Η ανακοίνωση της εκεχειρίας στη Γάζα έφερε τεράστια ανακούφιση στα παιδιά, τους δημοσιογράφους, τους διασώστες και τις οικογένειες των Ισραηλινών ομήρων, ωστόσο, η μακροπρόθεσμη προοπτική της συμφωνίας εγείρει ατελείωτους λόγους ανησυχίας, καθώς ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου έχει αποδείξει στο παρελθόν την ικανότητά του να αλλάζει στρατηγική με βάση το προσωπικό του συμφέρον, τονίζει η βρετανική εφημερίδα The Guardian σε άρθρο γνώμης.
Έχουμε ξαναβρεθεί σε παρόμοια θέση, υπογραμμίζει, όταν
τον Ιανουάριο, μια προηγούμενη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός έφερε δύο μήνες
σχετικής ανάπαυλας, προτού το Ισραήλ την ακυρώσει με πάνω από 100 αεροπορικές
επιδρομές μέσα σε μια νύχτα, σκοτώνοντας πάνω από 400 Παλαιστίνιους.
Η συμφωνία, αν και φαινομενικά είναι καλύτερη από το να
μην υπήρχε καθόλου – παρά τον προβληματικό ρόλο του Ντόναλντ Τραμπ και του Τόνι
Μπλερ στη διαμόρφωσή της – περιβάλλεται από αβεβαιότητα.
Η δήλωση του Τραμπ ότι συμφωνήθηκε μόνο η «πρώτη φάση»
είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς ο όρος αυτός δεν εμφανίζεται στο κείμενο της
συμφωνίας. Αυτή η γλωσσική «παγίδα» θυμίζει έντονα τη συμφωνία του Ιανουαρίου,
την οποία το Ισραήλ προσάρμοσε για να διευκολύνει την επανέναρξη του πολέμου
μετά την απελευθέρωση ορισμένων ομήρων.
Όπως σχολίασε ο δημοσιογράφος Αμίτ Σεγκάλ, ο οποίος
θεωρείται «εκπρόσωπος» του Νετανιάχου στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης: «Δεν
υπάρχει δεύτερη φάση. Είναι σαφές σε όλους, σωστά; Η δεύτερη φάση μπορεί να
συμβεί κάποια μέρα, αλλά δεν σχετίζεται με όσα υπογράφηκαν. Η συμφωνία που
υπογράφηκε τώρα αφορά την απελευθέρωση ομήρων. Δεν υποδηλώνει τίποτα για το
μέλλον».
Οι δύο παράγοντες που καθορίζουν τον Νετανιάχου
Για να κατανοήσει κανείς την κίνηση του Νετανιάχου να
υπογράψει την εκεχειρία, πρέπει να εξετάσει τους δύο βασικούς παράγοντες που
επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεών του.
Κατα πρώτον, η ποινική του δίκη: Η εν εξελίξει δίκη του
για δωροδοκία, απάτη και κατάχρηση εμπιστοσύνης τον έχει καταστήσει πιο
αποφασισμένο από ποτέ να διατηρήσει την πρωθυπουργία, προκειμένου να
καθυστερήσει τη δίκη και να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες.
Κατά δέυτερον, η αποτροπή Παλαιστινιακού κράτους: Ο
βασικός λόγος για τον οποίο εισήλθε στην πολιτική ήταν για να αποτρέψει
οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδο προς την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους. Έχει
καταστήσει αποστολή της ζωής του να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει ποτέ
παλαιστινιακό κράτος μεταξύ του ποταμού Ιορδάνη και της Μεσογείου.
Μετά την 7η Οκτωβρίου, οι δύο αυτές βλέψεις
συγχωνεύτηκαν: Η απελπισία του Νετανιάχου να κρατηθεί στην εξουσία τον οδήγησε
σε έναν «γενοκτονικό πόλεμο χωρίς σαφείς στόχους» με την ελπίδα να
αποκαταστήσει το κύρος του.
Η «στροφή» στρατηγικής
Ο Νετανιάχου άλλαξε στρατηγική και υπέγραψε τη νέα
συμφωνία για τους εξής λόγους:
Αποτυχία
«εκκαθάρισης»: Οι προσπάθειές του να αδειάσει τη Γάζα από Παλαιστίνιους
απέτυχαν, καθώς συνάντησε την αποφασιστικότητα της Αιγύπτου να κρατήσει τα
σύνορά της με τη Γάζα κλειστά.
Παγκόσμια
απομόνωση: Το Ισραήλ γίνεται παγκόσμιος παρίας, με τα οικονομικά και κοινωνικά
βάρη που αυτό συνεπάγεται.
Εκλογικό
συμφέρον: Η δημοτικότητά του παραμένει χαμηλή και επίκεινται εκλογές. Πιστεύει
ότι έχει περισσότερα να κερδίσει κηρύσσοντας μια ολοκληρωμένη νίκη στη Γάζα για
να εκκινήσει την προεκλογική του εκστρατεία παρά συνεχίζοντας τον πόλεμο.
Εάν χάσει την ακραία πτέρυγα του συνασπισμού του (όπως ο
Μπεν-Γκβιρ που απειλεί με παραίτηση), ο Νετανιάχου είναι έτοιμος να αναζητήσει
νέους και παλιούς εταίρους στο όνομα της «εθνικής ευθύνης».
Οι φωτογραφίες με τους απελευθερωμένους Ισραηλινούς
ομήρους και με τον θριαμβευτή Τραμπ (ο οποίος αναμένεται να επισκεφθεί το
Ισραήλ) θα ενισχύσουν την εκστρατεία του, όπως και οι πιθανές συμφωνίες
ομαλοποίησης με χώρες όπως η Ινδονησία ή η Σαουδική Αραβία.
Πρόσφατο παράδειγμα της υπολογιστικής του κίνησης είναι η
ανάρτηση ενός βίντεο με εικόνα που δημιουργήθηκε από ΤΝ (AI-generated image),
όπου τοποθετεί ένα γιγάντιο μετάλλιο «Νόμπελ Ειρήνης» στον λαιμό του Τραμπ
μπροστά σε ένα πλήθος.
Η διεθνής κοινότητα δεν πρέπει να υποχωρήσει
Διαχωρίζοντας την εφαρμογή της εκεχειρίας σε φάσεις, ο
Ισραηλινός Πρωθυπουργός δίνει για άλλη μια φορά στον εαυτό του τη δυνατότητα να
σαμποτάρει τη συμφωνία εάν αλλάξει γνώμη. Είναι βέβαιο ότι δεν έχει καμία
πρόθεση να ανοίξει «μια αξιόπιστη οδό προς την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και
κρατική υπόσταση», όπως ορίζει η συμφωνία.
Η διεθνής κοινότητα – είτε στήριξε είτε έμεινε αδρανής
για δύο χρόνια ενώ το Ισραήλ ισοπέδωνε τη Γάζα – δεν πρέπει να επιτρέψει στον
Νετανιάχου να ανατρέψει άλλη μια συμφωνία. Θα πρέπει να παρέμβει διπλωματικά
για να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε απόκλιση θα αντιμετωπιστεί με διπλωματική
ισχύ.
Επίσης, η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να εφησυχάσει,
καθώς το Ισραήλ είναι πιθανό να μετατοπίσει την προσοχή του στη Δυτική Όχθη,
όπου δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιοι έχουν ήδη εκτοπιστεί βίαια. Η αναγνώριση
ενός παλαιστινιακού κράτους δεν σημαίνει τίποτα όσο το Ισραήλ συνεχίζει να
«καταβροχθίζει» παλαιστινιακή γη με ατιμωρησία.
Το ανθρωποκτόνο μένος που έχει καταλάβει ένα μεγάλο μέρος
της ισραηλινής κοινωνίας δεν θα διαλυθεί εν μία νυκτί, γι’ αυτό και η ισραηλινή
οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων B’Tselem έχει προειδοποιήσει ότι η γενοκτονία
θα μπορούσε εξίσου εύκολα να στραφεί στη Δυτική Όχθη.
Ακόμη και αν η εκεχειρία κρατήσει, «δεν μπορεί να υπάρξει
επιστροφή σε μια απατηλή «κανονικότητα» προ – 7ης Οκτωβρίου, γράφει
χαρακτηριστικά η εφημερίδα.
Τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας απαιτούν λογοδοσία και
δικαιοσύνη, κυρίως για εκείνους που δεν έζησαν για να δουν το τέλος τους.
Η Γάζα πρέπει να ανοικοδομηθεί και οι Παλαιστίνιοι να
απελευθερωθούν από τον ασφυκτικό ισραηλινό κλοιό.