Μυστική επιχείρηση μεταφοράς περίπου 6.000 τερματικών δορυφορικού διαδικτύου Starlink στο Ιράν φέρεται να υλοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά τη βίαιη καταστολή των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων τον Ιανουάριο και το εκτεταμένο μπλακ άουτ στο διαδίκτυο, σύμφωνα με αποκάλυψη της εφημερίδας The WallStreet Journal, επικαλούμενη ενημερωμένες πηγές.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε
αφότου οι ιρανικές αρχές περιόρισαν δραστικά την πρόσβαση στο διαδίκτυο,
επιχειρώντας να απομονώσουν τους διαδηλωτές.
Παρά τις επίσημες αμερικανικές διαψεύσεις περί άμεσης
ανάμειξης στα εσωτερικά του Ιράν, η αποστολή του εξοπλισμού δείχνει ότι η
Ουάσιγκτον παρείχε έμπρακτη τεχνολογική στήριξη στα δίκτυα επικοινωνίας της
αντιπολίτευσης.
Ανακατεύθυνση κονδυλίων
Πρόκειται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, για την πρώτη φορά
που οι ΗΠΑ προχωρούν σε απευθείας αποστολή τέτοιου εξοπλισμού στη χώρα.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε ήδη προμηθευτεί σχεδόν 7.000
συσκευές της υπηρεσίας δορυφορικού ίντερνετ της SpaceX, εταιρείας του ΈλονΜασκ,
με το μεγαλύτερο μέρος των αγορών να γίνεται τον Ιανουάριο.
Η χρηματοδότηση φέρεται να προήλθε από μεταφορά πόρων που
αρχικά προορίζονταν για άλλα προγράμματα «ελευθερίας του διαδικτύου».
Αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο τότε πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ
ήταν ενήμερος για την επιχείρηση, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί αν έδωσε
προσωπικά την τελική έγκριση.
Παράνομη κατοχή, ευρεία χρήση
Η κατοχή τερματικού Starlink είναι παράνομη στο Ιράν και
τιμωρείται με πολυετή φυλάκιση.
Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι ήδη δεκάδες χιλιάδες πολίτες
διαθέτουν τέτοιες συσκευές, αξιοποιώντας το δορυφορικό σήμα για να παρακάμπτουν
τη λογοκρισία και τους κρατικούς περιορισμούς.
Οι ιρανικές αρχές φέρονται να πραγματοποιούν ελέγχους σε
κατοικίες και ταράτσες για τον εντοπισμό εξοπλισμού.
Τον Ιανουάριο, ο Λευκός Οίκος είχε επιβεβαιώσει ότι ο
Τραμπ και ο Μασκ είχαν συζητήσει τρόπους διατήρησης της διαδικτυακής πρόσβασης
για τους Ιρανούς πολίτες.
VPN ή Starlink;
Η επιλογή ενίσχυσης του Starlink προκάλεσε διαφωνίες στο
εσωτερικό της αμερικανικής διοίκησης.
Ορισμένοι ειδικοί υποστήριξαν ότι η πλήρης στήριξη
υπηρεσιών VPN θα ήταν πιο αποδοτική και ευρύτερης εμβέλειας λύση. Κατά τις
διαδηλώσεις του 2022, περίπου 30 εκατομμύρια Ιρανοί είχαν χρησιμοποιήσει VPN
που χρηματοδοτούνταν από τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, όταν επιβάλλεται σχεδόν καθολικό μπλακ άουτ, οι
VPN καθίστανται πρακτικά ανενεργές.
Τον Ιανουάριο, η πλατφόρμα Psiphon κατέγραψε 18,4
εκατομμύρια ενεργούς Ιρανούς χρήστες, αλλά μόλις 1.500 συνδέσεις μέσω Starlink
κατά τη διάρκεια του μπλακ άουτ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η στρατηγική που
ακολουθείται είναι συνδυαστική, με επέκταση των εργαλείων πρόσβασης και
αναζήτηση διεθνών εταίρων για επιμερισμό του κόστους.
Γεωπολιτικό υπόβαθρο
Η αποκάλυψη έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία,
καθώς ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται σε κρίσιμες διαβουλεύσεις για το πυρηνικό
πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει τον πλήρη αποκλεισμό κάθε
ενδεχόμενης στρατιωτικής πυρηνικής δυνατότητας, ενώ η ιρανική πλευρά επιμένει
ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.
Σε πρόσφατη συνάντησή του με τον ΜπέντζαμινΝετανιάχου, ο
Τραμπ δήλωσε ότι προτιμά διπλωματική λύση, χωρίς όμως να αποκλείει «άλλες
εκβάσεις» εάν οι συνομιλίες αποτύχουν.
Η μυστική αποστολή των Starlink προσθέτει νέα ένταση στις
ήδη εύθραυστες ισορροπίες, καθώς η Τεχεράνη ενδέχεται να εκλάβει την κίνηση ως
άμεση παρέμβαση στα εσωτερικά της.