Μία ιδιαίτερα σημαντική ανακάλυψη που ενισχύει την άποψη ότι τα βασικά συστατικά της ζωής είναι ευρέως διαδεδομένα στο Σύμπαν πραγματοποίησαν αστρονόμοι, οι οποίοι εντόπισαν για πρώτη φορά εκτός του Ηλιακού Συστήματος ένα είδος σακχάρου που απαντάται και στα σμέουρα.
Η ουσία βρέθηκε σε ένα γιγάντιο νέφος αερίου και σκόνης
κοντά στο κέντρο του Γαλαξία μας, ανοίγοντας νέους δρόμους στην έρευνα για την
προέλευση της ζωής.https://tvxs.gr/tag/zachari/
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό
Nature Astronomy, αφορά το σάκχαρο ερυθρουλόζη (erythrulose), ένα μόριο με
τέσσερα άτομα άνθρακα, το οποίο ανιχνεύθηκε στο μοριακό νέφος G+0.693-0.027,
μία από τις πιο χημικά πλούσιες περιοχές του Γαλαξία.
Πρώτη ανίχνευση εκτός του Ηλιακού Συστήματος
Πρόκειται για την πρώτη φορά που η ερυθρουλόζη
εντοπίζεται στο διαστρικό διάστημα, γεγονός που προστίθεται σε μια σειρά
ανακαλύψεων οργανικών μορίων – όπως το νερό και άλλες ενώσεις του άνθρακα – οι
οποίες δείχνουν ότι τα απαραίτητα συστατικά για τη δημιουργία ζωής ίσως είναι
πολύ πιο κοινά στο Σύμπαν απ’ ό,τι πιστευόταν.
Η ανακάλυψη έγινε με τη βοήθεια των ραδιοτηλεσκοπίων
Yebes 40 μέτρων και IRAM 30 μέτρων στην Ισπανία.
Οι επιστήμονες επιβεβαίωσαν την παρουσία της ουσίας
συγκρίνοντας τα αστρονομικά σήματα με ακριβείς φασματοσκοπικές μετρήσεις που
είχαν πραγματοποιηθεί στο εργαστήριο.
Γιατί τα σάκχαρα είναι τόσο σημαντικά;
Αν και οι αναζητήσεις για ζωή στο Διάστημα
επικεντρώνονται συνήθως στο νερό και στον άνθρακα, οι επιστήμονες επισημαίνουν
ότι τα σάκχαρα αποτελούν εξίσου θεμελιώδη συστατικά της βιολογίας.
Όπως εξηγούν, τα σάκχαρα αποτελούν βασική πηγή ενέργειας
για τους ζωντανούς οργανισμούς, συμμετέχουν στη δημιουργία σημαντικών
βιολογικών δομών, και αποτελούν δομικά στοιχεία του γενετικού υλικού, όπως το
RNA και το DNA.
Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Izaskun Jiménez-Serra,
ερευνητής του Ισπανικού Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας (CSIC), δήλωσε ότι η
ανίχνευση κατέστη δυνατή χάρη στον συνδυασμό εξαιρετικά ευαίσθητων
παρατηρήσεων, της μεγάλης κάλυψης συχνοτήτων και των ιδιαίτερα ακριβών
εργαστηριακών δεδομένων.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το συγκεκριμένο μοριακό νέφος
διαθέτει μία από τις πλουσιότερες «χημικές απογραφές» σε ολόκληρο τον Γαλαξία,
γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες ανακάλυψης πολύπλοκων οργανικών
μορίων.
Ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της ζωής
Η ερυθρουλόζη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή
μπορεί να μετατραπεί σε θρεόζη (threose), ένα άλλο σάκχαρο που θεωρείται
πιθανός πρόδρομος των πρώτων νουκλεϊκών οξέων, από τα οποία εξελίχθηκαν
αργότερα το RNA και το DNA.
Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες δυσκολεύονταν να εξηγήσουν
πώς θα μπορούσε να σχηματιστεί η ερυθρουλόζη στις συνθήκες της πρώιμης Γης,
καθώς τα σχετικά εργαστηριακά πειράματα παρήγαγαν ελάχιστες ποσότητες.
Η νέα ανακάλυψη αλλάζει αυτή την εικόνα, καθώς υποδηλώνει
ότι το συγκεκριμένο σάκχαρο ενδέχεται να σχηματίζεται ήδη στο διαστρικό
διάστημα, πάνω στους παγωμένους κόκκους κοσμικής σκόνης, πριν ακόμη
δημιουργηθούν οι πλανήτες.
Τα «γλυκά» υλικά ίσως υπήρχαν πριν σχηματιστεί η Γη
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ερυθρουλόζη, μαζί με άλλα
σημαντικά σάκχαρα όπως η ριβόζη – βασικό συστατικό του RNA – και η γλυκόζη, θα
μπορούσαν να αποτελούσαν μέρος του αρχικού χημικού «αποθέματος» από το οποίο
σχηματίστηκε η Γη πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Παρόμοιες οργανικές ενώσεις έχουν ήδη εντοπιστεί σε
μετεωρίτες αλλά και σε δείγματα από τον αστεροειδή Bennu, τα οποία επέστρεψε
στη Γη η αποστολή OSIRIS-REx της NASA, ενισχύοντας την ιδέα ότι τα βασικά
συστατικά της ζωής είναι διαδεδομένα σε ολόκληρο το Ηλιακό Σύστημα.
Το επόμενο βήμα
Οι επιστήμονες σκοπεύουν πλέον να αναζητήσουν ακόμη πιο
πολύπλοκα σάκχαρα, αλλά και μόρια που αποτελούν άμεσους προδρόμους του RNA και
άλλων βιολογικά σημαντικών ενώσεων.
Όπως τονίζει ο Jiménez-Serra, ο στόχος είναι να
διαπιστωθεί μέχρι ποιο σημείο μπορεί να εξελιχθεί η προβιοτική χημεία στο
Διάστημα πριν ακόμη σχηματιστούν οι πλανήτες, καθώς και ποια χημική
«κληρονομιά» παραλαμβάνουν τα νεογέννητα πλανητικά συστήματα από το διαστρικό
περιβάλλον.
Η ανακάλυψη αποτελεί ακόμη μία ισχυρή ένδειξη ότι τα
δομικά στοιχεία της ζωής δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο της Γης, αλλά
πιθανότατα υπάρχουν άφθονα διάσπαρτα σε ολόκληρο τον Γαλαξία μας.