Φωτεινή Λαμπρίδη
Οι φιλότεχνοι έχουν ήδη αρχίσει να γεμίζουν τα θερινά θέατρα και τους συναυλιακούς χώρους, πίσω από τη λάμψη του θεάματος όμως, υπάρχει η αγωνία μήπως θρηνήσουμε θύματα εξαιτίας της παντελούς έλλειψης πλαισίου ασφαλείας και κακές συνθήκες εργασίας καλλιτεχνών και τεχνικών.
«Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε συνεχόμενη αύξηση των
σοβαρών εργατικών ατυχημάτων τα οποία από τύχη και μόνο, μπορούμε να πούμε ότι
αποφύγαμε τα χειρότερα. Τα ατυχήματα είναι κυρίως πτώση από ύψος,
ηλεκτροπληξία, πτώση βαρέων αντικειμένων λόγω ανεπαρκούς στατικότητας
ικριωμάτων (support), σκηνικών, σκαλωσιών, τρεσών κ.α.» λέει στη συνέντευξη που
έδωσε στο tvxs ο πρόεδρος της Πανελλήνιας
Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος (ΠΟΘΑ), Κώστας Κεχαγιόγλου.
Οι εργαζόμενοι τεχνικοί στην Τέχνη και τον Πολιτισμό, οι
αφανείς ήρωες πίσω από κάθε εντυπωσιακή παραγωγή θεάτρου, χορού και μουσικής,
σε μια κοινή προσπάθεια, παίρνουν σήμερα μια πρωτοβουλία και διεκδικούν
ασφαλέστερη και υγιέστερη εργασία.
Στα πλαίσια μιας καινοτόμου διαδικασίας δημοσίου διαλόγου
που ξεκίνησε μέσω του Οργανισμού Μεσολάβησης και Διαιτησίας (Ο.Μ.Ε.Δ.), στην
οποία φυσικά κλήθηκαν οι ενώσεις των παραγωγών – εργοδοτών, η Πανελλήνια Ένωση
Θεάτρου (ΠΕΘ), η Ένωση θεατρικών παραγωγών (ΕΝ.ΘΕ.ΠΑ.), η Ελληνική Ένωση
Εταιριών Ενοικίασης Εξοπλισμού Εκδηλώσεων (HERCA), ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος
Διοργανωτών Πολιτιστικών Εκδηλώσεων και οι μεγάλοι πολιτιστικοί οργανισμοί της
χώρας μας (Εθνικό Θέατρο, Εθνική Λυρική Σκηνή, Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου,
Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) οι εργαζόμενοι
ευελπιστούν και αγωνίζονται ώστε να ακουστούν τα αιτήματά τους με σκοπό την
δραστική μείωση των εργατικών ατυχημάτων και την βελτίωση των συνθηκών
εργασίας.
Την πρωτοβουλία αυτή έχουν το Σωματείο Ελλήνων Τεχνικών
Θεάτρου, το Σωματείο Τεχνικών Απασχολούμενων στις Ζωντανές Οπτικοακουστικές
Εκδηλώσεις (ΣΤΑΖΟΕ), το Σωματείο Εργαζόμενων Εθνικού Θεάτρου, το Σωματείο
Τεχνικού, Βοηθητικού Εθνικής Λυρικής Σκηνής, το Σωματείο Εργαζόμενων του
Ελληνικού Φεστιβάλ, ο Σύλλογος Εργαζόμενων στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος
και το Σωματείο Εργαζόμενων Οργανισμού Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, τα σωματεία
δηλαδή που εκπροσωπούν τους τεχνικούς στο χώρο του ζωντανού θεάματος –
ακροάματος τόσο στον ιδιωτικό τομέα όσο και στους μεγάλους πολιτιστικούς
οργανισμούς.
Έχετε πει σε προηγούμενη συνέντευξη τύπου ότι φοβάστε για
«Τέμπη στον πολιτισμό». Περιγράψτε μας με παραδείγματα γιατί ανησυχείτε
Θα πρέπει να θεσμοθετηθούν ενιαίοι κανόνες, οι οποίοι να
ρυθμίζουν τα ζητήματα υγείας και ασφάλειας των καλλιτεχνών, τεχνικών, των
εργαζομένων και του κοινού. Το πρόβλημα ξεκινάει από την αδειοδότηση ενός χώρου
και την παντελή έλλειψη ελέγχων για το αν τηρούνται τουλάχιστον τα βασικά της
νομοθεσίας.
Όσες παθογένειες υπήρχαν στο μοιραίο club στη Βόρεια
Μακεδονία με τους 60 νεκρούς, σε μεγάλο βαθμό και σε ορισμένες περιπτώσεις τα
ίδια ισχύουν και στη χώρα μας. Δηλαδή απαξιωμένα συστήματα πυρόσβεσης, κλείσιμο
των εξόδων κινδύνου, μη ασφαλής πρόσδεση αντικειμένων, ανεκπαίδευτο προσωπικό,
έλλειψη αυτόνομου συστήματος ήχου για ανακοινώσεις εκτάκτου ανάγκης, χαλασμένα
φώτα ασφαλείας, σαθρές κατασκευές κ.α.
Πηγή φωτο Unsplash
Γιατί τώρα αυτή η πρωτοβουλία; Υπάρχει νομοθεσία πλαίσιο
και αν ναι ποιοι δεν την τηρούν;
Ο χώρος του θεάματος χρειάζεται επιτακτικά ένα
επικαιροποιημένο θεσμικό πλαίσιο. Το όποιο πλαίσιο υπήρχε, καταργήθηκε το 2014
και το 2016 με σκοπό να αντικατασταθεί από ένα πιο σύγχρονο, με βάση και τις
διεθνείς προδιαγραφές. Και όπως καταλαβαίνετε έχει πάρει αρκετές παρατάσεις
αυτή η συζήτηση, γιατί μέχρι σήμερα εξακολουθεί να είναι σε εκκρεμότητα άρα και
αρρύθμιστο.
Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας μίας ζωντανής
οπτικοακουστικής εκδήλωσης, ο χώρος μοιάζει με εργοτάξιο, μοιάζει με οικοδομή.
Και αυτό το εργοτάξιο σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μεταμορφώνεται από
αμοντάριστα υλικά σε εντυπωσιακά σκηνικά, έτσι ώστε να υποδεχθεί το κοινό.
Επομένως χρειάζεται να θεσμοθετηθούν κανόνες οι οποίοι θα προσομοιάζουν σε αυτές
του εργοταξίου.
Ταυτόχρονα ο ίδιος χώρος θα πρέπει να αποτελεί χώρο
υγειονομικού ενδιαφέροντος, συνάθροισης και υποδοχής κοινού. Έχουμε υπάρξει
μάρτυρες σε περιπτώσεις όπου οι βασικοί κανόνες ασφαλείας δεν τηρούνται και
ένας από τους βασικότερους λόγους αυτής της κατάστασης είναι το γεγονός ότι δεν
υπάρχει ελεγκτικός μηχανισμός. Μέσα σε αυτό το θολό τοπίο υπάρχει μεγάλη
παράκαμψη των πρωτοκόλλων ασφάλειας η οποία παρατηρείται από μικρές μέχρι
μεγάλες παράγωγες.
Κρίσιμο ζήτημα είναι η εκπαίδευση του προσωπικού για να
μπορεί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της εποχής. Εκπαίδευση καταρχήν στους
τεχνικούς στη χρήση εξοπλισμού στην ανύψωση , ανάρτηση και στερέωση βαρέων
αντικειμένων, πυρόσβεση, εργασία σε ύψος, εργασία ηλεκτρικών εγκαταστάσεων κτλ.
Εκπαίδευση και στο προσωπικό υποδοχής για την αντιμετώπιση εκτάκτων
περιστατικών όπως η εκκένωση του χώρου ή η διαχείριση του συλλογικού πανικού
κτλ.
Τι φύσης εργατικά ατυχήματα σημειώνονται;
Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε συνεχόμενη αύξηση των
σοβαρών εργατικών ατυχημάτων τα οποία από τύχη και μόνο, μπορούμε να πούμε ότι
αποφύγαμε τα χειρότερα. Τα ατυχήματα είναι κυρίως πτώση από ύψος,
ηλεκτροπληξία, πτώση βαρέων αντικειμένων λόγω ανεπαρκούς στατικότητας
ικριωμάτων (support), σκηνικών, σκαλωσιών, τρεσών κ.α.
Εν όψει καλοκαιρινών εκδηλώσεων τι συμβαίνει με τους
όρους εργασίας στον χώρο σας;
Οι όριο εργασίας ρυθμίζονται είτε από υπουργικές
αποφάσεις είτε από συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Στον κλάδο του θεάματος δεν
είχαμε ποτέ ρυθμίσεις μέσω υπουργικών αποφάσεων και οι συλλογικές συμβάσεις
έχουν πάψει να συνάπτονται από τα πρώτα χρόνια των μνημονίων και δεν επανήλθαν
μέχρι σήμερα παρά τις προσπάθειες από πλευράς των εργαζομένων.
Καταφέραμε μέσω της νομοθεσίας να κατοχυρώσουμε τα
δικαιώματα των εργαζομένων κατά τη διάρκεια των προβών, έτσι, βάσει του άρθρου
111 του νόμου 5039/23, η πρόβα υπολογίζεται ως χρόνος εξαρτημένης (μισθωτής)
εργασίας.
Κατά συνέπεια η συμμετοχή στις πρόβες των ηθοποιών,
χορευτών, μουσικών, τραγουδιστών, τεχνικών και άλλων ειδικοτήτων που
απασχολούνται σε παραγωγές θεάτρου, μουσικής και χορού, πριν από την έναρξη των
παραστάσεων, υπολογίζεται ως χρόνος εργασίας και αμείβεται αναλόγως του χρόνου
απασχόλησης. Γιατί πολλές φορές αντιμετωπίζαμε μεγάλη δυσκολία στο να πείσουμε
ότι η πρόβα είναι κανονική εργασία.
Όσον αφορά τις εργασίες σε εξωτερικούς χώρους και την
αυξημένη θερμική καταπόνηση των εργαζομένων, και πάρα τις δικές μας
προειδοποιήσεις στο υπουργείο εργασίας, δεν έχουμε εισακουστεί. Η συλλογική
σύμβαση εργασίας όμως, είναι αυτή που μπορεί να βάλει κανόνες στο άναρχο τοπίο
των εργασιακών σχέσεων, είναι το κατώφλι της αξιοπρεπούς εργασίας. Το επόμενο
διάστημα, από την αρχή του φθινοπώρου, εκτός από αυτή τη μεγάλη καμπάνια που
έχουμε ξεκινήσει για ζητήματα υγείας και ασφάλειας, θα συντονίσουμε τη δράσης
μας γύρω από την επαναφορά των
συλλογικών συμβάσεων, με σύνθημά μας συλλογικές συμβάσεις παντού.