπεριλαμβανομένης και
της Ελλάδας. Η αντιπρόταση του νότιου «άξονα» είναι η επιβολή πλαφόν στο σύνολο
του εισαγόμενου φυσικού αερίου που διαπραγματεύεται στην ευρωπαϊκή
χρηματιστηριακή αγορά, στην Αθήνα ωστόσο κυβερνητικές πηγές παρέμεναν χθες το
βράδυ ιδιαίτερα συγκρατημένες για το «που θα πάει τελικά το πράγμα» και εάν θα
υπάρξει ικανοποιητικός για την Ελλάδα συμβιβασμός.
Το ενεργειακό συζητήθηκε και χθες το βράδυ στη συνάντηση
του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν στο
Παρίσι, με τις ίδιες πηγές να λένε πως Ελλάδα και Γαλλία παραμένουν σε κοινή
πορεία.
Η πρόταση που αρχικά είχε βάλει στο τραπέζι το Παρίσι και
είχε υποστηριχθεί και από την Αθήνα προέβλεπε αποσύνδεση της τιμής του
πανάκριβου φυσικού αερίου από εκείνη του ηλεκτρικού ρεύματος, δεν
συμπεριλήφθηκε όμως στο αρχικό πακέτο των εισηγήσεων της Κομσιόν.
Προβληματικό θεωρείται στην Αθήνα και το σχέδιο που
φαίνεται να προκρίνεται για υποχρεωτική μείωση της κατανάλωσης ενέργειας σε όλα
τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Σύμφωνα με το προσχέδιο που παρουσίασε το Bloomberg, η
Κομισιόν θα προτείνει δύο στόχους για τη μείωση της ζήτησης ενέργειας: έναν
στόχο μείωσης της συνολικής κατανάλωσης και έναν υποχρεωτικό στόχο για μείωση
της ζήτησης κατά επιλεγμένες ώρες αιχμής.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, που δεν αντιμετωπίζουν τόσο οξύ
πρόβλημα ενεργειακής επάρκειας όσο η Γερμανία, η πρόταση αυτή εμπεριέχει άνιση
συνεισφορά αλληλεγγύης στον ευρωπαϊκό βορρά – κοινώς, η Κομισιόν ζητά από χώρες
με υψηλότερη επάρκεια να περιορίσουν την κατανάλωσή τους για να αυξηθούν τα
αποθέματα των χωρών με μεγάλη έλλειψη αερίου.
Κάθετα αντίθετες στην υποχρεωτική μείωση της κατανάλωσης
είναι και οι ελληνικές βιομηχανίες, οι οποίες υποστηρίζουν ότι θα εξαναγκαστούν
χωρίς να υπάρχει επιτακτικός λόγος σε μείωση της παραγωγής τους χάνοντας
αυτομάτως στο πεδίο του ανταγωνισμού.
Η Επιτροπή εισηγείται επίσης να επιβληθεί μια «έκτακτη
και προσωρινή» συνεισφορά (εισφορά αλληλεγγύης) σε βιομηχανίες πετρελαίου,
φυσικού αερίου άνθρακα και στα διυλιστήρια, με βάση τα φορολογητέα πλεονάσματα
κερδών που πραγματοποιήθηκαν το οικονομικό έτος 2022.
Το σχέδιο της Κομισιόν έχει στόχο να περιορίσει και τα
υπερβολικά έσοδα των εταιρειών που παράγουν ενέργεια από άλλες πηγές εκτός του
φυσικού αερίου, μέσω της επιβολής ορίου στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας που
παράγεται από τεχνολογίες όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ο λιγνίτης ή η πυρηνική
ενέργεια.