Νέα διεθνής επιστημονική έρευνα καταδεικνύει ότι η λήψη αντιβιοτικών μπορεί να αφήνει αποτύπωμα στο μικροβίωμα του εντέρου ακόμη και πολλά χρόνια μετά τη θεραπεία.
Σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό
περιοδικό NatureMedicine, οι επιδράσεις αυτές είναι δυνατόν να παραμένουν έως
και οκτώ χρόνια μετά τη χορήγηση των φαρμάκων.
Το μικροβίωμα του εντέρου – δηλαδή το σύνολο των
βακτηρίων και άλλων μικροοργανισμών που ζουν στο πεπτικό σύστημα – φαίνεται να
επηρεάζεται σε βάθος χρόνου από τη χρήση αντιβιοτικών.
Η ερευνητική ομάδα, υπό τον συντονισμό επιστημόνων από το
Πανεπιστήμιο της Ουψάλας, διαπίστωσε ότι το ιστορικό λήψης αντιβιοτικών
σχετίζεται στενά με τη σημερινή σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος, καθώς και
με την ποικιλία των βακτηριακών ειδών που το απαρτίζουν.
Όπως επισημαίνει ο Γκάμπριελ Μπαλντάνζι, βασικός
συγγραφέας της μελέτης και πρώην υποψήφιος διδάκτορας στο ίδιο πανεπιστήμιο,
ακόμη και θεραπείες που έγιναν πριν από τέσσερα έως οκτώ χρόνια μπορούν να
συνδέονται με τη σημερινή κατάσταση του μικροβιώματος.
Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και μία μόνο
αγωγή με συγκεκριμένους τύπους αντιβιοτικών αρκεί για να αφήσει μετρήσιμα ίχνη.
Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες αξιοποίησαν
δεδομένα από το εθνικό μητρώο συνταγογραφούμενων φαρμάκων της Σουηδίας.
Παράλληλα, πραγματοποίησαν λεπτομερή ανάλυση του
εντερικού μικροβιώματος σε περίπου 15.000 ενήλικες που διαμένουν στη χώρα.
Τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν μεταξύ ατόμων που είχαν λάβει
διαφορετικές κατηγορίες αντιβιοτικών και εκείνων που δεν είχαν λάβει καμία
αγωγή στο ίδιο χρονικό διάστημα.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι η επίδραση διαφέρει σημαντικά
ανάλογα με το είδος του αντιβιοτικού.
Ισχυρότερη συσχέτιση με μεταβολές στο μικροβίωμα
παρατηρήθηκε για τη κλινδαμυκίνη, τις φθοριοκινολόνες και τη φλουκλοξακιλλίνη.
Αντίθετα, η πενικιλίνη V – η οποία αποτελεί το συχνότερα
συνταγογραφούμενο αντιβιοτικό για εξωνοσοκομειακές λοιμώξεις στη Σουηδία –
φάνηκε να προκαλεί μικρότερες και παροδικές αλλαγές.
Η επικεφαλής της μελέτης, καθηγήτρια Μοριακής
Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας, ΤόουβΦαλ, χαρακτήρισε ιδιαίτερα
απροσδόκητη τη στενή σχέση που εντοπίστηκε μεταξύ της φλουκλοξακιλλίνης και των
μεταβολών στο εντερικό μικροβίωμα.
Όπως εξηγεί, τα αποτελέσματα ενδέχεται να συμβάλουν στη
διαμόρφωση μελλοντικών κατευθυντήριων οδηγιών για τη χρήση αντιβιοτικών, ειδικά
σε περιπτώσεις όπου δύο φάρμακα έχουν παρόμοια αποτελεσματικότητα αλλά
διαφορετική επίδραση στο μικροβίωμα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι η ανάλυση
βασίστηκε σε στοιχεία συνταγογράφησης που καλύπτουν μόνο την τελευταία
οκταετία. Μια μακρύτερη περίοδος παρακολούθησης θα μπορούσε να προσφέρει ακόμη
πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις των αντιβιοτικών.
Επιπλέον, το μικροβίωμα κάθε συμμετέχοντα εξετάστηκε μόνο
μία φορά.
Στο πλαίσιο της συνέχισης της έρευνας, συλλέγεται ήδη
δεύτερο δείγμα από περίπου τους μισούς συμμετέχοντες, ώστε να διερευνηθεί με
μεγαλύτερη ακρίβεια ο χρόνος που απαιτείται για την αποκατάσταση του εντερικού μικροβιώματος.