Γράφει : 'Άνθιμος Γεωργιάδης
🔹 Η πολιτική προστασία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της καθημερινότητας κάθε τοπικής κοινωνίας. Πυρκαγιές, πλημμύρες, λειψυδρία και ακραία καιρικά φαινόμενα δεν θεωρούνται πια έκτακτες καταστάσεις αλλά μια νέα πραγματικότητα, που απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό, πρόληψη και συνεχή ετοιμότητα. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον δημιουργήθηκαν νέοι νόμοι, νέα δίκτυα και νέες πρωτοβουλίες, όπως το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων (ΕΛΔΑΠ), στο οποίο συμμετέχει και ο Δήμος Σιντικής.
Πρόσφατα έγινε στο Δημοτικό Συμβούλιο Σιντικής η
παρουσίαση του Δικτύου. Ακούσαμε υψηλούς στόχους, φιλόδοξες εξαγγελίες,
“έξυπνα” κέντρα ελέγχου, drones, θερμικές κάμερες, ευρωπαϊκά πρότυπα και
σύγχρονα μοντέλα πολιτικής προστασίας. Κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει ότι η
τεχνολογία και ο καλύτερος συντονισμός είναι απαραίτητα εργαλεία για το μέλλον.
Το ζήτημα όμως είναι άλλο.
Στη Σιντική ακούμε συνεχώς για το μέλλον, ενώ το παρόν
παραμένει προβληματικό και στάσιμο.
Η παρουσίαση δημιούργησε την εικόνα ενός Δήμου που
βρίσκεται σχεδόν ένα βήμα πριν αποκτήσει ένα υπερσύγχρονο επιχειρησιακό κέντρο
πολιτικής προστασίας με drones, θερμικές κάμερες και πλήρη συντονισμό όλων των
υπηρεσιών. Όμως εύλογα γεννιέται το ερώτημα:
Σε ποια βάση θα στηθεί όλο αυτό και με ποιο
χρονοδιάγραμμα;
Γιατί η πολιτική προστασία δεν ξεκινά από τις θερμικές
κάμερες. Ξεκινά από τα βασικά. Από δρόμους που να είναι προσβάσιμοι, από
αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις, από καθαρισμούς, από συντήρηση υποδομών, από
χαρτογράφηση κινδύνων, από επιχειρησιακή ετοιμότητα και από καθημερινή παρουσία
στο πεδίο.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.
Γιατί σήμερα, μετά από δυόμισι χρόνια διοίκησης,
▪️ δεν υπάρχει ακόμη αρμόδιος αντιδήμαρχος Πολιτικής
Προστασίας,
▪️ οι δρόμοι στα βουνά μας εξακολουθούν να προκαλούν
σοβαρά ερωτήματα,
▪️ η κοιλάδα του Κρουσοβίτη παραμένει παράδειγμα
πρόχειρων παρεμβάσεων αντί ολοκληρωμένης αντιπλημμυρικής θωράκισης,
▪️ οι αρμοδιότητες μεταξύ Δήμου, Περιφέρειας και
Δασαρχείου εξακολουθούν να είναι θολές
▪️ και τέλος οι πολίτες δεν βλέπουν ουσιαστικές παρεμβάσεις
πρόληψης στο πεδίο.
Την ίδια στιγμή παρουσιάζεται ένα “υπερσύγχρονο κέντρο
ελέγχου” που ακόμη δεν έχει χρηματοδότηση, δεν έχει ξεκινήσει και παραμένει
προς το παρόν μια μελέτη και μια παρουσίαση.
Κανείς δεν λέει ότι αυτά τα σχέδια είναι προς τη λάθος
κατεύθυνση. Αν υλοποιηθούν σωστά, μπορούν πραγματικά να βοηθήσουν έναν δύσκολο
και ορεινό Δήμο όπως η Σιντική. Όμως υπάρχει μια πολύ σοβαρή παράμετρος που δεν
μπορεί να αγνοηθεί:
▪️ η γεωγραφική και επιχειρησιακή πραγματικότητα της
Σιντικής δεν έχει καμία σχέση με τον Υμηττό, πάνω στον οποίο βασίστηκε το
μοντέλο που παρουσιάστηκε.
Ο Υμηττός είναι ένας περιαστικός ορεινός όγκος που
περιβάλλεται από περίπου 1,5 εκατομμύριο κατοίκους και επηρεάζει άμεσα 12
δήμους της Αττικής. Έχει ύψος περίπου 728 μέτρα, μήκος περίπου 23 χιλιόμετρα
και διαθέτει άμεση πρόσβαση σε υπηρεσίες, οδικά δίκτυα, πυροσβεστικές δυνάμεις,
τεχνικά μέσα και συνεχή επιχειρησιακή παρουσία λόγω της εγγύτητάς του με το
πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας. Η Σιντική όμως των 16-18 χλδ κατοίκων είναι
κάτι εντελώς διαφορετικό.
Μόνο η οροσειρά της Κερκίνης (Μπέλλες) έχει μήκος περίπου
60 χιλιομέτρων και πλάτος 7 έως 9 χιλιομέτρων, με σχεδόν το μισό της να ανήκει
διοικητικά στον Δήμο Σιντικής και με κορυφές που ξεπερνούν τα 2.000 μέτρα. Και
το Μπέλλες είναι μόνο ένα μέρος του προβλήματος.
Αν προσθέσουμε τον Όρβηλο με κορυφή στα 2.212 μέτρα, τα
Κρούσια από την πλευρά του Κιλκίς, το Άγκιστρο, το Μενοίκιο και τα όρη της
Βροντούς που φτάνουν στο δήμο Νευροκοπίου, τότε μιλάμε για έναν τεράστιο και
εξαιρετικά δύσκολο ορεινό χώρο, με δύσβατες περιοχές, παραμεθόρια
χαρακτηριστικά, μεγάλες αποστάσεις και περιορισμένες προσβάσεις.
Γι’ αυτό δεν αρκεί να μεταφερθεί ένα “έτοιμο μοντέλο” από
έναν περιαστικό ορεινό όγκο όπως ο Υμηττός και να παρουσιαστεί ως λύση για τη
Σιντική. Η περιοχή μας απαιτεί εντελώς διαφορετική επιχειρησιακή φιλοσοφία.
Απαιτεί εκτεταμένο δασικό οδικό δίκτυο, συνεχή συντήρηση προσβάσεων, τοπικά
επιχειρησιακά σημεία, σοβαρή αξιοποίηση των εθελοντικών ομάδων και κυρίως
πραγματική παρουσία μέσα στο βουνό.
Και εδώ έρχεται το πιο κρίσιμο ερώτημα:
Τι άλλαξε ουσιαστικά μέσα σε δυόμισι χρόνια διοίκησης;
Γιατί τα τελευταία χρόνια δεν έλειψαν ούτε οι
χρηματοδοτήσεις ούτε τα θεσμικά εργαλεία. Οι κρατικές επιχορηγήσεις για
πυροπροστασία προς τους Δήμους αυξήθηκαν θεαματικά και ο Δήμος Σιντικής έλαβε
αυξημένες χρηματοδοτήσεις για πρόληψη, καθαρισμούς, συντήρηση δασικών δρόμων,
αντιπυρικές ζώνες και επιχειρησιακή ετοιμότητα που αγγίζουν τα 350-400χλδ ευρώ
μόνο τα 3 τελευταία χρόνια.
Σίγουρα τα ποσά αυτά δεν αρκούν για να καλύψουν όλες τις
ανάγκες ενός τόσο δύσκολου Δήμου. Όμως ακριβώς γι’ αυτό χρειάζεται σοβαρός
σχεδιασμός και σωστή και μεθοδική δουλειά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η καταστροφική πυρκαγιά
στον Όρβηλο το 2024. Τότε ακούγαμε συνεχώς για δύσβατες περιοχές,
προβληματικούς δρόμους, παλιά ναρκοπέδια και ύποπτους χώρους που δυσκόλευαν την
πρόσβαση των επίγειων δυνάμεων. Ήταν ένα πρόβλημα που πιθανότατα να είχε
πραγματική βάση. Όμως δύο χρόνια μετά η κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει:
▪️ποιες περιοχές χαρτογραφήθηκαν,
▪️ ποιοι δρόμοι κρίθηκαν ασφαλείς,
▪️ποιες αντιπυρικές παρεμβάσεις έγιναν,
▪️ποιες υποδομές βελτιώθηκαν
▪️και ποια πραγματικά διδάγματα εφαρμόστηκαν μετά από μια
τόσο μεγάλη καταστροφή.
Γιατί αν σήμερα η εικόνα παραμένει περίπου ίδια, τότε
ουσιαστικά δεν λύθηκε τίποτα.
Και κάτι ακόμη που έκανε εντύπωση στην παρουσίαση.
Ο δήμαρχος Ελληνικού μίλησε με υπερηφάνεια για τις
εθελοντικές ομάδες που δραστηριοποιούνται στον Υμηττό και για τους δεκάδες
ενεργούς εθελοντές που στηρίζουν την πολιτική προστασία της περιοχής. Όταν όμως
έγινε ερώτηση προς τον Δήμαρχο για την κατάσταση των εθελοντικών ομάδων στη
Σιντική, η εικόνα που δόθηκε μόνο προβληματισμό δημιούργησε.
Ακούστηκε ακόμη και ο χαρακτηρισμός περί “ομάδας
φάντασμα” για μια τοπική εθελοντική ομάδα πυρόσβεσης, ενώ δεν υπήρξε καμία
αναφορά σε ομάδες που ήδη δραστηριοποιούνται, όπως η ΕΠΟΜΕΑ Σιντικής με
εκπαιδευμένα μέλη, αλλά και οι κυνηγετικοί σύλλογοι που συμμετέχουν σε δράσεις
πυροπροστασίας στα δάση της περιοχής μας εδώ και χρόνια.
Και εδώ ίσως βρίσκεται η ουσία όλης της συζήτησης.
Η πολιτική προστασία δεν είναι θέμα παρουσιάσεων,
εντυπώσεων και αναρτήσεων στα socialmedia. Όσα παρουσιάστηκαν πρόσφατα στο
Δημοτικό Συμβούλιο δεν είναι πλέον “καινοτόμες ιδέες”. Είναι υποχρεώσεις που
προβλέπει ήδη ο νέος νόμος 5281/2026, ο οποίος μιλά για τοπικά επιχειρησιακά
κέντρα, ολοκληρωμένη διαχείριση πυρκαγιών, αξιολόγηση κινδύνων και άντληση
επιχειρησιακών διδαγμάτων.
Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι οι ωραίες παρουσιάσεις και οι
φιλόδοξοι στόχοι. Είναι αν υπάρχει πρόληψη, καθημερινή προετοιμασία και
πραγματική οργάνωση πριν έρθει η κρίση.
Γιατί πίσω από τις ανακοινώσεις και τις φωτογραφίες
εντυπωσιασμού, η πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες είναι διαφορετική.
Η περιοχή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις
σε βασικές υποδομές πρόληψης και πολιτικής προστασίας, χωρίς ολοκληρωμένο
σχεδιασμό και χωρίς σαφές πλάνο αντιμετώπισης κρίσιμων ζητημάτων.
Την ίδια στιγμή, εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο
κοινότητες συνεχίζουν να ζουν με το πρόβλημα εμφάνισης ουρανίου στο πόσιμο
νερό, προμηθευόμενοι ακόμη εμφιαλωμένο νερό για βασικές ανάγκες, ενώ παραμένουν
εμφανείς οι ελλείψεις σε κρουνούς, σημεία υδροληψίας και δεξαμενές νερού σε
έναν ορεινό Δήμο με αυξημένες ανάγκες πυροπροστασίας.
Και τελικά ο κόσμος θέλει να ξέρει κάτι πολύ απλό.
Αν αύριο ξαναπιάσει φωτιά στον Όρβηλο, θα μπορέσουν αυτή
τη φορά να μπουν έγκαιρα μέσα στο βουνό τα πυροσβεστικά; Υπάρχουν δρόμοι;
Υπάρχει σχέδιο; Πάρθηκαν πραγματικά μέτρα μετά το καταστροφικό καλοκαίρι του
2024;
Και αν ξαναφουσκώσει ο Κρουσοβίτης μετά από μια δυνατή
βροχή, θα δούμε επιτέλους μια ουσιαστική αντιπλημμυρική παρέμβαση ή πάλι θα
τρέχουμε τελευταία στιγμή με μπάρες, μπαλώματα και πρόχειρες λύσεις;
Γιατί στο τέλος της ημέρας ο κόσμος δεν ζητά θαύματα.
Ζητά τα βασικά. Να αισθάνεται ασφαλής στον τόπο του. Να έχει πρόσβαση σε καθαρό
νερό, σε βασικές υποδομές, σε έναν Δήμο που να μπορεί να προετοιμάζεται πριν
έρθει η κρίση και όχι να τρέχει πίσω από αυτήν.
Αυτές είναι οι πραγματικές απαντήσεις που περιμένει
σήμερα η κοινωνία της Σιντικής.
Ψίθυροι της Σιντικής