Η κυβέρνηση της Σλοβενίας ανακοίνωσε την Πέμπτη (17/7) ότι προχωρά στην απαγόρευση εισόδου στο έδαφός της σε δύο ισραηλινούς υπουργούς, τον υπουργό Οικονομικών ΜπετσάλελΣμότριτς και τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβίρ.
Η απόφαση αυτή συνιστά την πρώτη φορά στην ιστορία της
Ευρωπαϊκής Ένωσης που κράτος-μέλος κηρύσσει «persona non grata» εν ενεργεία
ισραηλινούς κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση της σλοβενικής κυβέρνησης,
η απαγόρευση βασίζεται σε «γενοκτονικές δηλώσεις» των δύο υπουργών, καθώς και
στην υποκίνηση «ακραίας βίας και σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
των Παλαιστινίων».
«Μετά τη συνεδρίαση της κυβέρνησης, αποφασίσαμε να
κηρύξουμε τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας και τον υπουργό Οικονομικών του Ισραήλ
ανεπιθύμητα πρόσωπα στη Δημοκρατία της Σλοβενίας. Πρόκειται για πίεση προς την
ισραηλινή κυβέρνηση, ώστε να βελτιωθούν οι αφόρητες συνθήκες στη Γάζα και να
τερματιστεί η ταλαιπωρία των αμάχων», όπως έγραψε η κυβέρνηση της Σλοβενίας.
Ο ΜπετσάλελΣμότριτς και ο Ιταμάρ Μπεν Γκβίρ είναι δύο από
τις πλέον σκληροπυρηνικές προσωπικότητες της ισραηλινής πολιτικής σκηνής.
Και οι δύο υπουργοί διατηρούν στενούς δεσμούς με
ακροδεξιά, εθνικιστικά κινήματα και έχουν κατ’ επανάληψη κατηγορηθεί από
διεθνείς οργανισμούς και ΜΚΟ για την υιοθέτηση και προώθηση ρητορικής μίσους,
καθώς και για ενθάρρυνση πράξεων που συνιστούν παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού
δικαίου.
Η Σλοβενία, με αυτή την κίνηση, λαμβάνει μια σαφή
πολιτική θέση που την διαφοροποιεί έντονα από τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές
διπλωματικές πρακτικές.
Μέχρι σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποφύγει τέτοιου
είδους κυρώσεις κατά ισραηλινών πολιτικών, ακόμη και όταν έχουν διατυπωθεί
σοβαρές κατηγορίες για παραβιάσεις εναντίον Παλαιστινίων.
Η απόφαση της Λιουμπλιάνα σπάει αυτό το άτυπο
«διπλωματικό ταμπού», στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα τόσο προς το Ισραήλ όσο και
προς τις Βρυξέλλες.
Με τον όρο «γενοκτονικές δηλώσεις» η Σλοβενία δεν
αναφέρεται απλά σε ακραία ρητορική ή προκλητικές δηλώσεις, αλλά υπονοείται μια
ρητορική που ενδέχεται να παραβιάζει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για την Πρόληψη και
Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας (1948), όπως τονίζουν διεθνή
πρακτορεία.
Ο Ιταμάρ Μπεν Γκβίρ έχει επανειλημμένα προκαλέσει την
παγκόσμια κοινή γνώμη με τις δηλώσεις του περί «εκκαθάρισης» της Γάζας και την
υποστήριξη σκληρών στρατιωτικών μέτρων εναντίον Παλαιστινίων.
Επιπλέον, έχει κατηγορηθεί για ρητορική που ενθαρρύνει
επιθέσεις από Εβραίους εποίκους κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη. Η παρουσία
του σε σκληροπυρηνικές διαδηλώσεις και η ρητή στήριξή του σε πρόσωπα που
καταδικάστηκαν για τρομοκρατικές επιθέσεις κατά Παλαιστινίων έχουν προκαλέσει
διεθνείς αντιδράσεις.
Από την άλλη πλευρά, ο ΜπετσάλελΣμότριτς έχει, μεταξύ
άλλων, αρνηθεί δημόσια την ύπαρξη παλαιστινιακού έθνους, χαρακτηρίζοντας τον
παλαιστινιακό λαό ως «εφεύρεση του 20ού αιώνα».
Έχει επίσης ταχθεί υπέρ της επέκτασης των εβραϊκών
οικισμών και της προσάρτησης της Δυτικής Όχθης, ενώ έχει προτείνει την
απομάκρυνση Παλαιστινίων από περιοχές ελεγχόμενες από το Ισραήλ. Δηλώσεις του
τύπου «πρέπει να ισοπεδώσουμε το χωριό Χουάρα» μετά από επιθέσεις Παλαιστινίων
έχουν χαρακτηριστεί από διεθνή μέσα ως υποκίνηση βίας και πιθανή προτροπή σε
εγκλήματα πολέμου.