Μόνικα Αρτινού
Η φετινή ρωσική καλοκαιρινή επίθεση στην Ουκρανία, παρουσίασε εδαφικά κέρδη για τη Μόσχα, ιδιαίτερα κατά τον Ιούνιο, περίοδο κατά την οποία οι ρωσικές δυνάμεις κατέγραψαν τις μεγαλύτερες μηνιαίες προσαρτήσεις από την αρχή του έτους, σύμφωνα με αναλυτές και ουκρανικές ομάδες χαρτογράφησης της σύγκρουσης.
Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ρωσίας επικεντρώνονται
στη χρήση δύο βασικών τακτικών: την καθήλωση των ουκρανικών στρατευμάτων με
drones, βλήματα πυροβολικού και βόμβες και, κατόπιν, αιφνιδιαστικές επιθέσεις
μικρών ομάδων που δημιουργούν απώλειες και ρήγματα στις αμυντικές γραμμές.
Εδαφικά κέρδη και πιέσεις στην ουκρανική άμυνα
Όπως αναφέρει
ρεπορτάζ των NewYorkTimes, η Ρωσία ελέγχει πλέον πάνω από τα δύο τρίτα
της περιοχής του Ντονιέτσκ, το σημαντικότερο θέατρο των μαχών και έχει
δημιουργήσει μια περίμετρο βάθους 10 μιλίων γύρω από την πόλη Κοστιαντίνοβκα,
περικυκλώνοντας μερικώς τις ουκρανικές δυνάμεις από τρεις πλευρές.
Επιπλέον, για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια πολέμου, οι
ρωσικές δυνάμεις εισήλθαν στην περιοχή Ντνιεπροπετρόφσκ της ανατολικής
Ουκρανίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας DeepState, που χρησιμοποιεί βίντεο
από drones και άμεσους δεσμούς με τον ουκρανικό στρατό, κατά τον Ιούνιο η Ρωσία
απέκτησε πάνω από 214 τετραγωνικά μίλια ουκρανικού εδάφους, σε σχέση με τα 173
τετραγωνικά μίλια του Μαΐου.
Mε το έντονο χρώμα, οι περιοχές που έίχε καταλάβει η
Ρωσία στις αρχές Ιουλίου. Πηγή: Institute for the Study of War -NewYorkTimes
Επιπτώσεις στους ανθρώπους και στις πόλεις
Η ρωσική εκστρατεία έχει άμεσες επιπτώσεις σε μεγάλο
μέρος του ουκρανικού πληθυσμού, ιδιαίτερα σε περιοχές που βρίσκονται υπό μεγάλη
στρατιωτική πίεση ή συνεχείς βομβαρδισμούς.
Οι πρόσφατες ρωσικές επιθέσεις με drones έθεσαν το Κίεβο,
μεταξύ άλλων πόλεων, σε κατάσταση συναγερμού:
Μέσα σε ένα νυχτερινό μπαράζ εκτοξεύθηκαν 728 drones
πλήττοντας στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους, με αποτέλεσμα τουλάχιστον δύο
νεκρούς και 25 τραυματίες. Οι αμυνόμενοι αναγκάζονται να χρησιμοποιούν
αυτοσχέδιες μεθόδους, όπως δίχτυα ψαρέματος, για την αντιμετώπιση των εναέριων
επιθέσεων, ενώ για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων διατίθεται μόνο το αμερικανικό
σύστημα Patriot.
Υλικές και ανθρώπινες απώλειες
Η Ουκρανία έχει αναγκαστεί να μετακινήσει έμπειρες
μονάδες, εξοπλισμένες με drones, στα ευαίσθητα σημεία του μετώπου για να
καλύψει τα κενά στην άμυνα, τακτική που ορισμένοι αναλυτές παρομοιάζουν με την
επέμβαση ειδικών σε εκτάκτες πυρκαγιές.
Η απώλεια ανθρώπινου δυναμικού και από τις δύο πλευρές
είναι τεράστια: Έρευνες βασισμένες σε δημόσια αρχεία και νεκρολογίες
επιβεβαιώνουν πάνω από 115.000 θανάτους Ρώσων στρατιωτών. Σύμφωνα με μελέτη του
Ιουνίου, σχεδόν ένα εκατομμύριο Ρώσοι έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί από την
έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης.
Ο στρατιωτικός αναλυτής ΝτμίτριΚουζνέτς, του ανεξάρτητου
ρωσικού πρακτορείου Meduza, υπολογίζει ημερήσιες απώλειες μεταξύ 250 – 300
στρατιωτών για κάθε πλευρά .
Ρωσικές πολιτικές και οικονομικές προκλήσεις
Πέραν των εδαφικών κερδών, στόχος της Μόσχας είναι «να
καταστρέψει το στρατιωτικό δυναμικό της Ουκρανίας, τον στρατό της», όπως
επισημαίνει ο ανεξάρτητος αναλυτής ΒαλέριΣιριάεφ σε συνέντευξή του στο Redaktsiya.
Το Κρεμλίνο δηλώνει πως δεν θα τερματίσει τις
επιχειρήσεις μέχρι να εξαναγκάσει το Κίεβο να αποδεχθεί τους ρωσικούς όρους
ειρήνης, που περιλαμβάνουν την αναγνώριση των εδαφικών κερδών, τη μείωση του
ουκρανικού στρατού, τη θεσμοθέτηση ρωσικής γλώσσας και νομική δέσμευση
ουδετερότητας από την Ουκρανία, που αποκλείει την ένταξη στο ΝΑΤΟ .
Η στρατιωτική προσπάθεια της Ρωσίας ωστόσο δοκιμάζει
σκληρά τα δημοσιονομικά της όρια. Η ραγδαία αύξηση των δαπανών – το 6,3% του
ΑΕΠ ή περίπου 172,5 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως – προκαλεί πληθωριστικές
πιέσεις.
Η κεντρική τράπεζα ανέβασε τα επιτόκια έως και το 20% για
να ελέγξει τις τιμές, ενώ εμπειρογνώμονες όπως το M.M.I. χαρακτηρίζουν τον
ρωσικό προϋπολογισμό ως «καταστροφή».
Συγχρόνως, η μείωση των εσόδων της βιομηχανίας πετρελαίου
και φυσικού αερίου – κρίσιμης για τα δημόσια ταμεία – επιδεινώνεται από τους
αμερικανικούς δασμούς.
Διεθνείς παρεμβάσεις και αβεβαιότητες
Η στρατιωτική ικανότητα της Ουκρανίας συνδέεται στενά με
τη δυτική υποστήριξη και τον πολιτικό σχεδιασμό. Τις τελευταίες εβδομάδες,
υπήρξαν αμφίσημα μηνύματα από την κυβέρνηση Τραμπ όσον αφορά τη συνέχιση της
στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία.
Ένα προτεινόμενο σχέδιο προβλέπει την αγορά αμερικανικών
όπλων από χώρες του ΝΑΤΟ, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρονται στις ουκρανικές
δυνάμεις. Αυτό το διπλωματικό και υλικοτεχνικό πλαίσιο αποτελεί παράγοντα
αβεβαιότητας για την ουκρανική άμυνα, με άμεσο αντίκτυπο στην αντοχή του
στρατού και στον τοπικό πληθυσμό που παραμένει εκτεθειμένος στις ρωσικές
επιθέσεις.
Στρατολόγηση και αντοχή
Η Ρωσία καταφέρνει να διατηρεί σημαντική ροή νέων
στρατιωτών – περίπου 30.000 το μήνα – σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία και
ανάλυση του ερευνητή JanusKluge, καλύπτοντας έτσι μέρος των απωλειών.
Ωστόσο, η βιωσιμότητα αυτού του ρυθμού αμφισβητείται υπό
το φως των αυξανόμενων απωλειών και των δημοσιονομικών δυσχερειών, ενώ
παραμένει άγνωστος ο αντίκτυπος στην κοινωνική συνοχή και τη δημοφιλία του
πολέμου στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Οι παραπάνω διαπιστώσεις υπογραμμίζονται από μαρτυρίες
ειδικών και ανεξάρτητων αναλυτών, οι οποίοι χρησιμοποιούν επαληθευμένα
στοιχεία, όπως δημόσιες βάσεις δεδομένων θανάτων και δημοσιονομικούς αριθμούς,
καταγράφοντας μια στρατιωτική σύγκρουση εξαιρετικής έντασης και αβεβαιότητας,
με βαρύ ανθρώπινο και κοινωνικό κόστος.