Για το βιβλίο μίλησαν ο Τριαντάφυλλος Τρανός, καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, ο Νίκος Φαλαγκάρας, συνταξιούχος δικηγόρος και λογοτέχνης, και ο ίδιος ο συγγραφέας.
Η Εισήγηση του Νίκου Φαλαγκάρα
Ο Νίκος Φαλαγκάρας στην εισήγησή του χαρακτήρισε το
βιβλίο του Σπύρου Κουζινόπουλου ως ένα έργο που έρχεται μετά από πολυετείς,
επίμονες και επίπονες έρευνες. Ο συγγραφέας, μέσα από πλήθος μαρτυριών,
ντοκουμέντων και σπάνιου αρχειακού υλικού, παρουσιάζει την ιστορία των φυλακών
του Επταπυργίου από την έναρξη της λειτουργίας τους το 1896 έως το κλείσιμό
τους το 1989.
Ο κ. Φαλαγκάρας, εξηγώντας τον παραλληλισμό του τίτλου,
αναφέρθηκε στη Βαστίλη ως σύμβολο του δεσποτισμού της εξουσίας των Βουρβόνων
στη Γαλλία, μια φυλακή όπου όσοι έμπαιναν σπάνια έβγαιναν ζωντανοί. Η πτώση της
το 1789, όπως τόνισε, απέδειξε πως η τυραννία δεν είναι αιώνια ούτε
ακαταμάχητη, αρκεί οι άνθρωποι συλλογικά και οργανωμένα να παίρνουν στα χέρια
τους την υπόθεση της ελευθερίας τους.
Αναφερόμενος στη σύγχρονη ελληνική ιστορία, ο ομιλητής
επισήμανε ότι υπήρξαν φυλακές που θύμιζαν τη Βαστίλη, με χαρακτηριστικά
παραδείγματα το Γεντί Κουλέ, την Ακροναυπλία, την Αίγινα και την Κέρκυρα, καθώς
και τόποι εξορίας όπως η Μακρόνησος και η Γυάρος.
Στο Γεντί Κουλέ, σύμφωνα με τον συγγραφέα, επικρατούσαν
άθλιες συνθήκες υγιεινής και διατροφής, συστηματικά βασανιστήρια, διακίνηση
ναρκωτικών και βιασμοί. Από τις φυλακές αυτές πέρασαν και οδηγήθηκαν στον
θάνατο πολλοί πατριώτες και πολιτικοί κρατούμενοι, τόσο από τους Γερμανούς
κατακτητές όσο και από τις εγχώριες εξουσίες. Σχεδόν καθημερινά, οι
μελλοθάνατοι οδηγούνταν στον «συνήθη τόπον των εκτελέσεων».
Ο κ. Φαλαγκάρας υπογράμμισε ότι από τα κελιά του Γεντί
Κουλέ πέρασαν προσωπικότητες όπως ο Άρης Βελουχιώτης και ο μετέπειτα γενικός
γραμματέας του ΚΚΕ, Νίκος Ζαχαριάδης, ο οποίος και δραπέτευσε από την αυλή της
φυλακής. Εκεί κρατήθηκαν και οι τελευταίοι πολιτικοί κρατούμενοι της
δικτατορίας του 1967-1974.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε στην αποκάλυψη ενός καθεστώτος
ανομίας και ασυδοσίας στις φυλακές από την εισαγγελέα Χρυσούλα Γιαταγάνα το
1984. Η έκθεσή της, ωστόσο, αντιμετωπίστηκε με εχθρότητα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης,
ενώ η ίδια υπέστη υβριστικές επιθέσεις και διώξεις. Ανάλογη τύχη είχε και ο
εισαγγελέας Κώστας Λογοθέτης, ο οποίος ερεύνησε επίσης την υπόθεση και τελικά
παραιτήθηκε.
Ο ομιλητής αναφέρθηκε και στην πρόσφατη ανακάλυψη
ομαδικών τάφων εκτελεσμένων του Εμφυλίου πίσω από τις φυλακές. Επέκρινε τη
στάση του Υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο ανακοίνωσε ότι οι τάφοι δεν συνιστούν
αρχαιολογικό εύρημα, χαρακτηρίζοντας τη στάση αυτή ως προσβολή της ανθρώπινης
αξίας.
Κλείνοντας, ο κ. Φαλαγκάρας τόνισε πως το βιβλίο του
Σπύρου Κουζινόπουλου, καλογραμμένο και αισθητικά φροντισμένο, δίνει στον
αναγνώστη την ευκαιρία να γίνει κοινωνός της σύγχρονης Ιστορίας και να
αισθανθεί σοφότερος με την ολοκλήρωση της ανάγνωσης.
