Ελλείψεις φαρμάκων: Τα κυβερνητικά μέτρα, τα σκευάσματα που βγαίνουν εκτός αγοράς και η πολιτική αντιπαράθεση

Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων δημοσίευσε την Τρίτη τις λίστες με τις ελλείψεις φαρμάκων από την ελληνική αγορά καθώς και αυτά που διακόπτουν την κυκλοφορία τους, ενώ η κυβέρνηση ανακοίνωσε την Δευτέρα επικαιροποίηση των μέτρων για την αύξηση της επάρκειας των φαρμάκων.

 

Υπνεθυμίζεται η επικαιροποίηση των μέτρων που έχουν ληφθεί ήδη και σχετίζονται με τον περιορισμό των παράλληλων εξαγωγών και την αύξηση της επάρκειας φαρμάκων στη χώρα έχουν ως εξής:

 

1) Συνέχιση των ελέγχων των φαρμακαποθηκών για τη μη εξαγωγή των ελλειπτικών φαρμάκων, με μοναδική ποινή την αναστολή λειτουργίας σε όσες φαρμακαποθήκες δεν συνεργάζονται ή διατηρούν αποθεματικό.

 

2) Συνεχιση του ελέγχου στις φαρμακευτικές εταιρείες για να διαπιστωθεί ότι έχουν την επάρκεια των φαρμάκων για την κάλυψη της ελληνικής αγοράς, ιδίως αντιπυρετικών και παιδιατρικών φαρμάκων.

 

3) Αύξηση των παραγγελιών από τον ΙΦΕΤ για τις δραστικές ουσίες για τις οποίες παρουσιάζεται η παγκόσμια έλλειψη.

 

4) Ενημέρωση από τον ΕΟΦ για τα φάρμακα που λείπουν από την αγορά, ενώ παράλληλα θα γνωστοποιείται το που υπάρχει υποκατάσταση φαρμάκων. Με τον τρόπο αυτό οι πολίτες θα γνωρίζουν ότι αντί συγκεκριμένου επώνυμου φαρμάκου, ποιο γενόσημο, αντίστοιχης αποτελεσματικότητας, μπορούν να προμηθευτούν.

 

5) Επέκταση της συνταγογράφησης γενοσήμων φαρμάκων εκεί που υπάρχουν ελλείψεις.

 

6) Εξορθολογισμό των τιμών στα φάρμακα τα οποία είναι ελλειπτικά και πολύ χαμηλής κοστολογικής αξίας.

 

7) Ύπαρξη συνεχούς συνεργασίας με τους φαρμακοποιούς ώστε να μπορεί να εξυπηρετείται καλύτερα ο πολίτης, όταν προκύπτουν ελλείψεις.

 

8) αύξηση της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στα ελλειπτικά φάρμακα.

 

9) ενημέρωση των γιατρών για τις ελλείψεις φαρμάκων, ώστε να προσαρμόζεται η συνταγογράφηση σε αντίστοιχα θεραπευτικής αξίας.

 

10) Επιπλέον αποφασίστηκε ότι η ελληνική φαρμακοβιομηχανία θα εξαντλήσει τις δυνατότητες αύξησης παραγωγής των γενοσήμων και οι πολυεθνικές εταιρίες θα εντείνουν την εισαγωγή των ελλειπτικών φαρμάκων.

 

Πάνω από 230 σκευάσματα εκτός αγοράς - Η λίστα του ΕΟΦ

 

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΕΟΦ, από την ελληνική αγορά έλειπαν στα τέλη Δεκεμβρίου 232 σκευάσματα, όταν οι ελλείψεις τον περασμένο Νοέμβριο ανέρχονταν συνολικά σε 186 προϊόντα και τον περασμένο Σεπτέμβριο σε 182.

 

Στην πρώτη λίστα του ΕΟΦ περιλαμβάνονται οι μακροχρόνιες και σοβαρές ελλείψεις φαρμάκων, με 156 σκευάσματα, ενώ στη δεύτερη, με 76 φάρμακα, αυτά για τα οποία οι εταιρείες που τα διακινούσαν, έχουν ανακοινώσει τη διακοπή της παραγωγής και κυκλοφορίας τους. Ξεχωρίζουν εννέα εμβόλια και 37 νοσοκομειακά φάρμακα, ενώ ιδιαίτερα σοβαρή είναι και η έλλειψη σκευασμάτων που εισάγει το Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ), τα οποία ανέρχονται σε 67 κωδικούς, καθώς και αναλγητικά, αντιβιοτικά και φάρμακα για το κρυολόγημα.

 

 

 

 

 

Μόνο με ηλεκτρονική συνταγογράφηση

 

O υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, κατά τη διάρκεια ευρείας σύσκεψης με τους εκπροσώπους της φαρμακευτικής αγοράς τη Δευτέρα 2 Ιανουαρίου, ανακοίνωσε ότι η χορήγηση πολλών ελλειπτικών φαρμάκων θα γίνεται μόνο με ιατρική συνταγή, η οποία θα εκδίδεται μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και μάλιστα μέσω του συστήματος της ΗΔΙΚΑ, προκειμένου να υφίσταται έλεγχος των πωλήσεων φαρμάκων ώστε να μην υπάρχουν και κρούσματα παράνομων εξαγωγών.

 

Η λίστα είναι ακόμη προς διαμόρφωση και αναμένεται να δημοσιευθεί εντός των επομένων ημερών, ωστόσο ξεκαθαρίζεται προς πάσα κατεύθυνση πως δεν θα περιλαμβάνει ΜΗΣΥΦΑ, δηλαδή Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα, δηλαδή όσα σκευάσματα μπορεί να προμηθευτεί ο πολίτης χωρίς να διαθέτει συνταγή γιατρού.

 

 

 

Όπως διευκρινίζουν κύκλοι του Υπουργείου Υγείας, στην πράξη το μέτρο θα αφορά όσα συνταγογραφούμενα φάρμακα είναι σε έλλειψη και τα οποία δεν μπορούν να χορηγούνται πλέον με χειρόγραφη συνταγή, αλλά θα απαιτείται αποκλειστικά ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

 

Σε ό,τι αφορά τις κατηγορίες φαρμάκων που μπορεί να αφορά, αν και η λίστα είναι υπό επεξεργασία, η βασική προϋπόθεση που θα πρέπει να πληρείται είναι κατά πόσο πρόκειται για συνταγογραφούμενο σκεύασμα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που φέρεται να «μπαίνει» στη λίστα είναι εισπνεόμενα σκευάσματα με κορτιζόνη, που απαιτούν συνταγή γιατρού.

 

Αντιπαράθεση Πλέυρη - Ξανθού για τα φάρμακα

 

Πολιτική αντιπαράθεση έχει προκαλέσει το πρόβλημα με τις ελλείψεις φαρμάκων, με τον τομεάρχη του ΣΥΡΙΖΑ Ανδρέα Ξανθό να επιρρίπτει ευθύνες στην κυβέρνηση και τον υπουργό Υγείας να απαντά ότι το πρόβλημα είναι παγκόσμιο και πως το κόμμα του δεν πήρε κανένα μέτρο για τις ελλείψεις φαρμάκων όταν ήταν κυβέρνηση.

 

Σε αντίθεση με άλλες χώρες η Ελλάδα έχει πλήρη επάρκεια φαρμάκων στα νοσοκομεία και τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ και οι όποιες ελλείψεις παρουσιάζονται μόνο στα ιδιωτικά φαρμακεία, σχολίασε ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, απαντώντας σε ανακοίνωση του τομεάρχη Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ανδρέα Ξανθού, ο οποίος καταλόγισε ευθύνες στην κυβέρνηση για τις ελλείψεις φαρμάκων καθημερινής χρήσης.

 

Ο υπουργός υπογράμμισε πως «η εμμονή του ΣΥΡΙΖΑ να κερδίσει μικροκομματικά ακόμη και από ένα πρόβλημα που μαστίζει τις μεγαλύτερες χώρες με τα πιο ακριβά φάρμακα όπως τις ΗΠΑ, τη Γερμανία την Αγγλία και το σύνολο των χωρών της ΕΕ καταδεικνύει ότι δεν μπορεί να καταλάβει την παγκόσμια διάσταση του θέματος και θεωρεί το πρόβλημα εθνικό και πρόβλημα αποκλειστικά παράλληλων εξαγωγών τη στιγμή που η έλλειψη στην παρούσα φάση αφορά πρωτίστως φάρμακα και δραστικές που δεν εξάγονται, όπως πχ η παρακεταμόλη», τόνισε ο κ. Πλεύρης.

 

«Το πρόβλημα της έλλειψης φαρμάκων είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα που οφείλεται στη χαμηλή παραγωγή και έλλειψη πρώτων υλών, που η χώρα μας το αντιμετωπίζει σε μικρότερο βαθμό γιατί έχει εγχώρια παραγωγή, όπως αποδέχεται το σύνολο της ελληνικής και πολυεθνικής φαρμακοβιομηχανίας», είπε ο υπουργός.

 

«Το θράσος ωστόσο του κ Ξανθού να μιλά για συμφέροντα είναι απαράμιλλο τη στιγμή που ο ΣΥΡΙΖΑ και ως κυβέρνηση νομοθέτησε υπέρ των πολυεθνικών συμφερόντων και ως αντιπολίτευση καταψήφισε κάθε μέτρο πίεσης των ακριβών φαρμάκων. Συγκεκριμένα, αφού το 2015 ξέχασε να εκδώσει δελτίο τιμών αποστερώντας από το δημόσιο γύρω στα 100 εκ. που κερδίζει το κράτος από τις μειώσεις τιμών εν συνέχεια ικανοποίησε πλήρως το αίτημα της φαρμακοβιομηχανίας οι τιμές στα φάρμακα να καθορίζονται όχι από το μέσο όρο των χωρών της ΕΕ, αλλά της ευρωζώνης και να υπάρχει κόφτης στην πτώση των τιμών 7%. Με απλά λόγια ο ΣΥΡΙΖΑ έδωσε καλύτερες τιμές στα φάρμακα και ειδικά στα ακριβά φάρμακα. Ως αντιπολίτευση δεν στήριξε τις διατάξεις για διαπραγματεύσεις στα φάρμακα από τις οποίες η χώρα μας για το 2022 έκλεισε συμφωνίες 920 εκ. ευρώ κερδίζοντας εκπτώσεις 450 εκ ευρώ», πρόσθεσε.

 

«Δεν στήριξε το να υπάρχει πλαφόν στο claw back στα φθηνά φάρμακα που κατά βάση είναι φάρμακα της εγχώριας παραγωγής και σήμερα παρουσιάζουν έλλειψη λόγω των ακριβών πρώτων υλών και δεν στήριξε να υπάρχει διαφορετικός προϋπολογισμός στα ακριβά φάρμακα και σε όλα τα αλλά φάρμακα, μέτρο που πάλι στηρίζει τα φθηνά φάρμακα που δεν επωμίζονται τις επιβαρύνεις των πολύ ακριβών θεραπειών», είπε.

 

«Όσον αφορά στις παράλληλες εξαγωγές στα 4,5 χρόνια που κυβέρνησε δεν πήρε απολύτως κανένα μέτρο και τώρα κατακρίνει τα μέτρα που οδηγούν σε λουκέτο σε όσους παρανομούν. Σε αντίθεση με την φαρμακευτική πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ που υπήρξε πολιτική εξυπηρέτησης συμφερόντων, με πρόσημο τη δημόσια υγεία η κυβέρνηση της ΝΔ διασφαλίζει όλες τις θεραπείες στις καλύτερες τιμές, στηρίζει την εγχώρια παραγωγή και την καινοτομία, παίρνει μέτρα για την κάλυψη των ελλείψεων και λειτουργεί με επίκεντρο τον πολίτη διασφαλίζοντας καθημερινά με μέτρα την επάρκεια φαρμάκων και λαμβάνοντας πρωτοβουλίες για την κοινή αντιμετώπιση σε επίπεδο ΕΕ του παγκόσμιου προβλήματος της έλλειψης φαρμάκων», κατέληξε.

 

Η δήλωση του κ. Α. Ξανθού για τις ελλείψεις φαρμάκων:

 

«Οι προειδοποιήσεις εδώ και πάνω από ένα χρόνο των γιατρών και των φαρμακοποιών, δεν συγκίνησαν κανένα», αναφέρει στην ανακοίνωσή του και προσθέτει: «Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ακολουθεί, όπως και στην ενεργειακή και πληθωριστική κρίση, την ίδια αποτυχημένη “συνταγή”: δεν παρεμβαίνει έγκαιρα και δραστικά στην αγορά, επικαλείται τη διεθνή διάσταση του προβλήματος, και στη συνέχεια, όταν ξεφύγει τελείως η κατάσταση, αναγκάζεται να πάρει αποσπασματικά, ατελή και γι’ αυτό αναποτελεσματικά μέτρα, όπως π.χ. η καθυστερημένη και πλημμελής απαγόρευση των παράλληλων εξαγωγών».

 

Ο κ. Ξανθός υποστηρίζει ότι «δεν είναι ζήτημα διαχειριστικής ανεπάρκειας. Είναι ζήτημα νεοφιλελεύθερης ιδεοληψίας περί της δήθεν δυνατότητας της αγοράς να αυτορυθμίζεται χωρίς ισχυρή κρατική παρέμβαση. Αλλά είναι και ζήτημα επιρροής επιχειρηματικών συμφερόντων στο χώρο των ιδιωτικών φαρμακαποθηκών που κερδοσκοπούν ανεξέλεγκτα και «καθ’ έξιν, διαθέτοντας στο εξωτερικό σκευάσματα σε πολύ υψηλότερες τιμές, τα οποία βεβαίως στερείται η εγχώρια αγορά».

 

Αναφέρεται στον υπουργό Υγείας, Θάνο Πλεύρη, λέγοντας ότι «επαίρεται ότι έκλεισε 2 φαρμακαποθήκες που αρνήθηκαν τον έλεγχο. Με τις υπόλοιπες φαρμακαποθήκες τι γίνεται; Πότε θα ελεγχθούν; Ποια είναι τα πορίσματα των όποιων ελέγχων έχουν διενεργηθεί; Και το ΙΦΕΤ (η κρατική φαρμακαποθήκη, που οφείλει με εισαγωγές από το εξωτερικό να καλύπτει τις ανάγκες της χώρας με φάρμακα που είναι σε έλλειψη) τι ακριβώς κάνει μπροστά σε μια τέτοια πρωτοφανή ανεπάρκεια βασικών φαρμάκων; Ή μήπως «δεν προλαβαίνει» επειδή ασχολείται και το ίδιο (το ΙΦΕΤ) με παράνομες εξαγωγές φαρμάκων, όπως έχει καταγγελθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στον Εισαγγελέα;».

 

Κατηγορεί την κυβέρνηση και το Υπουργείο Υγείας ότι «τα αντανακλαστικά τους είναι τραγικά ανεπαρκή, θέτοντας σε διακινδύνευση την Δημόσια Υγεία». Ακολούθως προτείνει: «Η μόνη δραστική λύση σήμερα είναι η επ’ αόριστον απαγόρευση των παράλληλων εξαγωγών σκευασμάτων που είναι σε συστηματική έλλειψη και ο real time έλεγχος των φαρμακαποθηκών από τον ΕΟΦ, η αυστηρή τήρηση της υποχρέωσης των φαρμακευτικών εταιρειών και των φαρμακαποθηκών για αποθέματα τρίμηνης διάρκειας καθώς και η δημιουργία «εθνικού αποθέματος» σε ζωτικής σημασίας φάρμακα όπως τα αντιβιοτικά, τα αναλγητικά, τα αντιφυματικά κ. λπ». Ο κ. Ξανθός καταλήγει: «Η πανδημία απέδειξε ότι η «ελεύθερη αγορά» δεν λειτουργεί σε συνθήκες υγειονομικής κρίσης και ότι η απρόσκοπτη πρόσβαση των ασθενών στα αναγκαία φάρμακα είναι θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα που η Πολιτεία μπορεί και πρέπει να εξασφαλίζει με ισχυρή κρατική παρέμβαση. Απέναντι στην οποία όμως η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει «αλλεργία». Η αλλαγή πορείας στα πολιτικά πράγματα είναι πλέον ζωτικής σημασίας και για …λόγους Δημόσιας Υγείας!».