Ψίθυροι της Σιντικής / Κρίσιμο σταυροδρόμι για τη Σιντική και το μέλλον της

Γράφει : Άνθιμος Γεωργιάδης

🔹Η Σιντική βρίσκεται σήμερα μπροστά σε αποφάσεις που δεν θα κριθούν μόνο στα χαρτιά, αλλά θα καθορίσουν τον χαρακτήρα, το τοπίο και τις προοπτικές του τόπου μας για τις επόμενες δεκαετίες. Τα υπό διαβούλευση και πρόσφατα εγκεκριμένα αιολικά έργα δεν αποτελούν μεμονωμένες παρεμβάσεις, αλλά μέρος μιας συνολικής επιλογής που μετατρέπει σταδιακά τον Δήμο σε ζώνη αιολικής υπερσυγκέντρωσης. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν είμαστε υπέρ ή κατά της πράσινης ενέργειας, αλλά αν υπάρχει σχέδιο, όρια και δικαιοσύνη ή αν βαδίζουμε προς αποφάσεις χωρίς επιστροφή.

Σε αυτό το πλαίσιο, το παρόν κείμενο δεν γράφεται ούτε από θυμό ούτε από διάθεση καταγγελίας. Γράφεται γιατί η Σιντική βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου οι επιλογές που γίνονται ή δεν γίνονται θα καθορίσουν τον χαρακτήρα, το περιβάλλον και τις αναπτυξιακές δυνατότητες του τόπου μας για πολλές δεκαετίες. Όσοι ζούμε εδώ, όσοι μεγαλώνουμε τα παιδιά μας εδώ, όσοι επενδύσαμε τη ζωή και την εργασία μας σε αυτή την περιοχή, έχουμε υποχρέωση να μιλήσουμε καθαρά και τεκμηριωμένα.

🔹Αυτή την περίοδο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την εγκατάσταση Αιολικού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας στη θέση «Οξύλα – Λυκότοπος», στους πρόποδες του όρους Όρβηλος, μεταξύ Αγκίστρου και Αχλαδοχωρίου. Παράλληλα, όμως, έχουν ήδη εγκριθεί ή προωθηθεί και άλλα αιολικά έργα εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Σιντικής. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για ένα μεμονωμένο έργο. Πρόκειται για ένα σύνολο παρεμβάσεων που, σωρευτικά, αλλάζουν ριζικά την εικόνα και τη λειτουργία ολόκληρης της περιοχής.

Ο Δήμος Σιντικής δεν ξεκινά από το μηδέν. Είναι ήδη ένας από τους πλέον ενεργειακά επιβαρυμένους δήμους της χώρας, με δεκάδες ανεμογεννήτριες σε λειτουργία και πλήθος επιπλέον αδειών και αιτημάτων αποτυπωμένων στους επίσημους χάρτες της ΡΑΑΕΥ. Την ίδια στιγμή που συζητάμε για τον ΑΣΠΗΕ στον Όρβηλο, εγκρίθηκε το έργο «ΣΚΑΠΑΝΗ – ΧΩΜΑΤΑ – ΚΑΛΥΒΙΑ» συνολικής ισχύος 37,2 MW με τέσσερις ανεμογεννήτριες, ενώ στις 28 Ιανουαρίου 2026 εγκρίθηκε ακόμη ένα αιολικό έργο ισχύος 37,2 MW με έξι ανεμογεννήτριες στη θέση «ΑΕΤΟΦΩΛΙΑ». Όλα αυτά δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφιβολίας: η Σιντική έχει εισέλθει σε καθεστώς αιολικής υπερσυγκέντρωσης.

🔹Σε αυτό το σημείο χρειάζεται να ειπωθεί κάτι απολύτως ξεκάθαρα. Η κοινωνία της Σιντικής δεν είναι «κατά των ΑΠΕ». Το αντίθετο μάλιστα. Είναι μια κοινωνία που έχει ήδη συνεισφέρει έμπρακτα στην ενεργειακή μετάβαση της χώρας, δεχόμενη ανεμογεννήτριες στα διοικητικά της όρια. Όταν, λοιπόν, κάποιοι απορούν γιατί «μια τοπική κοινωνία δεν θέλει τις ανεμογεννήτριες», η απάντηση είναι απλή: γιατί τις έχει ήδη δεχθεί. Και τις έχει δεχθεί σε βαθμό που πλέον απειλείται η ισορροπία του τόπου.

Το πρόβλημα δεν είναι η πράσινη ενέργεια. Το πρόβλημα είναι η άναρχη χωροθέτηση, η απουσία χωρικού σχεδιασμού, η μετατροπή συγκεκριμένων περιοχών σε μόνιμους αποδέκτες βαριάς ενεργειακής δραστηριότητας, χωρίς όρια και χωρίς δίκαιη κατανομή σε εθνικό επίπεδο. Η πράσινη μετάβαση χωρίς χωρική δικαιοσύνη δεν είναι πρόοδος· είναι απλώς μεταφορά του κόστους από τις «αόρατες» περιοχές στις ήδη επιβαρυμένες.

🔹Η κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο αν λάβουμε υπόψη την πραγματικότητα μετά τις πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2024. Ο Όρβηλος και η ευρύτερη περιοχή επλήγησαν από μια εκτεταμένη και πολυήμερη πυρκαγιά διάρκειας περίπου σαράντα ημερών, με σοβαρές επιπτώσεις στο οικοσύστημα, στη σταθερότητα του εδάφους, στη βλάστηση και στις υποδομές. Σε εκείνη την περίοδο ακούσαμε από επίσημα χείλη ότι υπήρχαν περιοχές δύσβατες, επικίνδυνες ή μη προσβάσιμες. Το εύλογο ερώτημα που τίθεται σήμερα είναι πώς οι ίδιες αυτές περιοχές θεωρούνται κατάλληλες για βαριές τεχνικές επεμβάσεις, εκτεταμένες εκσκαφές, νέους δρόμους και εγκατάσταση ανεμογεννητριών μεγάλης κλίμακας.

🔹Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι ο Δήμος Σιντικής έχει ήδη προχωρήσει σε θεσμικές ενέργειες, καταθέτοντας ένσταση στο Συμβούλιο της Επικρατείας για το αιολικό έργο «ΣΚΑΠΑΝΗ – ΧΩΜΑΤΑ – ΚΑΛΥΒΙΑ». Πρόκειται για μια απολύτως νόμιμη και θεσμικά προβλεπόμενη επιλογή, που αποτυπώνει την ύπαρξη προβληματισμού και αντίδρασης σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Ωστόσο, η δικαστική οδός, από μόνη της, δεν αρκεί για να απαντήσει στο βάθος και στη φύση του προβλήματος, όταν αυτό αφορά συνολικό χωροταξικό σχεδιασμό, σωρευτικές επιπτώσεις και πολιτικές επιλογές που διαμορφώνουν το μέλλον ενός ολόκληρου Δήμου.

🔹Απέναντι σε αυτή τη συνολική εικόνα, η κοινωνία της Σιντικής δεν επέλεξε ούτε τη σιωπή ούτε την εύκολη καταγγελία. Πολίτες και συλλογικότητες προχώρησαν σε μια συστηματική, τεκμηριωμένη και θεσμικά υπεύθυνη προσπάθεια ενημέρωσης και παρέμβασης. Διαβάστηκε αναλυτικά ολόκληρη η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, καταγράφηκαν συγκεκριμένες παρατηρήσεις, αναδείχθηκαν σοβαρά κενά και αποσιωπήσεις και δημοσιοποιήθηκαν όλα τα στοιχεία, ώστε κάθε πολίτης να μπορεί να σχηματίσει άποψη με βάση δεδομένα και όχι συνθήματα.

Παράλληλα, απεστάλησαν επίσημες επιστολές σε όλες τις αρμόδιες γνωμοδοτικές υπηρεσίες του κράτους, σε Υπουργεία, στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, στο ΓΕΕΘΑ, σε δασικές, πολιτιστικές και περιβαλλοντικές υπηρεσίες, στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κεντρικής Μακεδονίας και στην ΚΕΔΕ. Υπήρξαν παρεμβάσεις προς τους Βουλευτές του Νομού Σερρών και προς την Περιφέρεια. Όχι με κραυγές, όχι με προσωπικές στοχοποιήσεις, αλλά με λόγο θεσμικό, τεκμηριωμένο και σαφές: η Σιντική δεν αντέχει άλλη ανεξέλεγκτη επιβάρυνση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι όλο αυτό το υλικό, επιστολές, παρατηρήσεις, τεκμηρίωση, στοιχεία, κοινοποιήθηκε και στον Δήμο Σιντικής, ώστε να αποτελέσει θεσμικό αρχείο της υπόθεσης και να μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο στις γνωμοδοτήσεις του Δήμου όσο και σε ενδεχόμενες διοικητικές ή νομικές ενέργειες. Γιατί, σε αυτό το σημείο, πρέπει να ειπωθεί καθαρά: ο ρόλος του Δήμου δεν είναι επικουρικός ούτε διακοσμητικός. Είναι καθοριστικός.

🔹Η κοινωνία έκανε το καθήκον της. Ενημερώθηκε, μελέτησε, τεκμηρίωσε και παρενέβη. Από εδώ και πέρα, η ευθύνη μετατοπίζεται αναπόφευκτα στο θεσμικό επίπεδο. Η σιωπή ή η τυπική διαχείριση δεν συνιστούν ουδέτερη στάση. Σε μια περίοδο όπου διαμορφώνεται ο νέος Εθνικός Χωροταξικός Σχεδιασμός για τις ΑΠΕ, κάθε καθυστέρηση, κάθε «αναμονή», κάθε αποφυγή καθαρής τοποθέτησης λειτουργεί υπέρ της παγίωσης τετελεσμένων καταστάσεων.

Το κεντρικό αίτημα της τοπικής κοινωνίας είναι ξεκάθαρο και απολύτως θεσμικό: ο Δήμος Σιντικής πρέπει να ενταχθεί στο νέο χωροταξικό ως «ευαίσθητη και ήδη επιβαρυμένη περιοχή», με ουσιαστικούς περιορισμούς στη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ μεγάλης κλίμακας και με αναστολή νέων αδειοδοτήσεων έως την ολοκλήρωση και εφαρμογή του νέου πλαισίου. Αυτό δεν αποτελεί άρνηση της πράσινης ενέργειας. Αποτελεί διεκδίκηση ισορροπίας, χωρικής δικαιοσύνης και σεβασμού σε έναν παραμεθόριο τόπο που έχει ήδη συνεισφέρει δυσανάλογα στην ενεργειακή μετάβαση της χώρας.

Αν η Σιντική συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως «διαθέσιμος χώρος», χωρίς όρια, χωρίς φρένο και χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό, τότε δεν μιλάμε για πράσινη ανάπτυξη. Μιλάμε για σταδιακή απογύμνωση ενός τόπου από το φυσικό, κοινωνικό και αναπτυξιακό του κεφάλαιο. Και αυτό δεν είναι πρόοδος, είναι επιλογή με συνέπειες.

👉Τίποτα δεν τελειώνει εδώ. Το παρόν κείμενο δεν κλείνει έναν κύκλο· τον καταγράφει. Η κοινωνία της Σιντικής θα συνεχίσει να παρακολουθεί, να παρεμβαίνει και να διεκδικεί. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν, αλλά και οι αποφάσεις που δεν θα ληφθούν, θα καταγραφούν όχι μόνο στα πρακτικά των υπηρεσιών και των συμβουλίων, αλλά και στη συλλογική μνήμη των ανθρώπων που ζουν εδώ και δεν έχουν άλλη περιοχή να «μεταφερθούν».

Τώρα είναι η στιγμή να μπουν όρια.

Και αυτή τη φορά, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν γνώριζε.