Του Μπαχάρη Μπαχαρόπουλου
Επικεφαλής παράταξης «Δημιουργία Δήμου Αμφίπολης»
Την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026 ολοκληρώθηκε η δημόσια διαβούλευση για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) του Δήμου Αμφίπολης. Πρόκειται για μια σημαντική θεσμική διαδικασία, που δεν αφορά μόνο ειδικούς ή υπηρεσίες, αλλά το σύνολο της τοπικής κοινωνίας, καθώς καθορίζει το πώς, πού και με ποιους όρους θα αναπτυχθεί ο Δήμος μας τα επόμενα 20–30 χρόνια. Το ΤΠΣ αποτελεί το βασικό εργαλείο χωρικού σχεδιασμού σε επίπεδο Δήμου.
Καθορίζει:
1. τις χρήσεις γης,
2. τις κατευθύνσεις οικιστικής, παραγωγικής και τουριστικής ανάπτυξης,
3. την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος,
4. τις υποδομές και τις ζώνες ειδικών δραστηριοτήτων.
Η αναγκαιότητα ενός συνεκτικού και μακρόπνοου Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου γίνεται ακόμη πιο επιτακτική αν ληφθεί υπόψη η υφιστάμενη κατάσταση στον Δήμο Αμφίπολης: η δημογραφική κατάρρευση σχεδόν όλων των ενεργών οικισμών, η υστέρηση στη μεταποιητική και εμπορευματική αξιοποίηση της γεωργικής παραγωγής, η απουσία ουσιαστικής διασύνδεσης του πρωτογενούς τομέα με τον δευτερογενή και τον τριτογενή, η περιορισμένη και χωρικά ασύμμετρη τουριστική δραστηριότητα, καθώς και η έντονη –και συχνά αποσπασματική – οικιστική ανάπτυξη στο παράκτιο μέτωπο. Ο Δήμος παραμένει εγκλωβισμένος σε ένα μοντέλο περιορισμένης και χωρικά άνισης τουριστικής δραστηριότητας που δεν δημιουργεί σταθερές θέσεις εργασίας, ούτε διαχέει οφέλη στην ενδοχώρα. Το πιο ανησυχητικό όμως, είναι ότι ενώ διαθέτουμε μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα —τα ποτάμια συστήματα του Αγγίτη και του Στρυμόνα, το Αρχαιολογικό Πάρκο Αμφίπολης και τον Τύμβο Καστά ως διεθνή πόλο αναφοράς, τις περιοχές NATURA 2000, το Λιμάνι της Αμφίπολης, Ορεινά Καταφύγια, Δημοτικός Ξενώνας «Κωνσταντίνος Καραμανλής», Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο Πρώτης, Κολυμβητήριο Ροδολίβους, στο σύνολο τους αυτά παραμένουν ουσιαστικά αναξιοποίητα χωρίς σχέδιο, χωρίς συνέργειες και χωρίς χωρική στρατηγική.
Και ενώ το νότιο παράλιο τμήμα του Δήμου διασχίζεται από την Εγνατία Οδό και η Σιδηροδρομική Εγνατία βρίσκεται υπό σχεδιασμό, καθιστώντας την εδαφική περιοχή του Δήμου , ως οδική πύλη εθνικής – διαπεριφερειακής σημασίας , η απουσία ενός συνεκτικού χωρικού πλαισίου δεν είναι απλώς έλλειμμα σχεδιασμού, είναι πολιτική επιλογή με βαρύ κόστος, που μεταφράζεται σε χαμένες ευκαιρίες ενδογενούς απασχόλησης, σε συνεχιζόμενη στασιμότητα και τελικά, σε εγκατάλειψη του τόπου μας από τους ίδιους τους κατοίκους του.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα κατέθεσα συμπληρωματικά προς τα εκπονούμενα Σενάρια του Τ.Π.Σ. συγκεκριμένες προτάσεις στο πλαίσιο της διαβούλευσης , όχι ως αποσπασματικές ιδέες, αλλά ως κατευθύνσεις που μπορούν να ενισχύσουν το προτεινόμενο χωρικό πρότυπο και να το καταστήσουν εργαλείο ανθεκτικότητας και αναστροφής της παρακμής.
1. Μικρής κλίμακας Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας με περιβαλλοντικά κριτήρια
Η πρώτη πρόταση αφορά τη ρητή πρόβλεψη στο ΤΠΣ κατευθύνσεων χωροθέτησης μικρής κλίμακας ΑΠΕ, και ειδικότερα φωτοβολταϊκών συστημάτων για ιδιοπαραγωγή και ιδιοκατανάλωση.
Η ανάγκη είναι προφανής: το υψηλό ενεργειακό κόστος πλήττει νοικοκυριά, αγροτική παραγωγή, μικρές επιχειρήσεις και τη λειτουργία δημοτικών υποδομών.
Η πρόταση δίνει έμφαση: στις Ενεργειακές Κοινότητες του Δήμου, στην κάλυψη αναγκών σχολείων, κοινωνικών δομών και ευάλωτων νοικοκυριών, σε μικρές, διάσπαρτες εγκαταστάσεις χαμηλής όχλησης (στέγες, δημοτικά ακίνητα, υποβαθμισμένες εκτάσεις).
Ταυτόχρονα, θέτει σαφή περιβαλλοντικά και χωρικά φίλτρα:εκτός παράκτιου χώρου, εκτός αρχαιολογικών ζωνών, εκτός περιοχών υψηλής παραγωγικότητας, NATURA 2000 και περιοχών θέασης. Έτσι, η ενεργειακή μετάβαση γίνεται εργαλείο ανθεκτικότητας και αυτάρκειας, χωρίς αλλοίωση του φυσικού και πολιτιστικού χαρακτήρα της Αμφίπολης.
2. Διαθεματικό Εκπαιδευτικό – Διαδραστικό Πάρκο στην ενδοχώρα
Η δεύτερη πρόταση αφορά τη χωρική πρόβλεψη ενός Διαθεματικού Εκπαιδευτικού – Διαδραστικού Πάρκου, με θεματικές:
-την αρχαιολογία και την ιστορία της Αμφίπολης,
-το φυσικό περιβάλλον και το τοπίο του Στρυμόνα,
-τη διαχρονική σχέση ανθρώπου – χώρου – πολιτισμού.
Η πρόταση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει: της λειτουργίας του Αρχαιολογικού Πάρκου Αμφίπολης και του Τύμβου Καστά, της αναμενόμενης αύξησης μαθητικού και εκπαιδευτικού τουρισμού.
Σήμερα, υπάρχει ο κίνδυνος η επισκεψιμότητα να παραμείνει μονοκεντρικά συγκεντρωμένη στον αρχαιολογικό χώρο, χωρίς διάχυση οφελών.
Ένα τέτοιο πάρκο μπορεί να λειτουργήσει ως ελκυστικός μορφωτικός και εκπαιδευτικός πόλος επισκεψιμότητας, ενισχύοντας οικισμούς, τοπικές υπηρεσίες και την εκπαιδευτική οικονομία.
Χωρικά, μπορεί να ενταχθεί:
σε ΠΕΔ χαμηλής όχλησης του τριτογενούς τομέα,
ή σε επιλεγμένη περιοχή με καλή προσβασιμότητα και δυνατότητα εξυπηρέτησης των επισκεπτών.
3. Ναυταθλητικές δραστηριότητες στον λιμένα Αμφίπολης
Η τρίτη πρόταση αφορά τη ρητή δυνατότητα ανάπτυξης ήπιων ναυταθλητικών δραστηριοτήτων στον λιμένα Αμφίπολης, σε συνέργεια με το αλιευτικό καταφύγιο, και τον προβλεπόμενο τουριστικό λιμένα.
Δραστηριότητες όπως ιστιοπλοΐα, κωπηλασία και θαλάσσια περιβαλλοντική εκπαίδευση: ενισχύουν τον εναλλακτικό και εκπαιδευτικό τουρισμό, δημιουργούν νέες ευκαιρίες απασχόλησης, συμβάλλουν στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Παράλληλα, αναδεικνύουν τη μοναδική σχέση της Αμφίπολης με το θαλάσσιο και ποτάμιο της περιβάλλον, με τρόπο συμβατό με τον χαρακτήρα της περιοχής.
Και οι τρεις προτάσεις δεν αναιρούν το προτεινόμενο χωρικό πρότυπο του ΤΠΣ, αλλά το εξειδικεύουν και το ενισχύουν.
Η συζήτηση που άνοιξε με τη διαβούλευση δεν πρέπει να κλείσει εδώ. Αντίθετα, οφείλουμε να τη συνεχίσουμε, το ΤΠΣ δεν είναι πολυτέλεια είναι εργαλείο σχεδιασμού και προγραμματισμού, αλλά από μόνο του δεν φτάνει και δεν μπορεί να μας σώσει.
Ως Δημοτικός Σύμβουλος, καλώ τη Δημοτική Αρχή να σοβαρευτεί, να σταματήσει να αφήνει τις χρηματοδοτικές ευκαιρίες να φεύγουν ανεκμετάλλευτες και να αναλάβει τις ευθύνες της απέναντι στους πολίτες. Η ευθύνη είναι συλλογική, αλλά η πρωτοβουλία ανήκει στη Δημοτική Αρχή. Ο τόπος δεν αντέχει άλλη αδράνεια.