Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε την Τρίτη (27/5) στις Βρυξέλλες το πρόγραμμα «SAFE», ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας και ασφάλειας.
Το πρόγραμμα, που εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ReArm
Europe – Readiness 2030, προβλέπει τη διάθεση ενός πρωτοφανούς ποσού ύψους 150
δισεκατομμυρίων ευρώ, διαμορφώνοντας ένα νέο τοπίο στην ευρωπαϊκή αμυντική
βιομηχανία και στρατηγική.
Η χρηματοδότηση θα πραγματοποιηθεί μέσω μακροπρόθεσμων
δανείων με ιδιαίτερα ανταγωνιστικά επιτόκια, τα οποία θα εγγυάται ο
προϋπολογισμός της ΕΕ, παρέχοντας στα κράτη-μέλη μια ευκαιρία για την ενίσχυση
των αμυντικών τους δυνατοτήτων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τη συμμετοχή τρίτων
χωρών στο πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας. Συγκεκριμένα, το νομοθετικό
πλαίσιο του SAFE προβλέπει τη δυνατότητα συμμετοχής χωρών του ΕΟΧ-ΕΖΕΣ, της
Ουκρανίας, καθώς και υποψήφιων και δυνάμει υποψήφιων χωρών για ένταξη στην ΕΕ.
Σήμερα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών
(ΕΖΕΣ) είναι τέσσερις χώρες: η Ελβετία, η Ισλανδία, το Λίχτενσταϊν και η
Νορβηγία. Οι τρεις από αυτές (εκτός της Ελβετίας) είναι και μέλη του Ευρωπαϊκού
Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ).
Η συμμετοχή τρίτων χωρών διέπεται από συγκεκριμένους
όρους και προϋποθέσεις. Ειδικότερα, για τις κοινές προμήθειες, το κόστος των
κατασκευαστικών στοιχείων που προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ, ΕΟΧ-ΕΖΕΣ και
Ουκρανίας δεν μπορεί να υπερβαίνει το 35% του συνολικού εκτιμώμενου κόστους των
κατασκευαστικών στοιχείων του τελικού προϊόντος.
Το πρόγραμμα προβλέπει δύο βασικές κατηγορίες αμυντικών
προϊόντων. Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει πυρομαχικά, πυραυλικά συστήματα,
εξοπλισμό εδάφους και συστήματα κυβερνοασφάλειας. Η δεύτερη κατηγορία αφορά πιο
εξειδικευμένα συστήματα όπως αεράμυνας, θαλάσσιες δυνατότητες και προηγμένες τεχνολογίες
όπως τεχνητή νοημοσύνη και διαστημικά μέσα.