Ανησυχητικές διαπιστώσεις για την κατάσταση όσον αφορά στην ελευθερία του Τύπου και στην ελευθερία της έκφρασης στην Ελλάδα το 2024, περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, η ετήσια Έκθεση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Το Στέιτ Ντιπάρτμπεντ συντάσσει ξεχωριστή σχετική έκθεση «για όλα τα κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών και για όλες τις χώρες που λαμβάνουν βοήθεια, σύμφωνα με τον Νόμο περί Εξωτερικής Βοήθειας του 1961 και τον Νόμο περί Εμπορίου του 1974», τις οποίες το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ υποβάλλει στο Κογκρέσο (για κάθε κράτος μέλος της ΕΕ και για δεκάδες άλλες χώρες του πλανήτη σε Ευρώπη (Ευρασία), Εγγύς Ανατολή, Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική, Ανατολική Ασία και Ειρηνικό, Νότια και Κεντρική Ασία, Δυτικό ημισφαίριο κ.ά).
Οι εκθέσεις φέρουν ημερομηνία δημοσίευσης την 12η Αυγούστου και όλες έχουν πλέον αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του Στέιτ Ντιπάρντμεντ.
Για την Ελλάδα
Η ελευθερία του Τύπου και η περίπτωση Δημητριάδη
Για την ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα, στην Έκθεση γίνεται αναφορά στην πρόβλεψη, κατοχύρωση και προστασία της ελευθερίας της έκφρασης από το σύνταγμα και στους νόμους της χώρας και σημειώνεται ότι «η κυβέρνηση γενικά σεβόταν αυτό το δικαίωμα» κατά το 2024, ωστόσο επισημαίνει πως «εγχώριοι και διεθνείς οργανισμοί ανέφεραν ότι οι δημοσιογράφοι και τα μέσα ενημέρωσης αντιμετώπιζαν πιέσεις να αποφύγουν την κριτική προς την κυβέρνηση ή την αποκάλυψη σκανδάλων», ενώ στην ειδική ενότητα «Λογοκρισία από κυβερνήσεις, στρατιωτικούς, υπηρεσίες πληροφοριών ή αστυνομικές δυνάμεις, εγκληματικές ομάδες», σημειώνεται ότι «τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης έτειναν να μη δημοσιεύουν δυσάρεστες ειδήσεις, τις οποίες ανθρωπιστικές ομάδες απέδωσαν σε πιέσεις από τους ιδιοκτήτες των μέσων ενημέρωσης, σε ανησυχίες για την ασφάλεια ή την εργασιακή ασφάλεια ή για τυχόν ποινική δυσφήμιση».
Η έκθεση αναφέρεται στις παρενοχλήσεις ή τους εκφοβισμούς δημοσιογράφων στη χώρα, επικαλείται έκθεση της ΕΕ για το Κράτος Δικαίου, τον Ιούλιο, στην οποία κατέγραψε επτά περιστατικά και σημειώνει: «Σε κοινή δήλωσή τους, αρκετές οργανώσεις για την ελευθερία του Τύπου υποστήριξαν ότι η έκθεση της ΕΕ ήταν παραπλανητική, υπερβολικά θετική και σε αντίθεση με “την ανησυχητική πραγματικότητα που βιώνουν οι δημοσιογράφοι, οι ακτιβιστές και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών”. Η δήλωση τόνιζε ότι η έκθεση της ΕΕ θα ενθάρρυνε την κυβέρνηση να συνεχίσει την “καταστολή των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης και της κοινωνίας των πολιτών”».
Στην ενότητα «σωματικές επιθέσεις, φυλάκιση και πιέσεις» υπάρχει αναφορά στον πρώην διευθυντή του γραφείου του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη, και την απόρριψη από πρωτοβάθμιο δικαστήριο της Αθήνας της αγωγής που είχε καταθέσει κατά αρκετών μέσων ενημέρωσης και δημοσιογράφων για συκοφαντική δυσφήμιση, μετά τα ρεπορτάζ τους για το σκάνδαλο των υποκλοπών.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά. «Στην αγωγή του, την οποία το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου είχε χαρακτηρίσει “ένα εντυπωσιακό παράδειγμα στρατηγικής αγωγής κατά της δημόσιας συμμετοχής”, ο Δημητριάδης ισχυρίστηκε ότι έχασε τη δουλειά του και υπέστη βλάβη στη φήμη του λόγω των δημοσιευμάτων για το σκάνδαλο. Το δικαστήριο έκρινε ότι οι δημοσιεύσεις των δημοσιογράφων έγιναν προς το δημόσιο συμφέρον και δεν είχαν σκοπό να βλάψουν τη φήμη του Δημητριάδη».
Διαβάστε επίσης: Νέα έκθεση / Από το κακό στο χειρότερο η Ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα
Κακομεταχείριση και κακοποίηση σε μετανάστες, μειονότητες και διαδηλωτές
Η Έκθεση αναφέρεται στην υπόθεση 36 Αιγύπτιων αιτούντων άσυλο, επιζώντες του ναυαγίου στην Πύλο, παρέμεναν κρατούμενοι για δύο μήνες στην Κόρινθο, παρά την έκκληση του Συνηγόρου του Πολίτη για την απελευθέρωσή τους τον Φλεβάρη του 2024. «Η ΜΚΟ Equal Rights Beyond Borders δήλωσε ότι μετά την έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη, αστυνομικοί πραγματοποίησαν σωματικές έρευνες και έρευνες στα δωμάτια των κρατουμένων, κάτι που η ΜΚΟ ερμήνευσε ως προσπάθεια εκφοβισμού τους» σημειώνει.
Επίσης επισημαίνει «αναφορές για κακομεταχείριση και κακοποίηση από την αστυνομία και το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, συμπεριλαμβανομένων περιστατικών εναντίον μελών φυλετικών και εθνοτικών μειονοτήτων, μεταναστών χωρίς χαρτιά, αιτούντων άσυλο, κρατουμένων, διαδηλωτών και Ρομά».
Για την πρόσβαση στο Ασύλου, η Έκθεση παραθέτει αναφορές ΜΚΟ για κενά στις υπηρεσίες διερμηνείας και υγειονομικής περίθαλψης τα οποία «εμπόδισαν την πρόσβαση σε αξιολογήσεις ευαλωτότητας και καθυστέρησαν την παροχή προστασίας και φροντίδας» και τονίζει πως «διεθνείς οργανισμοί, ΜΚΟ και μέσα ενημέρωσης συνέχισαν να υποστηρίζουν ότι οι επαναπροωθήσεις στερούσαν από πιθανούς αιτούντες άσυλο την πρόσβαση σε αξιολογήσεις ευαλωτότητας και ευρύτερα στη διαδικασία ασύλου».