Η Κίνα και άλλα πλούσια πετρελαιοπαραγωγά κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που λαμβάνουν μεγάλα ποσά κλιματικής χρηματοδότησης, σύμφωνα με μια νέα ανάλυση που παρουσίασε η βρετανική εφημερίδα The Guardian.
Η έρευνα, που διεξήχθη από την
Guardian και το Carbon Brief, ανέλυσε δεδομένα των Ηνωμένων Εθνών και του
Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), και αποκαλύπτει πώς
ακριβώς δισεκατομμύρια δολάρια δημόσιου χρήματος δεσμεύονται για την
καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Η έρευνα διαπίστωσε ότι το
σύστημα μεταφοράς κεφαλαίων από πλούσιους ρυπαντές σε ευάλωτα έθνη σε γενικές
γραμμές λειτουργεί.
Ωστόσο, αποκαλύπτει επίσης ότι,
επειδή η διανομή των κεφαλαίων δεν έχει κεντρική εποπτεία και επαφίεται στη
διακριτική ευχέρεια των μεμονωμένων χωρών, υπόκειται σε πολιτικά συμφέροντα και
δεν κατευθύνεται πάντα εκεί όπου υπάρχει η μεγαλύτερη ανάγκη.
Δάνεια αντί για επιχορηγήσεις
Η ανάλυση των 20.000 παγκόσμιων
προγραμμάτων κατά την περίοδο 2021-2022 διαπίστωσε ότι μόλις το 1/5 της
χρηματοδότησης πήγε στις 44 φτωχότερες χώρες του κόσμου – γνωστές ως Λιγότερο
Ανεπτυγμένες Χώρες (Least Developed Countries-LDCs).
Επιπλέον, μεγάλο μέρος αυτής της
χρηματοδότησης δόθηκε με τη μορφή δανείων και όχι επιχορηγήσεων – τα γνωστά
grants.
Μάλιστα, ορισμένες LDCs, όπως
το Μπαγκλαντές και η Αγκόλα, έλαβαν το 95% ή και περισσότερο της κλιματικής
τους χρηματοδότησης με τη μορφή δανείων, οι όροι αποπληρωμής των οποίων μπορούν
να ωθήσουν τις κυβερνήσεις βαθύτερα σε παγίδες χρέους.
Τεράστια ποσά σε Κίνα και
πετρελαιοπαραγωγά κράτη
Το 2009 στην Κοπεγχάγη, οι
πλούσιες χώρες υποσχέθηκαν να κινητοποιήσουν 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως
έως το 2020.
Ο στόχος αυτός επιτεύχθηκε με
καθυστέρηση το 2022.
Ωστόσο, η ανάλυση δείχνει ότι
τεράστια ποσά κατευθύνονται σε πετρελαιοπαραγωγά κράτη, καθώς και στην Κίνα, τη
δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
(ΗΑΕ) – εξαγωγέας ορυκτών καυσίμων με κατά κεφαλήν ΑΕΠ αντίστοιχο της Γαλλίας –
έλαβαν πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε δάνεια από την Ιαπωνία, τα οποία
κταγράφηκαν ως «κλιματική χρηματοδότηση».
Η Σαουδική Αραβία – ένας από
τους 10 κορυφαίους ρυπαντές άνθρακα – έλαβε περίπου 328 εκατομμύρια δολάρια σε
ιαπωνικά δάνεια, συμπεριλαμβανομένων 250 εκατ. δολαρίων για την εταιρεία
ηλεκτρισμού της.
Έξι χώρες των Βαλκανίων – που
επιδιώκουν ένταξη στην ΕΕ – έλαβαν πάνω από 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ακόμη και ένα κράτος μέλος της
ΕΕ, η Ρουμανία, έλαβε 8 εκατομμύρια δολάρια από τις ΗΠΑ για μια μελέτη
κατασκευής πυρηνικού αντιδραστήρα.
Η δε Ινδία ήταν ο μεγαλύτερος
μεμονωμένος αποδέκτης, λαμβάνοντας περίπου 14 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η
Κίνα έλαβε 3 δισεκατομμύρια δολάρια, κυρίως από πολυμερείς τράπεζες.
Το παράδοξο των
«αναπτυσσόμενων» πλούσιων χωρών
Η Κίνα, της οποίας η οικονομία
έχει εκτοξευθεί από τότε που ο ΟΗΕ την κατέταξε ως «αναπτυσσόμενη» τη δεκαετία
του 1990, αντιστέκεται στις προσπάθειες να καταμετρηθεί επίσημα η δική της
χρηματοδότηση προς τρίτες χώρες.
Οι κατηγορίες ανάπτυξης του ΟΗΕ
δεν έχουν αλλάξει από το 1992.
«Αυτό επιτρέπει σε χώρες όπως
το Ισραήλ, η Κορέα, το Κατάρ, η Σιγκαπούρη και τα ΗΑΕ – που έχουν γίνει πλούσια
έθνη με μεγάλο αποτύπωμα άνθρακα τα τελευταία 30 χρόνια – να αποφεύγουν τις
διεθνείς τους ευθύνες», δήλωσε η Σάρα Κόλενμπραντερ του Ινστιτούτου Ανάπτυξης
του Εξωτερικού, ενώ συμπλήρωσε πως «είναι παράλογο τέτοια έθνη να παραμένουν
στην ίδια κατηγορία με χώρες όπως το Τόγκο, η Τόνγκα και η Τανζανία».
«Η κλιματική χρηματοδότηση
αυξάνει το οικονομικό βάρος»
Η Ρίτου Μπαραντουάτζ του
Διεθνούς Ινστιτούτου για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, τόνισε: «Η κρυφή
ιστορία της κλιματικής χρηματοδότησης δεν είναι ο όγκος των δεσμεύσεων, αλλά οι
μορφές τους. Η κλιματική χρηματοδότηση αυξάνει το οικονομικό βάρος στα
φτωχότερα έθνη».
Τα στοιχεία της Παγκόσμιας
Τράπεζας δείχνουν ότι την ίδια περίοδο, οι φτωχότερες χώρες (LDCs) αποπλήρωσαν
σχεδόν 91,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε εξωτερικά χρέη – ποσό τριπλάσιο από τους
προϋπολογισμούς τους για την κλιματική χρηματοδότηση.
Περαιτέρω, εκπρόσωπος του ΟΗΕ
για την Κλιματική Αλλαγή δήλωσε: «Οι ανισότητες που αποκαλύπτονται […]
υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη μεταρρύθμισης του παγκόσμιου
χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η αντιμετώπιση της κλιματικής χρηματοδότησης ως
φιλανθρωπία έχει καθυστερήσει την πρόοδο που χρειάζεται ο κόσμος».