Τάκης Λιδωρικιώτης
Για πολλούς λόγους θα συμφωνήσουμε με την αποστολή πλοίων κι αεροπλάνων στην Ανατολική Μεσόγειο της «γαλάζιας πατρίδας» έστω και με τόσο επικίνδυνη αφορμή.
Ωστόσο, ξενίζει η παράλληλη προσπάθεια καπηλείας της
αποστολής από μια κυβέρνηση τυχοδιωκτών για εσωτερικούς λόγους Το δε πονηρόν
του πράγματος συνοδεύτηκε από την εγγενή γελοιότητα μιας απάτριδος παράταξης,
που εμμένει να παριστάνει την πάσχουσα από οξεία πατριδοπληξία.
Δεν αρκέστηκαν στο να παρουσιάζουν τον Μητσοτάκη Β’ ως
διάδοχο του ναυμάχου Θεμιστοκλή της Σαλαμίνας, του Μιλτιάδη αλλά και του γόνου
αυτού Κίμωνα!
Ο φαιδρός υπουργός Θανασάκης (Πλεύρης * ) στην κρατική
τηλεόραση αλλά κι ο βουλευτής – σοβαροφανής καθηγητής Συρίγος διαγκωνίσθηκαν
ποιος θα επισημάνει πρώτος την ένδοξη αναβίωση του Κίμωνος που τάχα μετά από
2500 έτη εκστρατεύει εκ νέου να απελευθερώσει την Κύπρο από τους … Πέρσες.
Την Κύπρο την κατέχουν βέβαια Τούρκοι αλλά έτσι είναι, αν
έτσι νομίζετε Τέλος πάντων όλοι μουσουλμάνοι είναι!
Θάνατος Κίμωνος στην Κύπρο
Πέραν της συγχύσεως Περσών και Τούρκων, η παρομοίωση με
τον ΚΙΜΩΝΑ της αρχαιότητας πάσχει γιατί μιλάμε για μια επιχείρηση που τότε
απέτυχε, ο δε Κίμων σ’ αυτήν έχασε την ίδια την ζωή του. Ο γιος του Μιλτιάδη
γεννήθηκε στα 510 π.Χ. και πέθανε το 449 π.Χ. ως επικεφαλής των αθηναϊκών
στρατιωτικών δυνάμεων, στην Κύπρο.
Ο Κίμων διακρίθηκε για γενναιότητα στην ναυμαχία της
Σαλαμίνος και μετά την εξορία του Θεμιστοκλέους (470 π.Χ.), οι Αθηναίοι
ανέθεσαν στον Κίμωνα και στον Αριστείδη τη διοίκηση των κοινών.
Οι ικανότητές του φάνηκαν ξανά κατά την εκστρατεία στη
Μικρά Ασία για απελευθέρωση των εκεί ελληνικών πόλεων από τον περσικό ζυγό.
Κατά των Περσών αγωνίστηκε επίσης και στη Θράκη. Στράφηκε πάλι κατά των Περσών
με σπουδαιότερη στρατιωτική επιτυχία στον Ευρυμέδοντα ποταμό (469 π.Χ.). Ο
Κίμων γενικά υπήρξε πρωτεργάτης των διαφόρων πολεμικών επιχειρήσεων της
Δηλιακής Συμμαχίας.
Οι Αθηναίοι μετά τη νίκη τους στον Ευρυμέδοντα ποταμό,
έστειλαν στην Κύπρο 200 πλοία με αρχηγό τον Χαριτημήδη (Κτησίας) χωρίς επιτυχία
κι αργότερα αναλήφθηκε μια δεύτερη προσπάθεια με τον ίδιο τον Κίμωνα επικεφαλής
αυτή την φορά (449 π. Χ.)
Η επιχείρηση των Αθηναίων υπό τον Κίμωνα άρχισε από το
Μάριον που έπεσε εύκολα και προχώρησε προς το Κίτιον, προπύργιο των Φοινίκων,
που το πολιόρκησε αλλά εκεί παρουσιάστηκαν μεγάλες δυσκολίες. Αναφέρεται λιμός
αλλά και λοιμός (=επιδημία). Ο ίδιος ο Κίμων πέθανε αιφνίδια κατά τη διάρκεια
της πολιορκίας, πράγμα που υποσημαίνει ότι η δεύτερη εκδοχή είναι η πιο σωστή
Η ξαφνική απώλεια ανάγκασε τους Αθηναίους να λύσουν την
πολιορκία του Κιτίου και να διακόψουν την όλη εκστρατεία. Πριν φύγουν πάντως
δοκίμασαν μια τελευταία επίθεση κατά της Κυπριακής Σαλαμίνας κι έδωσαν νικηφόρα
μάχη στη ξηρά, ενώ κι ο στόλος τους κατανίκησε στ’ ανοικτά της πόλης τον
εχθρικό. Οι δυο αυτές νίκες των δυνάμεων του Κίμωνος στην Κύπρο, λίγο ύστερα
από τον θάνατο του ιδίου, προκάλεσαν τη ρήση ότι ο στρατηγός «και νεκρός
ενίκα».
Αν πιστέψουμε όμως την μαρτυρία του Ισοκράτη, οι
αθηναϊκές απώλειες ήταν τεράστιες και συγκρίσιμες με τις καταστροφές στην
Σικελία, στην Αίγυπτο και στους Αιγός Ποταμούς. Ο Ισοκράτης συγκεκριμένα λέγει
πως οι Αθηναίοι απώλεσαν στην Κύπρο 150 τριήρεις.
Σε κάθε περίπτωση η συνέχεια των επιχειρήσεων στην Κύπρο
ήταν μάταιη και μ’ ό,τι απέμεινε, επέστρεψαν στην Ελλάδα χωρίς την υλοποίηση
του αντικειμενικού τους σκοπού.
Η Κύπρος παρέμενε κάτω από την περσική κυριαρχία ενώ οι
Αθηναίοι με την ειρήνη του Καλλία, δεσμεύτηκαν να μην επιχειρήσουν ξανά
παρόμοιο εγχείρημα. Είναι σαφές ότι ο Κίμων δεν αντιμετώπισε μόνο περσικές
δυνάμεις στην Κύπρο. Αντιμετώπισε και τις δυνάμεις των Φοινίκων, των Κιλίκων
αλλά και των Κυπρίων.
Η Κύπρος Μηδίζουσα (Κανών κι εξαιρέσεις)
Οι δυο μεγάλες δυνάμεις που αντιμάχονταν κατά τον 5ο π.Χ.
αιώνα, στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο ήταν η “Ελλάδα” (πολλές πόλεις
που αντιμάχονταν) κι η Περσική αυτοκρατορία.
Η Κύπρος μοιραία βρέθηκε αρκετές φορές αναμεμειγμένη στη
διαμάχη Ελλήνων και Περσών εξ αιτίας της ζωτικής θέσης της, του πλούτου της
(χαλκός και ξυλεία) αλλά και των δεσμών με την κυρίως Ελλάδα ως ένας ελληνικός
χώρος υπό περσική κατοχή.
Οι πραγματιστές Κύπριοι βασιλιάδες έπρεπε να κάνουν τις
επιλογές τους. Είτε υποταγή με διατήρηση θρόνων και εξουσιών, καταβολή των
φόρων κλπ είτε προσέγγιση των Ελλήνων και σύγκρουση με τους Πέρσες.
Οι πλείστοι των βασιλιάδων προτίμησαν την πρώτη επιλογή.
Κι εδώ έγκειται ο τρίτος λόγος που κρίνουμε την παρομοίωση ως αποτυχημένη. Ο
κανόνας για τους Κυπρίους ήταν να είναι με τους Πέρσες παρά με τους Έλληνες…
Η Κύπρος ήταν ήδη υπό την κυριαρχία των Αιγυπτίων όταν
υποτάχθηκε στους Πέρσες αναίμακτα το 546 π.Χ., επί Κύρου του Μεγάλου. Ο Κύρος
ξεκίνησε με λίγο στρατό και κατόρθωσε να γίνει ηγεμόνας πολλών εθνών Ο Κύρος
δεν έστειλε ποτέ σε Κυπρίους, Κίλικες και Παφλαγόνες Πέρσες σατράπες, ακριβώς
γιατί θεωρούσε ότι θεληματικά είχαν εκστρατεύσει μαζί του κατά της Βαβυλώνας.
Αρκέστηκε στην καταβολή φόρων. Γενικά οι Πέρσες δεν
θεωρούσαν την Κύπρο ως κατακτημένη εχθρική χώρα αλλά ως μια πιστή σύμμαχο.
Καμιά σοβαρή θρησκευτική, διοικητική ή οικονομική
μεταβολή δεν προκάλεσαν οι Πέρσες που περιορίστηκαν στην ανελλιπή καταβολή
φόρων και στην στρατιωτική συνεισφορά των Κυπρίων. Επενέβαιναν μόνον για να
αντικαταστήσουν Κυπρίους βασιλιάδες όταν αυτοί δημιουργούσαν ιδιαίτερα στενούς
δεσμούς με την Ελλάδα ενώ πονηρά ενίσχυαν τους Φοίνικες της Κύπρου (πχ Κιτιέων)
έτσι ώστε το νησί να κρατείται συνεχώς διασπασμένο.
Αναφέρονται πολλές περιπτώσεις κατά τις οποίες η Κύπρος
συνέδραμε στρατιωτικά τους Πέρσες Ήδη επί Κύρου τους συνέδραμαν τόσο κατά της
Βαβυλώνας όσο και κατά της Καρίας (περί το 544 π.Χ.) Λίγο αργότερα (525 π.Χ.)
οι Κύπριοι ενίσχυσαν και τον Καμβύση, στην εκστρατεία του κατά της Αιγύπτου την
οποία και κατέκτησε.
Μετά την αποτυχία της Κυπριακής επανάστασης κατά των
Περσών υπό τον Ονήσιλο το 499-8 π.Χ. κι αφού οι φιλοπέρσες Κύπριοι επανήλθαν
στην εξουσία, οι κυπριακές δυνάμεις ενίσχυσαν τους Πέρσες στην καταστολή της
Ιωνικής επανάστασης. Συγκεκριμένα το 494 π.Χ. ναυτικές κυπριακές δυνάμεις
έπλευσαν κατά της Μιλήτου.
Η πιο ξεχωριστή περίπτωση όμως ήταν το 480 π.Χ. όταν το
κυπριακό ναυτικό τους ενίσχυσε και πάλι με 150 κυπριακά καράβια (Ηρόδοτος) που
συμμετείχαν στη μεγάλη εκστρατεία του Ξέρξη κατά της Ελλάδος. Στην πανωλεθρία
της Σαλαμίνος (480 π.Χ.) μεγάλο μέρος της ευθύνης για την ήττα αποδόθηκε στους
Κυπρίους (“κακοί σύμμαχοι”). Μεταξύ των αρχηγών εκείνων των Κυπρίων ήταν ο
βασιλιάς της Σαλαμίνος Γόργος κι ο Τιμωνας γιος του Τιμαγόρα. Επίσης ο
στρατηγός Πενθύλος από την Πάφο κι ο ΦιλάωναδελφόςτουΓόργου. .
Οι κύριες εξαιρέσεις ήταν οι επαναστάσεις κάποιων Κυπρίων
προς απαλλαγή από την περσική κυριαρχία που έγιναν με ελληνική υποστήριξη.
Κυριότερη ήταν η σχεδόν καθολική κυπριακή εξέγερση του
499-8 π.Χ., με αρχηγό τον πρίγκιπα Ονήσιλο της κυπριακής Σαλαμίνος, που είχε
καταλάβει την εξουσία στην πόλη αυτή αφού εξεθρόνισε τον φιλοπέρση αδελφό του,
τον βασιλιά Γόργο.
Δεύτερη επανάσταση κατά των Περσών, που πέρασε από
διάφορα στάδια, απετέλεσαν οι πολεμικές ενέργειες του βασιλιά της Σαλαμίνος
Ευαγόρα Α’ (5ος-4ος π.Χ. αιώνας). Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Πέρσες,
προκειμένου να τον καταβάλουν, χρησιμοποίησαν εναντίον του κι Έλληνες
μισθοφόρους (Ισοκράτης).
Πλήγμα κατά των προσπαθειών του Ευαγόρα απετέλεσε η
σύναψη της Αντααλκιδείου ειρήνης διά της οποίας οι Έλληνες αναγνώριζαν την
κυριαρχία του Αρταξέρξη επί της Κύπρου (386 π.Χ.). Το 477 π.Χ ο Σπαρτιάτης
στρατηγός Παυσανίας νικητής των Πλαταιών εστάλη στην Κύπρο για να ελευθερώσει
τις ελληνικές πόλεις και κατόρθωσε πράγματι να ελευθερώσει όλη σχεδόν την Κύπρο
(Θουκυδίδης) ωστόσο έμεινε το έργο του ημιτελές.
Επίσης για το 351 π.Χ. ο Διόδωρος Σικελιώτης αναφέρει ότι
επαναστάτησαν και τα εννέα κυπριακά βασίλεια ακολουθώντας παρεμφερείς
εξεγέρσεις που είχαν προηγηθεί στην Αίγυπτο και στη Φοινίκη. Ο Πέρσης βασιλιάς
Αρταξέρξης ο Ώχος έστειλε κατά των Κυπρίων στρατιωτικές δυνάμεις από την Καρία
με στρατηγούς έναν Αθηναίο, τον Φωκίωνα αλλά κι έναν Κύπριο, τον πρώην βασιλιά
της Σαλαμίνος Ευαγόρα Β’.
Στην αρχή της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, οι
Κύπριοι ενίσχυσαν τους Πέρσες με πολεμικά καράβια που παραχώρησαν στον εξόριστο
Μακεδόνα Αμύντα που αγωνίστηκε υπέρ των Περσών (Διόδωρος Σικελιώτης).
Ενώ μάλιστα ο Αλέξανδρος βάδιζε κατά της Φοινίκης, το
κυπριακό ναυτικό εξακολουθούσε να υπάγεται στους Πέρσες, υπό τον ναύαρχο
Αυτοφραδάτη(Αρριανός). Το 332 π.Χ., ο Αλέξανδρος ανέφερε ότι η Κύπρος είτε θα
προσχωρούσε είτε θα καταλαμβανόταν χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία και φυσικά συνέβη
το πρώτο, αναίμακτα.
Μετά τη μεγάλη νίκη του Αλεξάνδρου κατά του Δαρείου στη
μάχη της Ισσού (332 π.Χ.) το κυπριακό ναυτικό πρόσφερε σημαντική ενίσχυση στον
Αλέξανδρο στην πολιορκία κι άλωση της Τύρου κι αρκετοί Κύπριοι ακολούθησαν στη
συνέχεια τον Αλέξανδρο στα βάθη της Ασίας. Ο Μακεδόνας στρατηλάτης,
απασχολημένος με τον πόλεμο κατά των Περσών, δεν ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για την
Κύπρο την οποία άφησε αυτοδιοικούμενη, με τους βασιλιάδες της να κατέχουν τους
θρόνους τους.
Συμπέρασμα
Όταν οι τύχες του κόσμου είναι στα χέρια του Ντόναλντ
(ντάκ), τι πειράζει που είναι κι οι τύχες της χώρας της φαιδράςπορτοκαλέας εις
χείρας του υπουργού Θανασάκη;
Στους καιρούς του εξαδωνισμού όλης της χώρας, με την
έννοια της παροιμιώδους αμορφωσιάς, απορούμε γιατί εγκαταλείφθηκε η τσίγκινη
περικεφαλαία του Αλεξάνδρου, η τόσο λατρεμένη από την παράταξη στην αλήστου
μνήμης ιστορία των Πρεσπών, κι επιλέχθηκαν άλλοι μάλλον δισυπόστατοι
συμβολισμοί.
ΝΔ και άλλα αντ΄ άλλα, της Παρασκευής το γάλα…