Αν αύριο βρεθεί κάποιος συνδημότης μας που θελήσει να πρωτοστατήσει στην προστασία της σπάνιας νανόχηνας στην Κερκίνη, δημιουργήσει ένα σωματείο «Σύνδεσμο Φίλων Νανοχήνας Κερκίνης» και καθιερώσει έναν ετήσιο μαθητικό διαγωνισμό για τη νανόχηνα και απαιτεί να επιχορηγείται με τεράστια χρηματικά ποσά κάθε χρόνο από τον δήμο για να προωθεί το όραμά του για τη νανόχηνα της Κερκίνης, τι σημαίνει αυτό; Πώς οι δημότες θα πρέπει να πληρώνουν τις φαντασιώσεις αυτού του ανθρώπου;
Σαφώς και όχι. Συμβαίνει όμως τα τελευταία χρόνια με τον
Σύνδεσμο Φίλων Οχυρού Ιστίμπεη, που ίδρυσε ο σημερινός δήμαρχος Γιώργος Τάτσιος
και συνεχίζει να κινεί τα νήματα, υπογράφοντας ο ίδιος παχυλές δημοτικές
επιχορηγήσεις. Γιατί εδώ δεν έχουμε απλώς μια πολιτική επιλογή. Έχουμε μια
αντίληψη. Μια αντίληψη όπου ένας άνθρωπος φαίνεται να αντιμετωπίζει τον εαυτό
του όχι ως διαχειριστή ενός δήμου, αλλά ως μοναδικό «εκλεκτό» μιας αποστολής.
Σαν να του έχει ανατεθεί προσωπικά η διάσωση της ιστορίας των οχυρών. Σαν να
υπάρχει ένας και μόνος που μπορεί να την υπηρετήσει. Σαν ένας σύγχρονος
“Highlander” της τοπικής μνήμης, που θεωρεί ότι στο τέλος πρέπει να μείνει
μόνος.
Μόνο που εδώ δεν μιλάμε για σενάριο. Μιλάμε για δημόσιο
χρήμα. Μιλάμε για μια ευθεία μεταφορά μιας προσωπικής ή πολιτικής κατεύθυνσης
στον δημόσιο προϋπολογισμό. Μιλάμε για τη στιγμή που το «πιστεύω» ενός ανθρώπου
μετατρέπεται σε οικονομική υποχρέωση όλων. Τα στοιχεία πλέον δεν αφήνουν πολλά
περιθώρια παρερμηνειών. Τα προηγούμενα δύο χρόνια το συγκεκριμένο σωματείο
επιχορηγήθηκε από τον δήμο με περισσότερα από 50.000 ευρώ, αν συνυπολογιστούν
και οι χορηγίες που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, κατευθύνθηκαν προς το
σωματείο. Φέτος, νέα επιχορήγηση. 26.000 ευρώ.
Και εδώ πλέον δεν χωρούν γενικόλογες απαντήσεις. Όταν
μιλάμε για τέτοια ποσά, το ζήτημα δεν είναι αν έγιναν κάποιες εκδηλώσεις ή αν
υπήρξε δραστηριότητα. Το ζήτημα είναι αν υπάρχει μέτρο, αν υπάρχει ισονομία και
αν υπάρχει θεσμική καθαρότητα. Και κυρίως, αν υπάρχει ανταπόκριση. Αν υπάρχει
αποτέλεσμα που να δικαιολογεί τη δαπάνη. Αν η επισκεψιμότητα αυξήθηκε, αν
υπήρξε ουσιαστική αναγνώριση, αν η προβολή ξεπέρασε τα στενά όρια μιας
εσωτερικής ανακύκλωσης και άγγιξε πραγματικά τον στόχο της εξωστρέφειας.
Με ποια κριτήρια επιλέγεται ένας φορέας να λαμβάνει
επαναλαμβανόμενα τόσο υψηλές επιχορηγήσεις; Ποια είναι τα μετρήσιμα
αποτελέσματα αυτών των χρημάτων; Υπάρχει αντίστοιχη στήριξη σε άλλους συλλόγους
της περιοχής ή έχουμε μια μονοκατευθυνόμενη χρηματοδότηση; Και κυρίως, μπορεί
ένας δήμαρχος να συνδέεται πολιτικά ή προσωπικά με έναν φορέα και ταυτόχρονα να
εγκρίνει τη χρηματοδότησή του χωρίς να δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα;
Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι δημότες δεν πληρώνουν για
αφηγήματα. Δεν πληρώνουν για να επιβεβαιώνεται μια προσωπική πολιτική γραμμή.
Πληρώνουν για να λειτουργεί ο δήμος με δικαιοσύνη, διαφάνεια και προτεραιότητες
που αφορούν το σύνολο. Αν αυτό δεν διασφαλίζεται, τότε το πρόβλημα δεν είναι τα
οχυρά, ούτε η ιστορία τους, ούτε οι εκδηλώσεις. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με
τον οποίο κάποιοι αντιλαμβάνονται το δημόσιο χρήμα.
Γιατί η ιστορία των οχυρών δεν χρειάζεται προστάτες.
Χρειάζεται σχέδιο. Και κυρίως, δεν χρειάζεται χρηματοδότηση χωρίς όρους.
Χρειάζεται λογοδοσία. Γιατί αλλιώς, δεν υπηρετείται η μνήμη. Συντηρείται ένα
αφήγημα. Και αυτό… το πληρώνουν οι δημότες αδρά.