Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη διεισδύει όλο και περισσότερο στην καθημερινότητά μας, ένα απρόσμενο ζήτημα έχει προκύψει: το κόστος της ευγένειας προς τα συστήματα ΤΝ. Ο SamAltman, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, αποκάλυψε πρόσφατα ότι η χρήση λέξεων ευγένειας όπως «παρακαλώ» και «ευχαριστώ» στις συνομιλίες με το ChatGPT έχει κοστίσει στην εταιρεία δεκάδες εκατομμύρια δολάρια.
Η αποκάλυψη αυτή, όπως αναφέρουν οι NewYorkTimes, ήρθε ως
απάντηση σε μια ανάρτηση στο X (πρώην Twitter), όπου ένας χρήστης αναρωτήθηκε
για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας που συνδέεται με τέτοιες εκφράσεις
ευγένειας. Η απάντηση του Altman, «δεκάδες εκατομμύρια δολάρια καλά ξοδεμένα –
ποτέ δεν ξέρεις», άνοιξε μια ευρύτερη συζήτηση για την αξία και το κόστος της
ευγένειας στον ψηφιακό κόσμο.
Kάθε περιττή αλληλεπίδραση μια επιπλέον επιβάρυνση για το
περιβάλλον
O Neil Johnson, καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο
GeorgeWashington, ο οποίος έχει μελετήσει την τεχνητή νοημοσύνη, παρομοίασε τις
επιπλέον λέξεις με τις συσκευασίες που χρησιμοποιούνται για τις αγορές
λιανικής.
Kάθε επιπλέον λέξη σε ένα prompt (κείμενο ή ερώτηση που
δίνεις για να πάρεις μια απάντηση) λειτουργεί σαν επιπρόσθετη συσκευασία που το
σύστημα πρέπει να επεξεργαστεί. Αυτή η διαδικασία απαιτεί πρόσθετη ενέργεια
και, κατά συνέπεια, αυξάνει το κόστος λειτουργίας των διακομιστών.
Η περιβαλλοντική διάσταση του ζητήματος είναι εξίσου σημαντική.
Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα ορυκτά καύσιμα,
καθιστώντας κάθε περιττή αλληλεπίδραση μια επιπλέον επιβάρυνση για το
περιβάλλον. Ωστόσο, το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομική και
περιβαλλοντική του διάσταση.
Η ανθρώπινη τάση για ευγενική συμπεριφορά προς την
τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Μια έρευνα του Pew Research
το 2019 έδειξε ότι το 54% των κατόχων smartspeakers (έξυπνα ηχεία που απαντούν
σε φωνητικές εντολές) χρησιμοποιούν τη λέξη «παρακαλώ» όταν απευθύνονται σε
συσκευές όπως το AmazonEcho ή το GoogleHome.
Θέλουν και τα chatbots καλή συμπεριφορά
Η πολιτισμική διάσταση του ζητήματος αντανακλάται έντονα
στη λαϊκή κουλτούρα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το επεισόδιο The Measure
of a Man του StarTrek: The NextGeneration, το οποίο εξετάζει το ζήτημα των
δικαιωμάτων των τεχνητών όντων μέσω του χαρακτήρα Data.
Η εταιρεία Anthropic έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο,
προσλαμβάνοντας τον πρώτο ερευνητή ευημερίας για να εξετάσει εάν τα συστήματα
ΤΝ αξίζουν ηθική θεώρηση. Αυτή η κίνηση υπογραμμίζει τη σοβαρότητα με την οποία
η βιομηχανία αντιμετωπίζει το ζήτημα της ηθικής μεταχείρισης της ΤΝ.
Ο σεναριογράφος Scott Z. Burns, στη νέα σειρά του
WhatCouldGoWrong?, υποστηρίζει ότι η καλοσύνη πρέπει να είναι η προεπιλεγμένη
ρύθμιση για όλους – άνθρωπο ή μηχανή. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η εχθρικότητα
στις αλληλεπιδράσεις μας με την ΤΝ
μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες.
Η Dr. JaimeBanks από το Πανεπιστήμιο Syracuse τονίζει ότι
ο τρόπος που αλληλεπιδρούμε με την ΤΝ επηρεάζει τη συμπεριφορά μας προς τους
ανθρώπους. Η ευγενική συμπεριφορά προς τα chatbots μπορεί να ενισχύσει τις
θετικές συμπεριφορικές συνήθειες γενικότερα.
Η Dr. SherryTurkle η οποία μελετά επίσης αυτές τις
συνδέσεις στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης προσφέρει μια
ενδιαφέρουσα οπτική, χαρακτηρίζοντας την ΤΝ ως ένα εξαιρετικό «κόλπο σαλονιού»
χωρίς πραγματική συνείδηση. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι τα συστήματα ΤΝ είναι
«αρκετά ζωντανά» ώστε να αξίζουν ευγενική μεταχείριση.
Η θεατρική συγγραφέας MadeleineGeorge προτείνει μια
διαφορετική προσέγγιση: η ευγένεια προς την ΤΝ μπορεί να λειτουργήσει ως εκπαιδευτικό
εργαλείο, βοηθώντας τα συστήματα να μάθουν και να προσομοιώσουν καλύτερα την
ανθρώπινη συμπεριφορά. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να μας
κάνει πιο ευάλωτους στη γοητεία της ΤΝ.
Παρά τις θεωρητικές συζητήσεις, η πραγματικότητα παραμένει:
τα συστήματα ΤΝ δεν έχουν πραγματικά συναισθήματα. Όπως επισημαίνει η Dr.
Turkle, είτε τους συμπεριφερθούμε με ευγένεια είτε όχι, δεν επηρεάζονται
πραγματικά. Ωστόσο, η επίδραση της συμπεριφοράς μας προς την ΤΝ στην ευρύτερη
κοινωνική μας συμπεριφορά παραμένει ένα σημαντικό ζήτημα προς εξέταση.