Μόνικα Αρτινού
Η εξέταση PSA που εισήχθη τη δεκαετία του 1980 έφερε επανάσταση στη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη, επιτρέποντας στους γιατρούς να εντοπίζουν τη νόσο όταν είναι πιο αντιμετωπίσιμη. Σήμερα το 98% των ασθενών είναι ζωντανοί τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση.
Μέχρι πριν από 15 χρόνια, οι περισσότεροι άνδρες που
διαγιγνώσκονταν με καρκίνο του προστάτη υποβάλλονταν σε χειρουργική επέμβαση ή
ακτινοβολία, ανεξάρτητα από την επιθετικότητα του καρκίνου. Αυτό έχει αλλάξει
ριζικά. Έρευνες έδειξαν ότι οι ασθενείς έχουν παρόμοια ποσοστά επιβίωσης με την
“ενεργό παρακολούθηση”, όπου οι γιατροί καθυστερούν τη θεραπεία και ελέγχουν
τακτικά τους βραδείας ανάπτυξης όγκους.
«Τα ευρήματα αυτά ήταν αρκετά έκπληξη για πολλούς ειδικούς»,
σύμφωνα με τον Δρ. ΦρέντιΧάμντι, επικεφαλής του τμήματος χειρουργικών επιστημών
στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και επικεφαλής ερευνητή της μελέτης . Ως
αποτέλεσμα, σήμερα σχεδόν το 60% των ασθενών με καρκίνους χαμηλού κινδύνου
επιλέγουν την ενεργό παρακολούθηση, έναντι 26% το 2014 .
Παραδοσιακές θεραπείες και παρενέργειες
Για ασθενείς με μεγάλους, ταχέως αναπτυσσόμενους όγκους
που δεν έχουν εξαπλωθεί, η χειρουργική επέμβαση και η ακτινοβολία παραμένουν οι
καλύτερες θεραπείες. Η επιλογή μεταξύ αυτών εξαρτάται περισσότερο από τις
παρενέργειες που είναι διατεθειμένος να ανεχτεί ο ασθενής .
Οι περισσότεροι άνδρες που υποβάλλονται σε προστατεκτομή
εμφανίζουν κάποιο βαθμό στυτικής δυσλειτουργίας και ακράτειας ούρων, ενώ όσοι
υποβάλλονται σε ακτινοβολία είναι λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν στυτικά ή
ουρολογικά προβλήματα, αλλά πιο πιθανό να αναπτύξουν προβλήματα του εντέρου .
Μια ανασκόπηση του 2023 διαπίστωσε ότι σχεδόν το 20% των ανδρών μετάνιωσαν για
την προστατεκτομή τους λόγω των παρενεργειών .
«Αν αφαιρέσω τον προστάτη σας ή κάνετε ακτινοβολία, μπορώ
να εγγυηθώ ότι θα έχετε παρενέργειες από τη θεραπεία σας, αλλά δεν μπορώ να
εγγυηθώ ότι θα ωφελήσω το προσδόκιμο ζωής σας», δηλώνει η Δρ. ΚρίστενΣκαρπάτο,
διευθύντρια του προγράμματος ειδικότητας ουρολογίας στο Πανεπιστήμιο
Βάντερμπιλτ .
Νέες τεχνολογίες και μέθοδοι
Η εστιασμένη θεραπεία στοχεύει μόνο το τμήμα του αδένα με
καρκινικά κύτταρα, χρησιμοποιώντας κύματα υπερήχων υψηλής έντασης, κρυοθεραπεία
ή λέιζερ. Ο ιδανικός υποψήφιος θα ήταν άνδρας με όγκους ενδιάμεσου κινδύνου που
περιορίζονται σε μια περιοχή σαφώς αναγνωρίσιμη σε μαγνητική τομογραφία, αν και
εξακολουθεί να θεωρείται πειραματική .
Η πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία έχει αποδειχθεί
«μετασχηματιστική» την τελευταία δεκαετία, αντικαθιστώντας τη μέθοδο των
τυχαίων βιοψιών που συχνά δεν εντόπιζαν όγκους υψηλού κινδύνου ή επισήμαιναν
όγκους χαμηλότερου κινδύνου .
Ορμονοθεραπεία και τεχνητή νοημοσύνη
Η ανδρογονική στέρηση μειώνει την πιθανότητα
επανεμφάνισης αλλά είναι «πραγματικά δύσκολη για τους ασθενείς» καθώς προκαλεί
κατακόρυφη πτώση τεστοστερόνης, οδηγώντας σε μειωμένη ενέργεια, σεξουαλική
δυσλειτουργία και εγκεφαλικά προβλήματα . Νέα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης
βοηθούν τους ειδικούς να προβλέψουν ποιοι άνδρες έχουν επιθετικές μορφές της
νόσου και χρειάζονται ορμονοθεραπεία .
Ο στόχος σήμερα είναι να «στοχεύσουν τις θεραπείες στους
ασθενείς που τις χρειάζονται», όπως τονίζει ο Δρ. Χάμντι, απαλλάσσοντας τους
ασθενείς από εξουθενωτικές παρενέργειες .
Πηγή: NewYorkTimes