Περιγραφή του έργου και πραγματική κλίμακα της επέμβασης – πέρα από τους τίτλους της ΜΠΕ.
🔹Το προτεινόμενο έργο αφορά την κατασκευή και
λειτουργία Αιολικού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ)
εγκατεστημένης ισχύος 6,4 MW, με την εγκατάσταση τεσσάρων (4) ανεμογεννητριών
στο όρος Άγκιστρο. Στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) το έργο
παρουσιάζεται ως περιορισμένης κλίμακας, πλήρως εναρμονισμένο με το περιβάλλον
και χωρίς ουσιώδεις επιπτώσεις. Ωστόσο, μια προσεκτική ανάγνωση των ίδιων των
στοιχείων της μελέτης αποκαλύπτει μια εκτεταμένη, βαριά και μη αναστρέψιμη
παρέμβαση σε ένα ήδη επιβαρυμένο ορεινό οικοσύστημα.
🔹Η ΜΠΕ αναφέρει ότι ο υπό μελέτη ΑΣΠΗΕ δεν
χωροθετείται εντός προστατευόμενης περιοχής Natura 2000, ωστόσο επισημαίνει
ταυτόχρονα ότι εκπονείται Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (ΕΟΑ), καθώς η
πλησιέστερη ανεμογεννήτρια χωροθετείται σε απόσταση μόλις 715 μέτρων από την
προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 με ονομασία «Κορυφές Όρους Όρβιλος –
GR1260005». Το γεγονός αυτό από μόνο του καταρρίπτει την προσπάθεια υποβάθμισης
της περιβαλλοντικής σημασίας της θέσης, αφού η ίδια η μελέτη αναγνωρίζει ότι η
εγγύτητα στο προστατευόμενο δίκτυο είναι τέτοια που επιβάλλει ειδική οικολογική
αξιολόγηση.
🔹Περαιτέρω, η ΜΠΕ παραδέχεται ότι τμήμα της διασυνδετικής γραμμής του έργου χωροθετείται εντός προστατευόμενης περιοχής Natura 2000, και συγκεκριμένα εντός της περιοχής με κωδικό GR1260007 «Όρη Βροντούς – Λαϊλιάς – Επημίκες – Σπήλαια Ζεστά Νερά και Καταρρακτών». Παρά τη σαφή αυτή παραδοχή, η παρουσίαση του έργου επιχειρεί να απομονώσει το αιολικό πάρκο από τα συνοδά του έργα, σαν να πρόκειται για ανεξάρτητες παρεμβάσεις. Στην πραγματικότητα, όμως, το έργο είναι ενιαίο και οι επιπτώσεις του αθροιστικές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος με τον οποίο η ΜΠΕ
αντιμετωπίζει τους τύπους οικοτόπων. Αναφέρεται ότι η θέση εγκατάστασης του
ΑΣΠΗΕ και τα συνοδά έργα δεν χωροθετούνται εντός αναγνωρισμένου οικοτόπου ή
οικοτόπου προτεραιότητας, ενώ ο πλησιέστερος οικότοπος (925A – δάση οστρυάς,
ανατολικού γαύρου και μεικτά θερμόφιλα δάση) δεν περιλαμβάνεται στους τύπους
οικοτόπων της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Με βάση αυτή την τυπική ταξινόμηση, η μελέτη
καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «δεν θα δημιουργηθεί καμία επίπτωση στους τύπους
οικοτόπων».
Η προσέγγιση αυτή είναι ενδεικτική της συνολικής
φιλοσοφίας της ΜΠΕ: ό,τι δεν ορίζεται ρητά ως “οικότοπος προτεραιότητας”
αντιμετωπίζεται ως περιβαλλοντικά ουδέτερο, ανεξάρτητα από τη λειτουργική του
σημασία για τη βιοποικιλότητα, τη συνέχεια του οικοσυστήματος και την
οικολογική ανθεκτικότητα της περιοχής. Η πραγματικότητα στο όρος Άγκιστρο είναι
εντελώς διαφορετική. Πρόκειται για έναν ενιαίο ορεινό όγκο, άμεσα συνδεδεμένο
με τον Όρβιλο, που φιλοξενεί πληθώρα ειδών πανίδας και ορνιθοπανίδας,
συμπεριλαμβανομένων ειδών που φωλιάζουν, τρέφονται και μετακινούνται στην
ευρύτερη περιοχή – ζήτημα το οποίο η ΜΠΕ είτε αγνοεί είτε αντιμετωπίζει
αποσπασματικά.
🔹Περνώντας στην πραγματική κλίμακα της
κατασκευαστικής επέμβασης, τα ίδια τα τεχνικά στοιχεία της μελέτης αποκαλύπτουν
το μέγεθος της αλλοίωσης. Για την πρόσβαση στο έργο απαιτείται διάνοιξη νέων
δρόμων συνολικού μήκους 7.197,10 μέτρων, καθώς και βελτίωση υφιστάμενων οδών
συνολικού μήκους 3.888,92 μέτρων. Δηλαδή, μιλάμε για περισσότερα από 11
χιλιόμετρα οδικών παρεμβάσεων σε ορεινό, βραχώδες και σε μεγάλο βαθμό παρθένο
τοπίο.
Σύμφωνα με το Κεφάλαιο 6.2.5 της ΜΠΕ, τα εδάφη της
περιοχής χαρακτηρίζονται κατά 80% ως βραχώδη και κατά 20% ως γαιωημιβραχώδη,
γεγονός που συνεπάγεται βαριές εκσκαφές. Ο συνολικός όγκος των ορυγμάτων
ανέρχεται σε περίπου 300.449,18 κυβικά μέτρα, εκ των οποίων τα 240.359,34
κυβικά μέτρα είναι βραχώδη. Αντιστοίχως, ο συνολικός όγκος των επιχωμάτων
ανέρχεται σε 47.461,75 κυβικά μέτρα, ενώ για την κατασκευή των βάσεων
οδοστρωσίας απαιτούνται επιπλέον 12.775,23 κυβικά μέτρα θραυστών υλικών, τα
οποία θα παραχθούν από τα ίδια τα προϊόντα εκσκαφών.
🔹Οι αριθμοί αυτοί δεν αφήνουν περιθώριο
παρερμηνείας. Πρόκειται για φαραωνικής κλίμακας χωματουργικές εργασίες, οι
οποίες συνεπάγονται μόνιμη αλλοίωση της μορφολογίας του βουνού, καταστροφή
φυσικών πρανών, διατάραξη της αποστράγγισης και σοβαρές επιπτώσεις στον
υδροφόρο ορίζοντα. Η έννοια της «αποκατάστασης», όπως παρουσιάζεται στη ΜΠΕ,
δεν μπορεί να σταθεί σοβαρά απέναντι σε τέτοια μεγέθη παρέμβασης.
Επιπλέον, η ΜΠΕ παρουσιάζει το έργο ως απομονωμένο, χωρίς
να λαμβάνει ουσιαστικά υπόψη τη σωρευτική επιβάρυνση. Στο όρος Άγκιστρο και
στην ευρύτερη περιοχή λειτουργούν ήδη δεκάδες ανεμογεννήτριες, ενώ άλλες έχουν
αδειοδοτηθεί ή βρίσκονται σε στάδιο σχεδιασμού. Η αποσπασματική εξέταση ανά
Δημοτική Ενότητα, όπως γίνεται στη μελέτη, αποκρύπτει το πραγματικό αποτύπωμα
στο σύνολο του ορεινού όγκου, ο οποίος λειτουργεί ως ένα ενιαίο οικοσύστημα και
όχι ως διοικητικό παζλ.
🔹Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η περιοχή στην
οποία χωροθετείται το έργο επλήγη άμεσα και σοβαρά από την πρόσφατη πυρκαγιά
στον Όρβηλο, σε απόσταση αναπνοής από τις προβλεπόμενες θέσεις εγκατάστασης.
Παρ’ όλα αυτά, η ΜΠΕ δεν ενσωματώνει ουσιαστικά αυτή την κρίσιμη παράμετρο στην
αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας και των κινδύνων, ούτε εξετάζει πώς οι νέες
βαριές παρεμβάσεις αυξάνουν τους ανθρωπογενείς κινδύνους, ιδίως τον κίνδυνο
νέων πυρκαγιών.
👉Συνεπώς, η περιγραφή του έργου όπως αποτυπώνεται
στη ΜΠΕ αποκρύπτει τη συνολική εικόνα. Πίσω από τον τίτλο ενός «αιολικού πάρκου
6,4 MW» κρύβεται μια εκτεταμένη βιομηχανική επέμβαση σε ένα ήδη τραυματισμένο
βουνό, με επιπτώσεις που δεν είναι ούτε τοπικές ούτε προσωρινές, αλλά αφορούν το
μέλλον του όρους Άγκιστρο και της ευρύτερης περιοχής στο σύνολό της.