Η στεγαστική κρίση, η άνοδος της Ακροδεξιάς και η αναζήτηση μιας νέας πολιτικής ταυτότητας για τη γερμανική Αριστερά δημιουργούν μια εκλογική μάχη με καινούργια διακυβεύματα, ειδικά μετά την άνοδο της ακροδεξιάς. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Ελίφ Εράλπ, επικεφαλής υποψήφια της Die Linke, η οποία επιχειρεί να μετατρέψει την οργή για το κόστος ζωής και τα ενοίκια σε πολιτική δυναμική με «συνταγή» Μαμντάνι.
Δύο εβδομάδες μετά το εκλογικό σοκ της Σαξονίας-Άνχαλτ
και την ακροδεξιά, η Γερμανία επιστρέφει στις κάλπες, με το Μεκλεμβούργο-Δυτική
Πομερανία και το Βερολίνο να μετατρέπονται σε νέο τεστ για τις ισορροπίες στην
CDU και την πολιτική θέση του Φρίντριχ Μερτς.
Η 45χρονη δικηγόρος, κόρη Τούρκων αριστερών που
εγκατέλειψαν την Τουρκία μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980, διεκδικεί
την ηγεσία της κυβέρνησης του Βερολίνου. Εφόσον η Die Linke καταγράψει την
απαιτούμενη εκλογική επίδοση και εξασφαλίσει κοινοβουλευτικές συμμαχίες, η
Εράλπ θα μπορούσε να γίνει η πρώτη επικεφαλής κυβέρνησης του Βερολίνου
τουρκικής καταγωγής.
Η υποψηφιότητά της έχει ήδη προκαλέσει συγκρίσεις με τον
Ζοράν Μαμντάνι και την πολιτική του πορεία στη Νέα Υόρκη. Όπως ο Αμερικανός
πολιτικός έθεσε στο επίκεντρο της εκστρατείας του το κόστος ζωής και την
προσιτή στέγαση, έτσι και η Εράλπ επιχειρεί να οικοδομήσει την καμπάνια της
γύρω από το πρόβλημα των ενοικίων.
Η σύγκριση δεν περιορίζεται στις πολιτικές θέσεις.
Σύμφωνα με την ίδια την Εράλπ, ο στρατηγικός σύμβουλος της εκστρατείας του
Μαμντάνι ταξίδεψε την άνοιξη στο Βερολίνο και συναντήθηκε με την ίδια και το
κόμμα της. «Έχουμε ανταλλάξει πολλές ιδέες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μια διαφορετική Die Linke
Η προσπάθεια της Εράλπ εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή
της Die Linke. Το κόμμα, που έχει τις ρίζες του στο SED της Ανατολικής
Γερμανίας, επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να απομακρυνθεί από την παλαιότερη
εικόνα του και να προσεγγίσει νεότερα, αστικά και πολιτικά ενεργά ακροατήρια.
Η μεταβολή αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής στο Βερολίνο. Η
νέα Αριστερά δίνει μεγαλύτερη έμφαση στο κόστος ζωής, στη στεγαστική κρίση,
στην κοινωνική αναδιανομή και στην αντιπαράθεση με την AfD.
Παράλληλα, η εκλογική της βάση έχει διευρυνθεί. Η Die
Linke διπλασίασε τα μέλη της μέσα σε έναν χρόνο, φτάνοντας περίπου τις 123.000 στα
τέλη του 2025.
Το ενοίκιο ως κεντρικό πολιτικό ζήτημα
Η στεγαστική κρίση αποτελεί το βασικό πεδίο στο οποίο η
Εράλπ επιχειρεί να διαφοροποιήσει την υποψηφιότητά της. Το Βερολίνο έχει
μετατραπεί από πόλη με σχετικά προσιτά ενοίκια σε μία από τις πιο δύσκολες
αγορές κατοικίας στη Γερμανία, καθώς η αύξηση του πληθυσμού και των επενδύσεων
δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
Η Die Linke προτείνει την απαλλοτρίωση περίπου 220.000
διαμερισμάτων που ανήκουν σε μεγάλες εταιρείες ακινήτων, επιδιώκοντας να
υλοποιήσει στην πράξη το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2021, όταν περίπου
το 59% των ψηφοφόρων τάχθηκε υπέρ της απαλλοτρίωσης μεγάλων εταιρικών
ιδιοκτητών.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Εράλπ προβάλλει την πρόταση για
ανώτατο όριο στα ενοίκια των περίπου 400.000 δημοτικών κατοικιών. Το μήνυμα
αποτυπώνεται ακόμη και στην προεκλογική της εικόνα, καθώς εμφανίζεται συχνά με
ένα χρυσό κολιέ που γράφει «Mietdeckel» — δηλαδή «ανώτατο όριο ενοικίου».
Οι προτάσεις της έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από τον
επιχειρηματικό και χρηματοπιστωτικό κόσμο.
Η εκλογική μάχη
Η Die Linke εμφανίζεται ενισχυμένη στις τελευταίες
δημοσκοπήσεις για το Βερολίνο. Η μέτρηση του ZDF που δημοσιεύθηκε στις 17
Σεπτεμβρίου κατέγραφε τη Die Linke στο 22%, το CDU στο 20% και την AfD στο 18%,
ενώ ακολουθούσαν οι Πράσινοι με 16% και το SPD με 12%.
Οι αριθμοί ωστόσο δεν μεταφράζονται αυτόματα σε
κυβερνητική πλειοψηφία. Ακόμη και εφόσον η Die Linke καταγράψει την υψηλότερη
επίδοση, η σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης θα εξαρτηθεί από τις διαθέσιμες
κοινοβουλευτικές συμμαχίες. Το CDU θα μπορούσε να αναζητήσει διαφορετικούς
εταίρους, ενώ το SPD έχει ήδη απορρίψει τις προτάσεις της Die Linke για
απαλλοτριώσεις.
Την ίδια στιγμή, η AfD αποτελεί έναν από τους βασικούς
παράγοντες που επηρεάζουν τη στρατηγική των υπόλοιπων κομμάτων. Η εκλογική της
άνοδος σε ομοσπονδιακό επίπεδο έχει αυξήσει την πίεση στο CDU και έχει
καταστήσει την αντιπαράθεση με την Ακροδεξιά κεντρικό στοιχείο της πολιτικής
συζήτησης.
Από τη Νέα Υόρκη στο Βερολίνο
Η Εράλπ επιχειρεί να συνδυάσει τρία διαφορετικά στοιχεία.
Μια νεότερη και πιο πολυπολιτισμική εικόνα της γερμανικής Αριστεράς, μια σαφή
πολιτική ατζέντα γύρω από το κόστος στέγασης και μια σκληρή αντιπαράθεση με την
AfD.
Η σύγκριση με τον Μαμντάνι έχει προκύψει ακριβώς από αυτή
τη σύμπτωση. Δύο πολιτικοί με μεταναστευτικές οικογενειακές καταβολές, ισχυρή
παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα και προεκλογικές εκστρατείες που δίνουν ιδιαίτερο
βάρος στην προσιτή κατοικία και στο κόστος ζωής.