Τι κρύβεται πίσω από τις απολύσεις στους τεχνολογικούς κολοσσούς;

Γιάννης Τσεκούρας

 

Στο «χορό» των απολύσεων μπήκε και το Spotify τη Δευτέρα, ανακοινώνοντας μείωση της βάσης των εργαζομένων της εταιρείας κατά περίπου 6%, ακολουθώντας την πορεία άλλων τεχνολογικών κολοσσών, οι οποίοι προχωρούν σε περικοπές χιλιάδων θέσεων εργασίας τους τελευταίους μήνες.

 

Σύμφωνα με την πλατφόρμα Layoffs.fyi, η οποία παρακολουθεί τις απολύσεις στον τομέα της τεχνολογίας, το 2022 και το 2023 έχουν χάσει τη δουλειά τους περίπου 200 χιλιάδες εργαζόμενοι.

 

Διαφορετικές εταιρείες, η Microsoft, η Meta, η Google, η Amazon, το Twitter, προχωρούν σε περικοπές, έπεται από μια σειρά ετών που ο κλάδος γνώρισε ραγδαία ανάπτυξη. Παρά το γεγονός ότι οι λόγοι μπορεί να είναι διαφορετικοί σε κάθε περίπτωση, έστω θεωρητικά, υπάρχουν ορισμένα κοινά στοιχεία.

 

Αρχικά, όπως σημειώνει το BBC, αυτού του είδους οι εταιρείες γνώρισαν τεράστια άνθηση κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα η πραγματική ζωή «μεταφέρθηκε» στο ίντερνετ και τις πλατφόρμες. Οι ηλεκτρονικές αγορές έγιναν οι μόνες αγορές που μπορούσε να πραγματοποιήσει κάποιος, ενώ πλατφόρμες όπως το Netflix αντικατέστησαν τον κινηματογράφο και γενικά έγιναν ένας από τους κύριους τρόπους ψυχαγωγίας.

 

Τα στελέχη των τεχνολογικών γιγάντων πίστευαν, μάλλον εσφαλμένα, πως αυτή η «χρυσή» εποχή θα διαρκέσει για πάντα, προχωρώντας σε αρκετές προσλήψεις, μετά τα κέρδη - ρεκόρ. Για παράδειγμα, η Meta, τους πρώτους εννέα μήνες του 2022 προσέλαβε 15 χιλιάδες άτομα. Όπως σημειώνει το Forbes, οι εταιρείες θεωρούσαν πως επρόκειτο για μια «νέα κανονικότητα», κι έτσι επέκτειναν τις ομάδες τους, ή δημιούργησαν νέες.

 

Μπορεί λοιπόν η τηλεργασία να παρέμεινε ως ένα βαθμό και το Zoom να χρησιμοποιείται ακόμη, ωστόσο οι άνθρωποι επέστρεψαν στις παλιές τους συνήθειες και σε πράγματα τα οποία στερήθηκαν για καιρό. Το αποτέλεσμα λοιπόν, όπως αναφέρει το Forbes, ήταν ότι οι κολοσσοί της τεχνολογίες προσέλαβαν παραπάνω ανθρώπους απ’ όσους χρειάζονταν, οι οποίοι μάλιστα λάμβαναν εξαψήφιους μισθούς.

 

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι πως τους τελευταίους μήνες, τα υψηλότερα επιτόκια καθώς και οι φόβοι για τον πληθωρισμό και την ύφεση, προκάλεσαν υποχώρηση στις διαφημιστικές και καταναλωτικές δαπάνες, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται τα κέρδη και οι τιμές των μετοχών των εταιρειών τεχνολογίας. Μάλιστα, για πολλές εταιρείες τεχνολογίας, η διαδικτυακή διαφήμιση αποτελούσε την κύρια πηγή εισοδήματος. Οι CEO’s των κολοσσών θέλουν εξασφαλίσουν ότι θα περάσουν «ομαλά» σε μια «ασταθή» περίοδο.

 

Όπως τονίζει πάντως το Forbes σε σχετικό άρθρο του, υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ της απόλυσης προσωπικού για να διατηρηθεί μια επιχείρηση στη ζωή και της απόλυσης προσωπικού για να «σφίξεις τη ζώνη» και να κρατήσεις ευχαριστημένους τους μετόχους. Οι τελευταίοι άλλωστε ανήκουν σε αυτούς που συχνά ζητούσαν απολύσεις από τις εταιρείες, έτσι ώστε να είναι προετοιμασμένες σε περίπτωση επιβράδυνσης της ανάπτυξης.

 

 «Για τις μεγαλύτερες εταιρείες, μια υψηλή μισθοδοσία δεν προκαλεί ανησυχία για το αν η εταιρεία θα επιβιώσει, αλλά απλά για το πόσο κέρδος θα έχουν», γράφει μεταξύ άλλων το δημοσίευμα, υποστηρίζοντας πως οι μαζικές απολύσεις θα μπορούσαν να είναι σημάδι ότι υπάρχει πρόβλημα, κατά βάση για νεοσύστατες επιχειρήσεις.

 

Μπορεί λοιπόν αντικειμενικά οι αριθμοί να είναι μεγάλοι, αφού δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι χάνουν τη δουλειά τους, αλλά οι παραπάνω εταιρείες παραμένουν μεγαθήρια. Η Amazon απέλυσε 18 χιλιάδες, αριθμός που αντιστοιχεί μόλις στο 1,2% του συνολικού εργατικού δυναμικού της, ενώ η Alphabet, απέλυσε 12 χιλιάδες, αριθμός που αντιστοιχεί στο 6,4%.

 

Όπως σημειώνει το Reuters, ένας αρκετά απλός τρόπος μέτρησης της παραγωγικότητας είναι να υπολογίσετε πόσα έσοδα κερδίζει μια εταιρεία ανά εργαζόμενο. Για παράδειγμα, η Meta αύξησε τα έσοδά της κατά 37% πέρυσι σε σύγκριση με το 2020, στα 118 δισεκατομμύρια δολάρια, αν και το εργατικό δυναμικό της αυξήθηκε κατά σχεδόν ένα τέταρτο, σε σχεδόν 72.000. Καθένας από αυτούς τους υπαλλήλους αντιπροσώπευε έσοδα 1,6 εκατομμυρίων δολαρίων – το υψηλότερο ποσό σε μια πενταετία. Το Twitter, αντίθετα, έφτασε στο ζενίθ του το 2018. Ακόμα και τότε, όμως, κάθε εργαζόμενος αντιπροσώπευε 776.000 δολάρια, πολύ κάτω από αυτά που κατάφερε να αποσπάσει ο Ζάκερμπεργκ πέρυσι. Έτσι, το Twitter μπορεί να αντέξει οικονομικά να χάσει πολύ περισσότερους υπαλλήλους με βάση αυτή τη μέτρηση, αναφέρει το δημοσίευμα.

 

Οι CEO’s των εταιρειών παραμένουν στη θέση τους, με τις παχυλές αμοιβές τους, κι ενώ προβλέπεται πως αυτό το «κύμα» των απολύσεων θα συνεχιστεί. Αντιθέτως, όπως σημειώνουν οι NYT, μια νέα γενιά φοιτητών πληροφορικής και Δεδομένων βυθίζονται στην αβεβαιότητα.

 

Στις ΗΠΑ, όπου βρίσκονται και οι περισσότερες από τις προαναφερθείσες εταιρείες, από το 2011 έως το 2021, ο αριθμός των φοιτητών που επέλεξαν ένα σχετικό αντικείμενο υπερτριπλασιάστηκε, σε σχεδόν 136.000. Εταιρείες όπως το Facebook και η Google τους έδιναν άλλωστε σχετικά κίνητρα. Τώρα, τα παίρνουν πίσω…