Έντονη πολιτική και κοινωνική σύγκρουση πυροδοτεί στην Αργεντινή η απόφαση της κυβέρνησης του Χαβιέρ Μιλέι να ανοίξει τον δρόμο για εξορυκτικές δραστηριότητες σε ιδιαίτερα ευαίσθητες οικολογικά περιοχές των Άνδεων, ακόμη και σε ζώνες όπου βρίσκονται παγετώνες και μόνιμα παγωμένα εδάφη (permafrost).
Η επίμαχη τροπολογία εγκρίθηκε από τη Βουλή με 137 ψήφους
υπέρ, 111 κατά και τρεις αποχές, ύστερα από πολύωρη και οξεία κοινοβουλευτική
αντιπαράθεση που διήρκεσε σχεδόν 12 ώρες.
Με τη νέα ρύθμιση διευκολύνεται η εξόρυξη στρατηγικών
μετάλλων – όπως χαλκός, λίθιο και ασήμι – σε περιοχές που μέχρι σήμερα
θεωρούνταν αυστηρά προστατευόμενες.
Μαζικές διαδηλώσεις και αντιδράσεις
Η ψήφιση του μέτρου προκάλεσε άμεση έκρηξη αντιδράσεων.
Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από το Κογκρέσο,
κρατώντας πανό και φωνάζοντας συνθήματα όπως «tο νερό αξίζει περισσότερο από
τον χρυσό» και «ένας κατεστραμμένος παγετώνας δεν αποκαθίσταται». Σε ορισμένα
σημεία σημειώθηκαν μικρής έντασης συγκρούσεις με την αστυνομία.
Σύγκρουση κυβέρνησης – επιστημονικής κοινότητας
Εντός της Βουλής, ο κυβερνητικός βουλευτής Νικολάς
Μαγιοράς υποστήριξε ότι «ο συνδυασμός περιβαλλοντικής προστασίας και βιώσιμης
ανάπτυξης είναι εφικτός», επιχειρώντας να καθησυχάσει τις ανησυχίες.
Ωστόσο, η θέση αυτή απορρίπτεται κατηγορηματικά από την
επιστημονική κοινότητα και τους περιβαλλοντικούς φορείς. Η ακτιβίστρια Φλάβια
Μπροφόνι ήταν ξεκάθαρη: «Η επιστήμη είναι σαφής… δεν υπάρχει απολύτως καμία
πιθανότητα “βιώσιμης εξόρυξης” σε περιβάλλον παγετώνων».
Κίνδυνος για υδάτινους πόρους
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τις επιπτώσεις στους
υδάτινους πόρους. Ο πρόεδρος της Ένωσης Περιβαλλοντικών Δικηγόρων της χώρας,
Ενρίκε Βιάλε, προειδοποίησε ότι η αλλαγή του πλαισίου «θέτει σε κίνδυνο την
υδροδότηση έως και του 70% του πληθυσμού».
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η Αργεντινή διαθέτει
περίπου 17.000 παγετώνες και περιοχές permafrost. Ήδη, στις βορειοδυτικές
επαρχίες – όπου συγκεντρώνεται η εξορυκτική δραστηριότητα – οι παγετώνες έχουν
μειωθεί κατά 17% την τελευταία δεκαετία, κυρίως εξαιτίας της κλιματικής
αλλαγής.
Αλλαγή ισορροπιών στη διαχείριση
Μέχρι σήμερα, η προστασία των παγετώνων καθοριζόταν από
κεντρικό επιστημονικό φορέα που όριζε τις ζώνες προστασίας.
Η νέα τροπολογία μεταφέρει σημαντικές αρμοδιότητες στις
επαρχίες, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αποφασίζουν ποιες περιοχές θα
προστατεύονται και ποιες θα μπορούν να αξιοποιηθούν οικονομικά.
Το οικονομικό επιχείρημα της κυβέρνησης
Η κυβέρνηση Μιλέι, που προωθεί ένα έντονα φιλελεύθερο
οικονομικό μοντέλο και αμφισβητεί την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, υποστηρίζει
ότι η ρύθμιση είναι απαραίτητη για την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων.
Η Κεντρική Τράπεζα της χώρας εκτιμά μάλιστα ότι η
ενίσχυση του εξορυκτικού τομέα θα μπορούσε να οδηγήσει σε τριπλασιασμό των
εξαγωγών έως το 2030.
Ωστόσο, για τους επικριτές της πολιτικής αυτής, το τίμημα
ενδέχεται να είναι μη αναστρέψιμο, καθώς η απώλεια κρίσιμων οικοσυστημάτων και
η υποβάθμιση των φυσικών πόρων που στηρίζουν τη ζωή και την οικονομία της
χώρας.