Τουρκία: O γάμος ενός εξάχρονου κοριτσιού προκαλεί πολιτική διαμάχη

Δύο χρόνια χρειάστηκαν για τη σύλληψη των δύο βασικών υπόπτων για τον αναγκαστικό γάμο ενός εξάχρονου κοριτσιού στην Τουρκία. Οι φωτογραφίες, οι οποίες δείχνουν τον πατέρα Yusuf Ziya Gümüsel και τον «σύζυγο» Kadir Istekli, να βρίσκονται ανάμεσα σε αστυνομικούς, δημοσιεύτηκαν στις 15 Δεκεμβρίου. 

 

Η νεαρή γυναίκα, γνωστή με τα αρχικά H.K.G., που το 2020 κατήγγειλε το γεγονός, είναι κόρη του επικεφαλής του ιδρύματος Hiranur Vakfi, το οποίο πρόσκειται στην ισχυρή θρησκευτική αδελφότητα Ismail Αga. Η κοπέλα, κατηγόρησε τον πατέρα της, ότι την υποχρέωσε να κάνει θρησκευτικό γάμο, σε ηλικία 6 ετών με έναν από τους μαθητές του, ο οποίος, τότε, στις αρχές της 10ετίας του 2.000 ήταν 29 ετών. Από τότε ξεκίνησε και η σεξουαλική κακοποίηση του κοριτσιού.

 

Η ανάδειξη του θέματος οφείλεται στον Timur Soykan, ερευνητή δημοσιογράφο της αριστερής εφημερίδας Birgün. Αν ο Soykan δεν είχε αναδείξει το θέμα, οι δύο ύποπτοι θα παρέμεναν ελεύθεροι.

 

Στην κατάθεσή της, η νέα γυναίκα αποκαλύπτει άθλιες πράξεις παιδεραστίας με τη συγκατάθεση των γονιών της. «Ο Kadir χάιδευε το σώμα μου…έκλαιγα… κι εκείνος μου είπε ότι ήμασταν παντρεμένοι… όπως ήταν οι γονείς μου. Είσαι η γυναίκα μου, έλεγε…. Είμαι ο άντρας σου. Οι παντρεμένοι παίζουν αυτά τα παιχνίδια, όμως δεν το λένε σε κανέναν. Ούτε οι γονείς σου το λένε».

 

Παρά το γεγονός ότι ήδη από το 2012 υπήρχε αναφορά γιατρού, ο οποίος υποψιάστηκε τον γάμο της ανήλικης και άρχισε σχετική έρευνα, η υπόθεσης ακόμη εξελίσσεται.

 

Προκειμένου να αποφύγει τις συνέπειες του νόμου η οικογένεια κατάφερε να πραγματοποιήσει την εξέταση οστών για τον προσδιορισμό της ηλικίας της κοπέλας με δείγμα από μεγαλύτερη γυναίκα.

 

Παρόλο που ο πατέρας αρνείται τις  κατηγορίες, αποδεικτικό υλικό για τον γάμο αποτελούν και οι φωτογραφίες από την ημέρα εκείνη, οι οποίες δείχνουν την μικρή ντυμένη με λευκό φόρεμα.

 

Πολιτικό ζήτημα

 

«Υπάρχει περίπτωση να έπαιξαν ρόλο στην υπόθεση οι πολιτικοί που επισκέπτονταν συχνά την Κοινότητα Ismail Αga;» αναρωτιέται ο δημοσιογράφος. Μετά τη δημοσίευση του άρθρου του, ο Timur Soykan κατηγορήθηκε για προσβολή του Ισλάμ, ενώ σήμερα δέχεται σοβαρές απειλές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. 

 

Η πρώτη ακρόαση της δίκης αναβλήθηκε για τις 30 Ιανουαρίου 2023. Ο σύζυγος και οι γονείς της εικοσάχρονης σήμερα H.K.G., αντιμετωπίζουν 68 και 22 χρόνια φυλάκισης αντίστοιχα.

 

Η όλη υπόθεση, βεβαίως, θα είχε μείνει στη σελίδα με τα «διάφορα», αν δεν υπήρχε και πολιτικό ζήτημα. Ο Kemal Kiliçdaroglu, πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος έθεσε το θέμα όταν στις 12 Δεκεμβρίου, στο υπουργείο Δικαιοσύνης, κοινοποιώντας φωτογραφίες που δείχνουν πολιτικούς παρέα με μέλη της Αδελφότητας. «Πού ήσασταν για δύο χρόνια; Αυτοί με τους οποίους φωτογραφηθήκατε σας πιέζουν να κλείσετε αυτή την υπόθεση;» ρώτησε, συγκεκριμένα, ο Kiliçdaroglu.

 

Την ίδια μέρα ο πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan, σε μια προσπάθεια να ηρεμήσει τα πνεύματα, επέκρινε δημοσίως τους γάμους και την κακοποίηση ανηλίκων, λέγοντας ότι είναι απαράδεκτο να παντρεύουν νεαρά κορίτσια  στην ηλικία των 13 και 14 ετών. «Πόσο μάλλον όταν ένα παιδί υφίσταται κακοποίηση σε ακόμη μικρότερη ηλικία. Είναι κάτι, που δεν θα ανεχτούμε. Η δίκη για την υπόθεση αυτή θα διεξαχθεί πολύ σύντομα και θα διερευνηθούν τα ατοπήματα του παρελθόντος», δήλωσε.

 

Η αντιπολίτευση, από την πλευρά της, καταγγέλλει συχνά την ανεκτικότητα της κυβέρνησης απέναντι στις θρησκευτικές αδελφότητες.  Αν και απαγορεύτηκαν μετά την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1923, έχουν ιστορικά ισχυρούς δεσμούς με δεξιά κόμματα και παραμένουν παράγοντες με μεγάλη πολιτιή επιρροή.

 

Ο ίδιος ο Recep Tayyip Erdogan δεν κρύβει τους δεσμούς του με ορισμένες από αυτές. Τον Ιούνιο του 2022, παραβρέθηκε στην κηδεία του Mahmut Ustaosmanoglu, ηγέτη της Αδελφότητας Ismail Αga. Η επιρροή των Αδελφοτήτων, λέγεται επίσης, ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην απόφαση του Τούρκου προέδρου να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί τον Ιούλιο του 2020 όπως και να αποχωρήσει, τον Μάρτιο του 2021 από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης του 2011, για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας.

 

Ανησυχία για την κοινή γνώμη

 

Μετά την εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών τη δεκαετία του 1980, οι αδελφότητες άρχισαν να αναλαμβάνουν ολοένα και περισσότερο αρμοδιότητες που παλαιότερα είχαν οι δημόσιες αρχές, όπως για παράδειγμα η διαχείριση εστιών για παιδιά και εφήβους από φτωχές οικογένειες. Το 2021, η αυτοκτονία του Enes Kara, ενός νεαρού φοιτητή της ιατρικής σε μια πανεπιστημιακή εστία που διαχειρίζεται μια αδελφότητα στο Elazig, προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στη χώρα.

 

«Η κυβέρνηση εκφράζει ανοιχτά την επιθυμία της να δημιουργήσει νέες γενιές πιστών», λέει στη Le Monde ο πολιτικός επιστήμονας Berk Esen, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Sabanci της Κωνσταντινούπολης. Και το ΑΚΡ, το κυβερνόν ισλαμικό συντηρητικό κόμμα, έχει δημιουργήσει σχέσεις αμοιβαίου οφέλους με διάφορες αδελφότητες.

 

Τους «δίνει» δημόσιες συμβάσεις, κάνει τα στραβά μάτια σε παραβάσεις ή εγκλήματα και δίνει πρόσβαση στα μέλη των αδελφοτήτων στο κόμμα ή στη γραφειοκρατία. Σε αντάλλαγμα, το κόμμα λαμβάνει ισχυρή πολιτική υποστήριξη. «Αυτές οι οργανώσεις παρουσιάζονται ως ενώσεις της κοινωνίας των πολιτών, αλλά στην πραγματικότητα είναι πολύ κλειστές κοινότητες με εντελώς αντιδημοκρατική λειτουργία. Το σκάνδαλο Hiranur Vakfi είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου», διαβεβαιώνει ο Εsen.

 

Αυτή η επιρροή των αδελφοτήτων, η οποία και αποτελεί απειλή για την αρχή της κοσμικότητας ανησυχεί την κοινή γνώμη και τους κεμαλιστές, την αντιπολίτευση που είναι πιστή στην ιδεολογία του ιδρυτή της Δημοκρατίας, Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ.

 

Η παρουσία και επιρροή των θρησκευτικών κοινοτήτων στα θεσμικά όργανα έγινε ευρύτερα γνωστή από ένα ακόμη τραυματικό επεισόδιο της πρόσφατης ιστορίας της χώρας, την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016 από το κίνημα του εξόριστου στην Πενσυλβανία Fethullah Gülen. 

 

Ο Gülen, φερόμενος ως εγκέφαλος του πραξικοπήματος, είναι ο ηγέτης μιας αδελφότητας που βρισκόταν από καιρό κοντά στην εξουσία και μέλη της οποίας κατείχαν νευραλγικές θέσεις στον κρατικό μηχανισμό.

 

Η απομάκρυνση οπαδών του κινήματος που ακολούθησε, δημιούργησε τεράστια κενά στο Δημόσιο, ευνοώντας άλλες αδελφότητες και δίνοντάς τους πρόσβαση στον κρατικό μηχανισμό, όπως η Süleymancilar στο υπουργείο Εσωτερικών ή η Menzilciler στην αστυνομία και το υπουργείο Υγείας.

 

Πηγή: Le Monde