Στην Ελλάδα οι κληρικοί της Ορθόδοξης Εκκλησίας αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία: μισθοδοτούνται από το κράτος, αλλά δεν υπάγονται στον ίδιο νομικό και διοικητικό έλεγχο με τους υπόλοιπους δημοσίους υπαλλήλους. Αυτό το προνομιακό καθεστώς, που καθιερώθηκε ήδη από τον Αναγκαστικό Νόμο 536/1945, συντηρεί μια προφανή ανισότητα.
Ο δημόσιος υπάλληλος υπόκειται στον Υπαλληλικό Κώδικα,
αξιολογείται, έχει ωράριο, ελέγχεται πειθαρχικά από το κράτος. Ο ιερέας,
αντίθετα, χειροτονείται από τον Επίσκοπο, διοικείται πειθαρχικά από την
Εκκλησία, δεν υπάγεται σε ΑΣΕΠ ούτε σε κρατική αξιολόγηση, αλλά πληρώνεται από
τον κρατικό προϋπολογισμό. Το Δημόσιο πληρώνει, η Εκκλησία διοικεί· μια
αντίφαση που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα περί ισονομίας.
Η μισθοδοσία των κληρικών στηρίζεται ιστορικά στον
συμβιβασμό ότι το κράτος ανέλαβε την υποχρέωση αυτή ως αντάλλαγμα για
εκκλησιαστική περιουσία που απαλλοτριώθηκε. Δεκαετίες αργότερα, η κοινωνία
εύλογα διερωτάται: είναι λογικό το κράτος να εξακολουθεί να καταβάλλει μισθούς
χωρίς να ασκεί ουσιαστικό διοικητικό έλεγχο; Μπορεί να θεωρείται δίκαιο ένα
«διπλό καθεστώς», όπου οι μεν πολίτες ελέγχονται αυστηρά, ενώ οι κληρικοί
απολαμβάνουν μισθοδοσία χωρίς αντίστοιχες υποχρεώσεις;
Δεν είναι τυχαίο ότι ο λαός ζητάει τον διαχωρισμό Κράτους
και Εκκλησίας. Γιατί δεν μπορεί να υπάρχει πραγματική Δημοκρατία όσο ισχύουν
ειδικά καθεστώτα και προνόμια. Ο Απόστολος Παύλος έγραψε ότι «ο Θεός ουκ έστι
προσωπολήπτης» (Ρωμ. 2:11). Ο Ιησούς τόνισε ότι «δωρεάν ελάβετε, δωρεάν δότε»
(Ματθ. 10:8), θέτοντας το μέτρο της αυθεντικής διακονίας, και προειδοποίησε ότι
«ου δύνασθε Θεώ δουλεύειν και μαμωνά» (Ματθ. 6:24), θυμίζοντας ότι η πνευματική
αποστολή δεν μπορεί να συγχέεται με την εξουσία και το χρήμα.
Ο διαχωρισμός δεν είναι εχθρική πράξη απέναντι στην
πίστη· είναι πράξη ισότητας, δικαιοσύνης και διαφάνειας. Είναι το αίτημα μιας
κοινωνίας που διεκδικεί ενιαία κριτήρια για όλους, χωρίς εξαιρέσεις και χωρίς
ειδικές κατηγορίες «υπαλλήλων». Μόνο τότε το Δημόσιο θα λειτουργεί πραγματικά
υπέρ του λαού και όχι υπέρ προνομίων που κρατούνται αλώβητα από τον χρόνο.