Ένας νέος πλανήτης με χαρακτηριστικά παρόμοια με της Γης και του Άρη ανακαλύφθηκε από διεθνή ομάδα αστρονόμων σε απόσταση περίπου 146 ετών φωτός.
Ο πλανήτης, που ονομάστηκε HD 137010 b, φαίνεται να έχει
πιθανότητες να βρίσκεται στη λεγόμενη κατοικήσιμη ζώνη του μητρικού του άστρου
– δηλαδή σε απόσταση τέτοια που θα μπορούσε θεωρητικά να επιτρέψει την ύπαρξη
νερού σε υγρή μορφή.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, πρόκειται για έναν πλανήτη
παρόμοιο σε μέγεθος με τη Γη – περίπου 6% μεγαλύτερος – που ολοκληρώνει την
τροχιά του γύρω από το άστρο του σε 355 ημέρες, σχεδόν όσο και η γήινη χρονιά.
Η ανακάλυψη βασίστηκε σε δεδομένα του τηλεσκοπίου Kepler
της NASA από την εκστρατεία K2, τα οποία ανέλυσαν ερευνητές από την Αυστραλία,
τη Βρετανία, τις ΗΠΑ και τη Δανία.
Ο πλανήτης εντοπίστηκε χάρη σε μια ανεπαίσθητη πτώση
φωτεινότητας του άστρου του – το χαρακτηριστικό “ίχνος διέλευσης” ενός ουράνιου
σώματος που περνάει μπροστά από το άστρο του.
Αυτό το αχνό σήμα ανιχνεύθηκε αρχικά από εθελοντές της
πλατφόρμας Planet Hunters, μεταξύ των οποίων και ο Δρ. Αλεξάντερ Βένερ – ο
πρώτος συγγραφέας της μελέτης – ο οποίος τότε ήταν ακόμα μαθητής λυκείου.
«Ήταν απίστευτο να επιστρέψω σε εκείνη τη δουλειά μετά
από χρόνια και να συνειδητοποιήσω πόσο σημαντική ήταν η ανακάλυψη», ανέφερε ο
Βένερ, που σήμερα είναι διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Southern Queensland.
Η Δρ. Τσέλσι Χουάνγκ από το ίδιο πανεπιστήμιο εξηγεί ότι
η ομάδα ήταν αρχικά δύσπιστη: «Η πρώτη μας αντίδραση ήταν ότι αποκλείεται να
είναι αληθινό. Ελέγξαμε ξανά και ξανά τα δεδομένα, και τελικά προέκυψε ένα
κλασικό παράδειγμα του φαινομένου της επονομαζόμενης “διέλευσης πλανήτη”».
Το άστρο που φιλοξενεί τον HD 137010 b μοιάζει με τον
ήλιο μας, αλλά είναι ελαφρώς πιο ψυχρό και αμυδρό.
Αυτό σημαίνει πως, παρότι ο πλανήτης κινείται σε τροχιά
εντός της κατοικήσιμης ζώνης, η θερμοκρασία στην επιφάνειά του μπορεί να είναι
ιδιαίτερα χαμηλή, ενδεχομένως κάτω από
-70 βαθμούς Κελσίου. Οι επιστήμονες συγκρίνουν τις συνθήκες του με εκείνες στον
Άρη.
Ωστόσο, η σχετική εγγύτητα του συστήματος (μόλις 146 έτη
φωτός) και η φωτεινότητα του άστρου το καθιστούν εξαιρετικό υποψήφιο για
μελλοντική παρατήρηση: «Το άστρο είναι αρκετά κοντά και λαμπρό ώστε να το
παρατηρήσουν οι επόμενης γενιάς τηλεσκοπικές αποστολές», σημειώνει η Χουάνγκ.
«Πιστεύουμε πως θα είναι από τους πρώτους στόχους όταν η τεχνολογία είναι
έτοιμη».
Αν και η ανακάλυψη έχει προκαλέσει ενθουσιασμό, η Δρ.
Σάρα Γουέμπ από το Πανεπιστήμιο Swinburne τονίζει ότι απαιτείται επιβεβαίωση:
«Έχουμε δει μόνο μία διέλευση, και στον χώρο της πλανητικής επιστήμης, συνήθως
χρειαζόμαστε τουλάχιστον τρεις για να θεωρηθεί ένας εξωπλανήτης
επιβεβαιωμένος».
Επίσης, υπογραμμίζει ότι – παρότι ο πλανήτης μοιάζει με
τη Γη σε μέγεθος και τροχιά – μπορεί να είναι κάτι τελείως διαφορετικό: «Θα
μπορούσε να είναι ένας “υπερ-παγωμένος κόσμος”, ένας γιγάντιος χιονισμένος
πλανήτης με παγωμένους ωκεανούς».
Όσο κοντά κι αν φαίνεται σε αστρονομική κλίμακα, η
απόσταση των 146 ετών φωτός σημαίνει πως, με τις σημερινές ταχύτητες, θα
χρειαζόμασταν δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια για να φτάσουμε εκεί.
Η σχετική μελέτη δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα στην
επιθεώρηση Astrophysical Journal Letters.