Γιάννης Μυλόπουλος
Το «Εθνικό Σχέδιο για το Νερό» που παρουσίασε ο πρωθυπουργός στο Μέγαρο Μαξίμου δεν είναι ούτε εθνικό, ούτε και σχέδιο που αφορά στο νερό και στη διαχείρισή του.
Είναι άλλη μια προσπάθεια ιδιωτικοποίησης ενός δημόσιου
και κοινωνικού φυσικού αγαθού, μέσω της αντικατάστασης των δημοτικών ΔΕΥΑ από
έναν ιδιωτικών συμφερόντων φορέα διαχείρισής του.
Αποτελεί μια συνέχεια, δηλαδή, στη μέχρι τώρα επιχείρηση
ιδιωτικοποίησης της ενέργειας, των δασών, των ακτών και τα σπάνιων
οικοσυστημάτων, προκειμένου αυτά, δήθεν, να προστατευτούν καλύτερα και προ
παντός αποδοτικότερα για τους ιδιώτες που θα τα εξαγοράσουν.
Η συνταγή είναι παντού ίδια και διαπνέεται από την ίδια
σκληρά νεοφιλελεύθερη αντίληψη ότι όλα αγοράζονται και όλα πουλιούνται.
Με πρόσχημα ότι η διατήρηση σε δημόσιο χαρακτήρα των
κοινών αγαθών είναι μη αποτελεσματική και μη αποδοτική, (για την ολιγαρχία του
πλούτου, εννοείται), τα κοινά αγαθά ιδιωτικοποιούνται προκειμένου, δήθεν, να
έχουν καλύτερη και αποδοτικότερη διαχείριση.
Μόνο που η συνταγή έχει αποδειχθεί μέχρι σήμερα
αποτυχημένη ως ιδιοτελής. Καθότι το μόνο που δεν ενδιαφέρει τους ιδιώτες είναι
η διατήρηση και η προστασία των κοινών αγαθών.
Αφού το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να κερδοσκοπήσουν
σε βάρος τους.
Το… προνόμιο η φτωχή Ελλάδα με τους χαμηλότερους μισθούς
και τη μικρότερη αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη να έχει μια από τις ακριβότερες
τιμές του ρεύματος είναι αποκαλυπτικό
της… επιτυχίας του μοντέλου των ιδιωτικοποιήσεων των κοινών αγαθών. Αφού ακόμη,
τέσσερα χρόνια μετά, περιμένουμε την υλοποίηση της υπόσχεσης του υπουργού Κωστή
Χατζηδάκη, ότι η ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ θα φέρει σύντομα την… αυτορρύθμιση της
αγοράς της ενέργειας. Η οποία έκτοτε ρυθμίζεται από τους κερδοσκόπους που την
ελέγχουν.
Η δικαίωση του Μπέκετ στο περίφημο έργο του:
«Περιμένοντας τον Γκοντό»
Ακριβώς τα ίδια συμβαίνουν σήμερα και με το «Εθνικό
Σχέδιο για το Νερό».
Με μια ανάλυση που λέει μισές αλήθειες για τις αιτίες του
προβλήματος, ο πρωθυπουργός το παρουσιάζει σαν συνέπεια της αναποτελεσματικής
διαχείρισης από πλευράς ΔΕΥΑ, που βρίσκονται σε δημόσιο, δηλαδή σε δημοτικό
χαρακτήρα.
Και αντί να ενισχύσει με επενδύσεις, προσωπικό και
εξοπλισμό τις ΔΕΥΑ που και τις τοπικές κοινωνίες εκπροσωπούν και γνωρίζουν πολύ
καλά το αντικείμενο, τις συγχωνεύει και τις καταργεί, για να συστήσει ένα νέο,
αγνώστων στοιχείων για την ώρα, (γιατί άραγε;) οργανισμό διαχείρισης των νερών.
Παρουσιάζοντας, όμως, ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση το
πρόβλημα του νερού και της λειψυδρίας με τη μεσαιωνική λογική της… θεομηνίας,
σαν δήθεν συνέπεια, δηλαδή, αποκλειστικά της ανομβρίας των τελευταίων χρόνων,
επιχειρεί να περάσει στην πραγματικότητα από την πίσω πόρτα την ιδιωτικοποίηση
των νέων οργανισμών διαχείρισής του. Που επειδή θα είναι ιδιωτικοί, προφανώς με
τη μαγική συνταγή των ΣΔΙΤ, θα είναι από χέρι και αποτελεσματικοί.
Η πλάνη στην οποία ο πρωθυπουργός στηρίζει τη λύση της
κατάργησης των δημοτικών οργανισμών διαχείρισης του νερού της ύδρευσης με σκοπό
την ιδιωτικοποίηση του νέου φορέα, στα πρότυπα του φορέα που ανακοίνωσε και στη
Θεσσαλία για την αντιπλημμυρική προστασία, είναι ότι η ανάλυσή του λέει τη μισή
αλήθεια.
Αν είχε καλέσει επιστήμονες της Διαχείρισης των Υδατικών
Πόρων, που έχουμε εξαιρετικούς και με διεθνείς διακρίσεις στα ελληνικά δημόσια
πανεπιστήμια, θα του είχαν εξηγήσει ότι η Διαχείριση του Νερού έχει δυο
διαστάσεις.
Τη διάσταση της φυσικής προσφοράς και τη διάσταση της
ζήτησης.
Που σημαίνει ότι δεν θα λυθεί ποτέ το πρόβλημα του Νερού
και της διαχείρισής του αν δεν ληφθεί υπόψη και ο παράγοντας της ζήτησής του.
Δηλαδή ο παράγοντας των αναπτυξιακών δραστηριοτήτων που στηρίζονται στο Νερό
και ο παράγοντας της εξοικονόμησής του σε αυτές.
Πόσο τυχαίο
είναι, λοιπόν, ότι στην ανάλυση του πρωθυπουργού δεν ακούστηκε ούτε λέξη για
τον αγροτικό τομέα και για την παραγωγική ανασυγκρότηση που χρειάζεται να γίνει
προκειμένου αυτός να προσαρμοστεί στα σύγχρονα και δυσχερή υδρολογικά δεδομένα
της Κλιματικής Αλλαγής;
Πόσο τυχαίο
είναι, δηλαδή, ότι σε μια ανάλυση όπου για τη λειψυδρία φταίει αποκλειστικά η
ανομβρία και η κακή διαχείριση των ΔΕΥΑ, δεν ακούστηκε κουβέντα για τον
αγροτικό τομέα που καταναλώνει το 85% του νερού;
Και πόσο τυχαίο
είναι ότι σε συνθήκες ξηρασίας η Ελλάδα καλλιεργεί ακόμη και σήμερα εξαιρετικά
υδροβόρες καλλιέργειες, όπως το ρύζι και το βαμβάκι;
Πόσο τυχαίο
είναι ακόμη ότι στην ανάλυση του πρωθυπουργού δεν ακούστηκε λέξη για την ανάγκη
εκσυγχρονισμού των αρδευτικών δικτύων, στα οποία χάνεται το μισό περίπου νερό
της άρδευσης;
Και πόσο
τυχαίο, είναι, ότι ο πρωθυπουργός παρουσιάζει ένα… Εθνικό Σχέδιο για το Νερό,
έχοντας διαθέσει 35 δις από το Ταμείο Ανάκαμψης, με μηδαμινά έως ελάχιστα από
αυτά για να ενισχυθούν τα εγγειοβελτιωτικά έργα, τα αρδευτικά δίκτυα, τα
φράγματα που χρειάζονται για να συγκρατηθεί το νερό και η αντιπλημμυρική
προστασία;
Και τέλος, πόσο
τυχαίο είναι ότι η μονοκαλλιέργεια του τουρισμού έχει υπερβεί τη φέρουσα
ικανότητα των υδατικών συστημάτων στα νησιά και στις παράκτιες περιοχές, αφού
πολλαπλασιάζεται ανεξέλεγκτα κάθε καλοκαίρι ο πληθυσμός που πρέπει να υδρευτεί;
Υπολόγισε, ποτέ, κανείς πόσο νερό χρειάζεται τα καλοκαίρια ο υπερτουρισμός που
υποτίθεται αποτελεί την ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας;
Θέλουν, δηλαδή, να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι αυτός ο
νέος ιδιωτικός φορέας που ετοιμάζουν θα είναι εκείνος που θα υλοποιήσει την
παραγωγική ανασυγκρότηση που χρειάζεται η χώρα ώστε να προσαρμοστεί με τρόπο
οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά επωφελή στις νέες συνθήκες της
Κλιματικής Κρίσης;
Αν η ανάλυση της κυβέρνησης είχε λάβει υπόψη της τη
βασική παράμετρο της εξοικονόμησης του νερού στις διάφορες αναπτυξιακές
δράσεις, το πρόβλημα της λειψυδρίας δεν θα είχε παρουσιαστεί μονομερώς, σαν
πρόβλημα κακής διαχείρισης των ΔΕΥΑ λόγω ανομβρίας.
Και συνεπώς και η λύση του δεν θα ήταν ένας νέος και
αποδοτικός για τους διαχειριστές του φορέας διαχείρισης του νερού.
Δεν αρκεί να δηλώνεις ότι το Νερό είναι δημόσιο αγαθό.
Πρέπει και να το κάνεις πράξη στους σχεδιασμούς σου.
Το πρόβλημα της Διαχείρισης του Νερού σε συνθήκες
Κλιματικής Αλλαγής δεν θα λυθεί παρά μόνο με την άσκηση δημόσιων πολιτικών.
Η λειψυδρία δημόσιων πολιτικών και η ξηρασία δημόσιων
υδραυλικών έργων στο «Εθνικό Σχέδιο για το Νερό» που παρουσίασε ο πρωθυπουργός
είναι ένας ακόμη παράγοντας κινδύνου για την οικονομική, την κοινωνική και την
περιβαλλοντική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια.
Γιατί η Ανάπτυξη της χώρας, που στηρίζεται κατ’ εξοχήν
στο Νερό, για να γίνει Βιώσιμη, για να γίνει, δηλαδή, οικονομικά αποδοτική,
κοινωνικά δίκαιη και περιβαλλοντικά ανθεκτική, χρειάζεται μια μεγάλη παραγωγική
ανασυγκρότηση. Προκειμένου η Ανάπτυξη να γίνει συμβατή με τα αποθέματα του
Νερού, στις νέες δυσμενείς συνθήκες που επιβάλλει η Κλιματική Αλλαγή.
Και αυτή η μεγάλη στροφή στην αναπτυξιακή πολιτική της χώρας
ΔΕΝ είναι υπόθεση μιας οποιασδήποτε μορφής εταιρείας διαχείρισης των υδάτων.
Καθηγητής,
πρώην Πρύτανης ΑΠΘ, Επικεφαλής παράταξης «ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Κ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ»