Ορέστης Μεταξάς
Μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος – στα αγγλικα whistleblower – είναι ένα πρόσωπο που με τις πληροφορίες που δίνει, συμβάλλει στην αποκάλυψη και δίωξη υποθέσεων διαφθοράς πολιτικών αξιωματούχων, υπαλλήλων, δικαστικών λειτουργών κ.λ.π. Υπάρχει νομική προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ε.Ε και αλλού.
Τούτες τις μέρες διεξάγεται στο μονομελές
πλημμελειοδικείο Αθηνών η δίκη των προστατευόμενων μαρτύρων της υπόθεσης
Novartis, Αικατερίνης Κελέση και Μάξιμου Σαράφη. Αικατερίνη Κελέση και Μάξιμος
Σαράφης ήταν τα ονόματα που χρησιμοποιούντο προκειμένου να μείνουν υπό καθεστώς
ανωνυμίας οι συγκεκριμένοι προστατευόμενοι μάρτυρες.
Στην δίκη αυτή έχουν πλέον αποκαλυφθεί τα πραγματικά
ονόματα τους. Είναι η επί σειρά ετών γραμματέας – του επικεφαλής του ελληνικού
τμήματος της φαρμακοβιομηχανίας Κωνσταντίνου Φρουζή – Μαρία Μαραγγέλη και το
πρώην στέλεχος της φαρμακοβιομηχανίας Φιλίστορας Δεσταμπασίδης. Δικάζονται για
ψευδείς καταθέσεις – περί χρηματισμού από την Novartis – δέκα πολιτικών
προσώπων.
Βλέπουμε ότι η προστασία των δύο μαρτύρων δημοσίου
συμφέροντος έχει πάει περίπατο. Προφανώς τα ονόματα τους αποκαλύφθηκαν μέσα από
κάποιες νομικές διαδικασίες που υπάρχουν. Είναι αυτό που έλεγε οι κυβέρνηση και
κάποιοι κατηγορούμενοι πολιτικοί: «Να βγουν οι κουκούλες». Τελικά οι «κουκούλες
βγήκαν». Όμως αναρωτιέται κανείς τι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος είναι χωρίς
την προστασία της ανωνυμίας τους; Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία…
Μπροστά δεν ήμασταν για να επιβεβαιώσουμε ή όχι αυτά που
καταθέτουν οι δύο μάρτυρες. Περί εμπλοκής πολιτικών προσώπων. Η εισαγγελέας της
δίκης στην αγόρευση της ήταν κατηγορηματική. Ζήτησε την καταδίκη τους.
Ουσιαστικά δεν αποδέχτηκε ως αληθείς τις καταθέσεις τους περί χρηματισμού των
συγκεκριμένων πολιτικών.
Το παράδοξο όμως είναι ότι βάσει των καταθέσεων των δύο
προστατευόμενων μαρτύρων Αικατερίνης Κελέση – Μαρίας Μαραγγέλλη και Μάξιμου
Σαράφη – Φιλίστορος Δεσταμπασίδη, η Novartis καταδικάστηκε στις ΗΠΑ και ήρθε σε
συμβιβασμό με το Αμερικανικό δημόσιο και πλήρωσε αποζημίωση 346,7 εκατομμύρια
δολάρια. Για παράνομες πράξεις που διέπραξε στην Ελλάδα. Δηλαδή οι
προστατευόμενοι μάρτυρες ήταν αξιόπιστοι σε σχέση με την καταδίκη της εταιρίας
στις ΗΠΑ, αλλά στην Ελλάδα κρίνονται αναξιόπιστοι. Η ίδια η Novartis είχε
εκδώσει σχεδόν πανηγυρική ανακοίνωση άπου παραδεχόταν την ενοχή της «στο σκέλος
ανάρμοστων οικονομικών οφελών σε Έλληνες επαγγελματίες.» Προφανώς εννοούσε τους
γιατρούς.
Στην ίδια ανακοίνωση η εταιρία κάλυπτε απολύτως τους
Έλληνες πολιτικούς: «Υπογραμμίζεται ότι η σημερινή συμφωνία δεν περιλαμβάνει
ισχυρισμούς σχετικά με φερόμενη δωροδοκία πολιτικών στην Ελλάδα. Το γεγονός
αυτό συμβαδίζει με την εσωτερική έρευνα της Novartis.» Δηλαδή η κατάθεση των
προστατευόμενων μαρτύρων γίνεται αποδεκτή a la cart. Γίνεται αποδεκτή για τους
γιατρούς αλλά δε γίνεται αποδεκτή για τους πολιτικούς…
Η εισαγγελέας στην αγόρευση της πρότεινε την ενοχή των
κατηγορουμένων. Για ψευδή κατάθεση. Ένα από τα επιχειρήματα της ήταν ότι
ελέγχθηκαν οι λογαριασμοί των πολιτικών και δεν βρέθηκε τίποτα το μεμπτό. Εκτός
από τον Άδωνη Γεωργιάδη που εντοπίστηκαν κάποιες αδιευκρίνιστες καταθέσεις
ποσών, αλλά δεν ερευνήθηκαν περαιτέρω. Αφού δεν προέκυψε κάτι αξιόποινο.
Δηλαδή αν κάποιος λάβει κάποιες «οικονομικές ενισχύσεις»,
θα κατατεθούν αυτές στους γνωστούς λογαριασμούς του; Ή θα χαθούν στο χάος των
παγκόσμιων δαιδαλωδών οικονομικών διαδρομών;
Η υπόθεση Novartis στις ΗΠΑ ήταν σκάνδαλο. Στην Ελλάδα
ήταν σκευωρία. Οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος στις ΗΠΑ ήταν whistleblowers.
Στην Ελλάδα ήταν κουκουλοφόροι. Οι γιατροί ήταν ένοχοι. Οι πολιτικοί αθώοι.
Η αλήθεια είναι ένα αποδημητικό πουλί που έχει την
ιδιότητα να έχει άλλη μορφή στις ΗΠΑ και άλλη μορφή στην Ελλάδα. Το κάθε
πολιτικό σύστημα διαλέγει τη μορφή που του ταιριάζει.
Γιατί η αλήθεια είναι σχετική…