Αντλώντας έμπνευση από το προσωπικό και πολιτικό της παρελθόν, η Τζέιν Φόντα ανακοίνωσε την αναβίωση της Επιτροπής για την Πρώτη Τροπολογία (Committee for the First Amendment), μια ομάδα αντίστασης κατά του Μακαρθισμού και των διωγμών καλλιτεχνών, διανοούμενων, ηθοποιών και γενικώς ανθρώπων των γραμμάτων και τεχνών που διάβαζαν και συνομιλούσαν με άλλους ιδεολόγους και αριστερούς – κομμουνιστές της εποχής του Ψυχρού Πολέμου – την οποία είχε υποστηρίξει και ο πατέρας της, ο βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός Χένρι Φόντα.
Αρχικά, η επιτροπή αυτή δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια
της εποχής του Μακάρθι, μιας σκοτεινής περιόδου κατά την οποία η Αμερικανική
κυβέρνηση καταπίεζε και εδίωκε Αμερικανούς πολίτες λόγω των πολιτικών τους
πεποιθήσεων.
Στόχος τους ήταν εκλεγμένοι αξιωματούχοι, κυβερνητικοί
υπάλληλοι, ακαδημαϊκοί και καλλιτέχνες. Τους έβαζαν σε μαύρες λίστες, τους
παρενοχλούσαν, τους σιωπούσαν και τους φυλάκιζαν.
«Αυτές οι δυνάμεις έχουν επιστρέψει», τονίζει η νέα
επιτροπή, «και τώρα είναι η σειρά μας να ενωθούμε για να υπερασπιστούμε τα
συνταγματικά μας δικαιώματα.»
Η αρχική επιτροπή ιδρύθηκε το 1947 ως απάντηση στις
ακροάσεις του Κογκρέσου κατά σεναριογράφων και σκηνοθετών – ιδίως των λεγόμενων
«Δέκα του Χόλιγουντ» – λόγω των φερόμενων δεσμών τους με κομμουνιστικές ομάδες.
Η είδηση έρχεται στον απόηχο της προσωρινής απομάκρυνσης
του παρουσιαστή Τζίμι Κίμελ από το ABC, εξαιτίας των σχολίων του για τη
δολοφονία του συντηρητικού ακτιβιστή Τσάρλι Κερκ – με τον Πρόεδρο Ντόναλντ
Τραμπ να ήταν μεταξύ εκείνων που ζήτησαν την απόλυσή του.
«Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εμπλέκεται για άλλη μια φορά σε
μια συντονισμένη καμπάνια για τη φίμωση των επικριτών στην κυβέρνηση, στα μέσα
ενημέρωσης, στη δικαιοσύνη, στην ακαδημαϊκή κοινότητα και στη βιομηχανία του θεάματος»,
αναφέρει μέρος της διακήρυξης της Επιτροπής.
Η επιστολή, την οποία έχουν υπογράψει πάνω από 550
διασημότητες, τονίζει ότι η υπεράσπιση της ελεύθερης έκφρασης δεν είναι
κομματικό ζήτημα: «Αρνούμαστε να μείνουμε άπραγοι και να αφήσουμε να συμβεί αυτό.
Η ελευθερία του λόγου και της έκφρασης είναι τα αναφαίρετα δικαιώματα κάθε
Αμερικανού, ανεξάρτητα από το πόσο φιλελεύθερος ή συντηρητικός μπορεί να είναι.
Η ικανότητα να επικρίνουμε, να αμφισβητούμε, να διαμαρτυρόμαστε, ακόμη και να
σατυρίζουμε αυτούς που βρίσκονται στην εξουσία είναι θεμελιώδης για αυτό που
πάντα φιλοδοξούσε να είναι η Αμερική».
Η ιστορική κληρονομιά και οι υπογραφές των αστέρων
Τόσο η Τζέιν όσο και ο Χένρι Φόντα είχαν μακρά ιστορία
ακτιβισμού, από την αντίθεση της Τζέιν στον πόλεμο του Βιετνάμ μέχρι την εμφανή
υποστήριξη του Χένρι σε υποψηφίους του Δημοκρατικού Κόμματος, όπως ο Τζον Φ.
Κένεντι.
Ο Χένρι Φόντα, ο οποίος πέθανε το 1982, είχε συμμετάσχει
στην Επιτροπή του 1947 μαζί με ηθοποιούς και κινηματογραφιστές όπως ο Χάμφρεϊ
Μπόγκαρτ, ο Τζον Χιούστον, η Λουσίλ Μπολ και ο Φρανκ Σινάτρα.
Αν και η επιτροπή του 1947 δεν μακροημέρευσε, ο Μπόγκαρτ
και άλλοι βρέθηκαν στη συνέχεια να κατηγορούνται για «κομμουνιστικές
συμπάθειες», ειδικά όταν αποκαλύφθηκε ότι μερικοί από τους Δέκα του Χόλιγουντ,
συμπεριλαμβανομένου του σεναριογράφου Ντάλτον Τράμπο, ήταν κάποτε μέλη του
Κομμουνιστικού Κόμματος. Ο Τράμπο και άλλοι οδηγήθηκαν στη φυλακή και
συμπεριλήφθηκαν στη μαύρη λίστα που διήρκεσε μέχρι το τέλος της δεκαετίας του
1950 – και μετά.
Στη νέα λίστα υπογραφών περιλαμβάνονται, μεταξύ πολλών
άλλων:
Ηθοποιοί: Φλόρενς Πιού, Σον Πεν, Πέδρο Πασκάλ, Μαρκ
Ράφαλο, Αν Χάθαγουεϊ, Κέρι Ουάσινγκτον, Νάταλι Πόρτμαν, Βαϊόλα Ντέιβις, Μπεν
Στίλερ και Φραν Ντρέσερ.
Μουσικοί: Μπίλι Άιλις, Μπάρμπρα Στρέιζαντ, Τζον Λέτζεντ,
Τζανέλ Μονέ και Γκρέισι Έιμπραμς.
Κινηματογραφιστές/Δημιουργοί: Σπάικ Λι, Μπάρι Τζένκινς,
Τζ. Τζ. Έιμπραμς, Πάτι Τζένκινς, Άαρον Σόρκιν, Τζαντ Άπατοου και Κουίντα
Μπράνσον.
Στην επιστολή της προς τους συναδέλφους της, η 87χρονη
Τζέιν Φόντα τονίζει το επείγον της κατάστασης:
«Είμαι 87 ετών. Έχω δει πόλεμο, καταπίεση, διαμαρτυρίες
και αντιδράσεις. Έχω λατρευτεί και έχω μισηθεί – και χαρακτηριστεί εχθρός του
κράτους. Αλλά μπορώ να πω το εξής: αυτή είναι η πιο τρομακτική στιγμή της ζωής
μου…Το μόνο πράγμα που λειτούργησε ποτέ – ξανά και ξανά – είναι η αλληλεγγύη: η
συσπείρωση, η εύρεση θάρρους σε αριθμούς πολύ μεγάλους για να αγνοηθούν, και η
υπεράσπιση του ενός από τον άλλον».