Ιωάννα Λιούτα
Την ώρα που οι τέσσερις συστημικές τράπεζες καταγράφουν κέρδη-ρεκόρ άνω των 4,5 δισ. ευρώ για το 2024 και κινούνται σε αντίστοιχα, αν όχι υψηλότερα, επίπεδα για το 2025, ο απλός πολίτης καλείται να πληρώνει «συνδρομή» για να έχει λογαριασμό. Όχι, δεν πρόκειται για σατιρικό σενάριο. Πρόκειται για το νέο «κόστος τήρησης» των 0,50€ έως 0,80€ τον μήνα. Ένα χαράτσι βαφτισμένο «πακέτο υπηρεσιών».
Και η κυβέρνηση; Παρακολουθεί. Τα κέρδη εκτοξεύονται, οι πολίτες χρεώνονται. Οι τράπεζες δηλώνουν καθαρά κέρδη που ξεπερνούν τα 4,5 δισ. ευρώ. Από πού προέρχονται;
-πάνω από 8 δισ. ευρώ έσοδα από τόκους το 2024,χάρη στο τεράστιο spread μεταξύ επιτοκίων δανείων και σχεδόν μηδενικών επιτοκίων καταθέσεων.
-1,73 δισ. ευρώ από προμήθειες μόνο στο εννεάμηνο του 2025, αυξημένα σημαντικά σε σχέση με το 2024.
-μερίσματα που για το 2025 αναμένεται να ξεπεράσουν τα 2,3 δισ. ευρώ, με στόχο διανομής του 50% των κερδών στους μετόχους.
Τα κέρδη κοινωνικοποιούνται όταν υπάρχει κρίση, αλλά ιδιωτικοποιούνται όταν υπάρχει άνθηση.
Κυβέρνηση
Η κυβέρνηση πράγματι νομοθέτησε από 20/01/2025:
-μηδενισμό προμηθειών για πληρωμές προς Δημόσιο, ΔΕΚΟ και τηλεπικοινωνίες.
-πλαφόν περίπου 0,50€ για εμβάσματα έως 5.000€.
-δωρεάν μεταφορές IRIS μεταξύ ιδιωτών.
-κατάργηση προμήθειας φόρτισης προπληρωμένων καρτών έως 100€.
Και τι συνέβη αμέσως μετά;
Οι τράπεζες «ανακάλυψαν» το κόστος τήρησης λογαριασμού. Ένα γενικευμένο μηνιαίο τέλος που μεταφέρει το βάρος αλλού. Δηλαδή: «Αφού δεν μπορώ να σε χρεώνω για κάθε πράξη ξεχωριστά, θα σε χρεώνω για να υπάρχεις ως πελάτης».
Η κυβέρνηση γνώριζε. Οι ανακοινώσεις για τα πακέτα δεν έγιναν κρυφά. Οι μεταφορές πελατών σε νέα τιμολόγια έγιναν μαζικά, με επίκληση στα «ψιλά γράμματα». Και όμως, καμία άμεση θεσμική αντίδραση.
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι το ποσό. Είναι η πρακτική. Χιλιάδες πολίτες μεταφέρθηκαν αυτόματα σε νέα πακέτα χωρίς ρητή, ενεργή συγκατάθεση. Η «σιωπή» τους θεωρήθηκε αποδοχή. Σε μια χώρα που πέρασε τραπεζική κρίση, capital controls και ανακεφαλαιοποιήσεις με δημόσιο χρήμα, η ελάχιστη απαίτηση θα ήταν διαφάνεια και ρητή επιλογή. Αντί γι’ αυτό, έχουμε συνδρομητική τραπεζική χωρίς συναίνεση.
Στις 11/02/2026, το Υπουργείο Οικονομικών δήλωσε ότι «παρακολουθεί στενά» και ότι θα παρέμβει εφόσον διαπιστωθούν καταχρηστικές πρακτικές.
Τι ακριβώς περιμένει να διαπιστώσει; Ότι οι χρεώσεις επιβάλλονται μαζικά! Ότι αντικαθιστούν καταργημένες προμήθειες! Ότι οι τράπεζες διανέμουν δισεκατομμύρια σε μερίσματα την ώρα που επιβάλλουν 0,80€ τον μήνα σε μισθωτούς και συνταξιούχους!
Η πολιτεία δεν μπορεί να παριστάνει τον παρατηρητή όταν η αγορά αυτορρυθμίζεται εις βάρος του καταναλωτή.
Το θέμα δεν είναι ιδεολογικό. Είναι καθαρά θεσμικό. Όταν οι τράπεζες εμφανίζουν ιστορικά κέρδη και ταυτόχρονα μετακυλίουν μικροχρεώσεις σε εκατομμύρια λογαριασμούς, η κυβέρνηση οφείλει να θεσπίσει ρητή απαγόρευση γενικευμένων «συνδρομητικών» τελών χωρίς ενεργή συναίνεση. Να επιβάλει διαφάνεια και υποχρεωτική επιλογή (opt-in,όχι opt-out).Να εξετάσει επιστροφές χρημάτων όπου διαπιστωθεί καταχρηστικότητα. Οτιδήποτε λιγότερο συνιστά ανοχή.
Δεν πρόκειται για 0,80€.Πρόκειται για το μοντέλο. Αν σήμερα η «σιωπή» ισοδυναμεί με αποδοχή μιας μηνιαίας χρέωσης, αύριο με τι θα ισοδυναμεί!
Η κυβέρνηση είχε την ευκαιρία να βάλει τέλος στις καταχρηστικές πρακτικές. Αντί γι’ αυτό, περιορίστηκε σε επιλεκτικές παρεμβάσεις, αφήνοντας ένα τεράστιο παραθυράκι. Και οι τράπεζες το εκμεταλλεύτηκαν.
Η ευθύνη πλέον δεν βαραίνει μόνο τα πιστωτικά ιδρύματα. Βαραίνει και εκείνους που γνώριζαν και δεν έπραξαν.
*Πολιτική και Οικονομική Αναλύτρια