Γιάννης Μυλόπουλος
Κάθε φορά που ο πρωθυπουργός πολιτικά βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο, όπως συμβαίνει σήμερα, μετά από τις πρόσφατες αποκαλύψεις για τα σκάνδαλα των υποκλοπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ, που δείχνουν ως υπεύθυνη γι’ αυτά κατευθείαν την κυβέρνηση, ανεβαίνει στη Θεσσαλονίκη για να επιθεωρήσει το successstory των «μεγάλων έργων».
Πιστεύοντας ότι έτσι θα αλλάξει, υπέρ του, το πολιτικό
κλίμα. Μόνο που δεν του βγαίνει.
Γιατί, όπως λένε, η διαφορά του ψέματος από την αλήθεια
είναι ότι στην περίπτωση του ψέματος πρέπει να αποδείξεις ότι δεν είναι τέτοιο.
Στην προχτεσινή του… διθυραμβική επίσκεψη, λοιπόν, στη
συμπρωτεύουσα, εκεί που ο πρωθυπουργός κόμπαζε για τα δήθεν μεγάλα έργα που
εκτελούνται σήμερα και εκεί που περιαυτολογούσε, ότι τα έργα αυτά τάχα αλλάζουν
τη Θεσσαλονίκη, μια είδηση ήρθε να τον διαψεύσει και να του χαλάει το πάρτι των
εντυπώσεων.
Αποκαλύφθηκε ότι η κυβέρνηση, σε εποχή που ισχυρίζεται
ότι αδυνατεί να χρηματοδοτήσει την οριστική επίλυση του κυκλοφοριακού
προβλήματος της Θεσσαλονίκης, που είναι οι επεκτάσεις του Μετρό και αντί αυτών
χρηματοδοτεί… μπαλώματα, τύπου FlyOver, σε
μια τέτοια στιγμή δίνει από τα δημόσια ταμεία άλλα 100 εκατομμύρια ευρώ, ως
αποζημιώσεις στους εργολάβους του Μετρό. Κι αυτό, εξ αιτίας των καθυστερήσεων
που η ίδια η κυβέρνηση προκάλεσε στο έργο από το 2019 μέχρι σήμερα.
Η είδηση ήρθε ακριβώς τη στιγμή που ο αρμόδιος υφυπουργός
υποδομών και μεταφορών εξηγούσε στους συμπολίτες του ότι ΛΕΦΤΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ για
τις επεκτάσεις του Μετρό δυτικά και προς αεροδρόμιο.
Ο κ. Ταχιάος σε πρόσφατη συνέντευξη περιέγραφε τη δεινή
οικονομικά κατάσταση όσον αφορά στις επενδύσεις στα έργα υποδομής του
χαρτοφυλακίου του, η οποία δεν επιτρέπει εδώ και επτά χρόνια να ξεκινήσουν ο
επεκτάσεις του Μετρό ούτε προς τη δυτική Θεσσαλονίκη, ούτε και προς το
αεροδρόμιο. Και αυτό, παρά την πραγματικότητα που θέλει να μην υπάρχει άλλο
παράδειγμα πόλης στον κόσμο με Μετρό που δεν εξυπηρετεί ούτε την πολυπληθέστερη
περιοχή της πόλης, ούτε και το αεροδρόμιο.
Σε αυτήν, λοιπόν, τη συγκυρία, έρχεται μια είδηση που
διαψεύδει το κυβερνητικό αφήγημα. Αφού αποκαλύπτει ότι για την κυβέρνηση μπορεί
να μην υπάρχουν λεφτά για όλους, υπάρχουν, όμως για τους εθνικούς εργολάβους.
Και μάλιστα πολλά.
Καθώς γίνεται γνωστό ότι η κυβέρνηση βρίσκει και δίνει
άλλα 100 εκατομμύρια ευρώ σε αποζημιώσεις. Ανεβάζοντας το συνολικό ποσό των μη
παραγωγικών επενδύσεων που όδευσαν προς τα ταμεία μεγαλοεργολάβων μετά το 2019,
στο πρωτοφανές ποσό των 600 εκατομμυρίων ευρώ.
Έδωσαν, δηλαδή, σε αποζημιώσεις, εξ αιτίας των
καθυστερήσεων που οι ίδιοι προκάλεσαν, τα μισά χρήματα περίπου που θα κόστιζαν
οι δυο επεκτάσεις του Μετρό, οι οποίες θα έλυναν οριστικά το κυκλοφοριακό
πρόβλημα της πόλης.
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά.
Το Μετρό της Θεσσαλονίκης ξεκίνησε το 2006 ως έργο
συγχρηματοδοτούμενο από την ΕΕ, με αρχικό προϋπολογισμό 950 εκ ευρώ για τη
βασική γραμμή και 450 εκ ευρώ αντίστοιχα για τη γραμμή Καλαμαριάς.
Ο συνολικός αρχικός προϋπολογισμός του έργου για τις δυο
γραμμές, δηλαδή, ήταν 1,4 δις ευρώ.
Από αυτά, περίπου 1 δις ευρώ θα προέρχονταν από τα
ευρωπαϊκά ταμεία και 400 εκ ευρώ θα ήταν η εθνική συμμετοχή.
Το 2019 η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρέλαβε από την κυβέρνηση
ΣΥΡΙΖΑ ένα έργο απαλλαγμένο από καθυστερήσεις, αποζημιώσεις και παθογένειες και
ολοκληρωμένο κατά 75%. Με ορίζοντα ολοκλήρωσης, σύμφωνα με το συμφωνημένο με
τον εργολάβο χρονοδιάγραμμα, το τέλος του 2020 για τη βασική γραμμή και το 1ο
εξάμηνο του 2021 για τη γραμμή Καλαμαριάς.
Αφού στο διάστημα 2016 – 2019 εκτελέστηκε, χωρίς καθυστερήσεις
και συνεπώς και χωρίς αποζημιώσεις, το 45% του έργου. Και επιπλέον, επιλύθηκαν
προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος όλα τα προβλήματα των μέχρι τότε
διεκδικήσεων των εργολάβων, όπως και όλα τα ζητήματα για τη διαχείριση των
αρχαιολογικών θησαυρών που είχαν αποκαλυφθεί κατά τις ανασκαφές. Με τον σταθμό
Βενιζέλου να έχει ξεκινήσει από το 2017 να κατασκευάζεται με τα σημαντικά
αρχαιολογικά ευρήματα αμετακίνητα στη θέση τους.
Σήμερα, 7 χρόνια μετά, οι αποζημιώσεις που οφείλονται
στις καθυστερήσεις που η ίδια η κυβέρνηση Μητσοτάκη προκάλεσε στο έργο,
αθροίζονται μέχρι τώρα, συνυπολογίζοντας και τα τελευταία 100 εκατομμύρια ευρώ,
σε 600 εκ ευρώ.
Αν σε αυτές τις αποζημιώσεις που αναφέρονται στο διάστημα
2019 – 2026, προστεθούν και εκείνες που οφείλονται στις καθυστερήσεις πριν το
2016, οι συνολικές αποζημιώσεις του έργου ανέρχονται σε 800 εκ ευρώ.
Υπενθυμίζεται εδώ ότι οι αποζημιώσεις πληρώνονται
αποκλειστικά από τα δημόσια ταμεία. Κι ακόμη, αξίζει να σημειωθεί η όχι και
τόσο ασήμαντη πληροφορία ότι τόσο οι καθυστερήσεις πριν το 2016, όσο και
εκείνες μετά το 2019, προκλήθηκαν σε διαστήματα που υπεύθυνες για το έργο ήταν
κυβερνήσεις της ΝΔ.
Τελικός απολογισμός:
Το ελληνικό δημόσιο, επιπλέον των 400 εκ ευρώ που έπρεπε
να επιβαρυνθεί και για τα δυο γραμμές του Μετρό ως εθνική συμμετοχή, έχει ήδη
πληρώσει, λόγω των καθυστερήσεων που προκλήθηκαν πριν το 2016 και μετά το 2019,
επιπλέον 800 εκ ευρώ. Χρήματα τα οποία διεκδίκησαν και τελικά κέρδισαν οι
εργολάβοι.
Τα δυο έργα μέχρι τώρα έχουν κοστίσει συνολικά 2,2 δις,
αντί του 1,4 δις που ήταν ο αρχικός τους προϋπολογισμός.
Με την επιβάρυνση του ελληνικού δημοσίου, αντί για 400 εκ
ευρώ που ήταν αρχικά, να ανέρχεται μέχρι τώρα σε 1,2 δις ευρώ.
Εκτοξεύοντας την εθνική συμμετοχή, λόγω αποζημιώσεων,
τρεις φορές περισσότερο από την αρχικά προϋπολογισμένη.
Και αυτά, ενώ η γραμμή Καλαμαριάς δεν έχει, ακόμη
παραδοθεί. Οπότε έπεται και συνέχεια, όσον αφορά σε νέες αποζημιώσεις.
Η πρωτοφανής για ευρωπαϊκό έργο εκτίναξη των αποζημιώσεων
σε εργολάβους στα 800 εκατομμύρια ευρώ, εξηγεί, σε έναν βαθμό, γιατί η
κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι δεν έχει χρήματα για τις απαραίτητες για να ανασάνει
η Θεσσαλονίκη επεκτάσεις δυτικά και προς αεροδρόμιο.
Με δυο λόγια λεφτά υπάρχουν, αλλά όχι για τους πολλούς. Μόνο
για… μεγαλοεργολάβους.