Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την Πέμπτη (17/7) την αποστολή αιτιολογημένων προειδοποιήσεων σε πέντε κράτη μέλη, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, λόγω της αδυναμίας τους να εναρμονίσουν πλήρως τη νομοθεσία τους με δύο κρίσιμες ευρωπαϊκές Οδηγίες που αφορούν τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ).
Οι δύο αυτές Οδηγίες – η Οδηγία 2022/542 σχετικά με τους
συντελεστές ΦΠΑ και η Οδηγία 2020/285 για το ειδικό καθεστώς των μικρών
επιχειρήσεων.
Η πρώτη αιτιολογημένη γνώμη που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή αφορά την Οδηγία 2022/542, η οποία τροποποιεί τις προηγούμενες
διατάξεις για τους συντελεστές του ΦΠΑ και παρέχει στα κράτη μέλη μεγαλύτερη
ευελιξία στη χρήση μειωμένων ή μηδενικών συντελεστών για βασικά αγαθά και
υπηρεσίες.
Η εν λόγω οδηγία επιτρέπει τη χρήση μηδενικών συντελεστών
σε προϊόντα που θεωρούνται ζωτικής σημασίας, όπως τρόφιμα, φαρμακευτικά
προϊόντα και αγαθά ιατρικής χρήσης.
Η Ελλάδα, μαζί με το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, την Ισπανία
και τη Ρουμανία, δεν προχώρησε στην πλήρη κοινοποίηση της ενσωμάτωσης της
Οδηγίας 2022/542 στην εθνική της νομοθεσία, παρόλο που η σχετική προθεσμία είχε
οριστεί για τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Η αποτυχία αυτή υποδεικνύει καθυστερήσεις στον εσωτερικό
νομοθετικό σχεδιασμό και πιθανώς υποδηλώνει τεχνικά ή πολιτικά εμπόδια στην
εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων.
Η Επιτροπή κάλεσε την Ελλάδα και τα άλλα τέσσερα κράτη να
απαντήσουν εντός δύο μηνών, λαμβάνοντας τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα.
Εάν η Ελλάδα και τα άλλα εμπλεκόμενα κράτη μέλη δεν
απαντήσουν επαρκώς ή δεν λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα εντός της καθορισμένης
προθεσμίας, η Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα να προσφύγει στο Δικαστήριο της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτή την περίπτωση, ενδέχεται να ζητηθεί η επιβολή
χρηματικών κυρώσεων.
Η δεύτερη αιτιολογημένη γνώμη που αφορά την Ελλάδα
σχετίζεται με την Οδηγία 2020/285, η οποία εισάγει ένα ειδικό καθεστώς ΦΠΑ για
μικρές επιχειρήσεις.
Η οδηγία αυτή έχει στόχο την απλοποίηση των φορολογικών
υποχρεώσεων για τις μικρές επιχειρήσεις, επιτρέποντάς τους να παρέχουν αγαθά
και υπηρεσίες χωρίς την επιβάρυνση με ΦΠΑ, υπό ορισμένες συνθήκες. Επιπλέον,
προβλέπει τη δυνατότητα για μικρές επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε
άλλο κράτος μέλος από αυτό όπου οφείλεται ο ΦΠΑ, να απαλλάσσονται εξίσου, όπως
και οι εγχώριες επιχειρήσεις, από την υποχρέωση επιβολής ΦΠΑ.
Η ενσωμάτωση αυτής της Οδηγίας είναι κρίσιμη για τη
στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, και η καθυστέρηση στην εφαρμογή
της από την Ελλάδα σημαίνει διατήρηση πολύπλοκων διοικητικών διαδικασιών για χιλιάδες
μικρές επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η ανταγωνιστικότητά τους και
να αυξάνονται τα λειτουργικά τους κόστη.
Η Επιτροπή, διαπιστώνοντας την αποτυχία της Ελλάδας, της
Βουλγαρίας, της Ισπανίας και της Ρουμανίας να ευθυγραμμίσουν τη νομοθεσία τους
με τις προβλέψεις της Οδηγίας 2020/285, απέστειλε και σε αυτές τις χώρες
αιτιολογημένες γνώμες, παρέχοντας προθεσμία δύο μηνών για συμμόρφωση, πριν
εξετάσει την παραπομπή στο Δικαστήριο της ΕΕ.