Το πρώτο αυτοτελές βιβλίο της αρχαιολόγου Πόπης Γαρούφα- Χαριτωνίδου, με τίτλο «Αμφίπολις- Ακμή και πτώση μιας μεγάλης πόλης», αφιερωμένο αποκλειστικά στην Αμφίπολη και στη μακραίωνη ιστορική της πορεία, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ινφογνώμων».
Από την εξέχουσα δόξα στην κληρονομιά του παρελθόντος
Η Αμφίπολη υπήρξε μία από τις σημαντικότερες πόλεις της
Μακεδονίας. Στρατηγικά τοποθετημένη στις όχθες του Στρυμόνα, γνώρισε περιόδους
μεγάλης ακμής, πολιτικής δύναμης και πολιτισμικής δημιουργίας, αλλά και στιγμές
καταστροφής και παρακμής.
Το βιβλίο αυτό επιχειρεί ένα ταξίδι στον χρόνο,
παρακολουθώντας την πορεία της πόλης από την ίδρυσή της ως αθηναϊκή αποικία έως
τα μέσα του 20ού αιώνα. Μέσα από ιστορικές πηγές, αρχαιολογικά δεδομένα και
τοπογραφικές μαρτυρίες, ανασυντίθεται η εικόνα μιας πόλης που υπήρξε σταυροδρόμι
πολιτισμών, εμπορίου και στρατηγικών εξελίξεων.
Στις σελίδες του βιβλίου αναδεικνύονται:
• η πολιτική και στρατιωτική σημασία της Αμφίπολης στον
αρχαίο κόσμο,
• η διάδοση του χριστιανισμού και η διαμόρφωση της
βυζαντινής ταυτότητας της περιοχής,
• οι επιδρομές και οι ιστορικές μεταβολές που οδήγησαν
στη σταδιακή μεταμόρφωση της πόλης,
• καθώς και τα αρχαιολογικά κατάλοιπα που διασώζουν μέχρι
σήμερα τη μνήμη της.
Η Αμφίπολη δεν αποτελεί μόνο έναν αρχαιολογικό χώρο·
είναι μια διαχρονική μαρτυρία ανθρώπων, συγκρούσεων, πίστης και δημιουργίας.
Μέσα από αυτή τη μελέτη, το παρελθόν αναδύεται ως ζωντανή αφήγηση της πορείας
των κοινωνιών και της βαθιάς σχέσης τους με τον τόπο.
Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια πρόσκληση να ανακαλύψουμε την
Αμφίπολη όχι μόνο ως ιστορικό τόπο, αλλά ως έναν ζωντανό κρίκο ανάμεσα στην
αρχαιότητα, το Βυζάντιο και τον σύγχρονο κόσμο.
«Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο μνήμη του παρελθόντος, είναι
ένας τόπος όπου η ιστορία εξακολουθεί να μιλά».
Η συγγραφέας δήλωσε σχετικά:
«Κάθε μεγάλη πόλη ακολουθεί μέσα στον χρόνο μια πορεία
ακμής και παρακμής, δημιουργίας και καταστροφής, δόξας και λήθης. Η Αμφίπολη
δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Η ιστορία της, όμως, έχει μια ιδιαίτερη διάσταση: η
κομβική γεωγραφική της θέση υπήρξε ταυτόχρονα το μεγάλο της πλεονέκτημα και η
αιτία των αλλεπάλληλων δοκιμασιών της.
Χτισμένη σε μια περιοχή στρατηγικής σημασίας, κοντά στον
Στρυμόνα, στη θάλασσα, στις πλουτοπαραγωγικές πηγές του Παγγαίου και σε σημαντικούς
δρόμους επικοινωνίας, η Αμφίπολη εξελίχθηκε σε ισχυρό πολιτικό, στρατιωτικό,
οικονομικό και πολιτισμικό κέντρο. Ακριβώς γι’ αυτό υπήρξε επί αιώνες
αντικείμενο διεκδίκησης και γνώρισε πολέμους, καταστροφές και επιδρομές, οι
οποίες σημάδεψαν την πορεία της έως και τον 19ο αιώνα.
Πίσω από τη λάμψη της κλασικής και της μακεδονικής
περιόδου εκτείνεται μια μακραίωνη, πολυτάραχη και συχνά άγνωστη ιστορική
διαδρομή.
Αυτήν ακριβώς τη διαδρομή πραγματεύεται το βιβλίο μου, με
τίτλο «Αμφίπολις: Ακμή και πτώση μιας μεγάλης πόλης», που κυκλοφορεί από τις
Εκδόσεις Ινφογνώμων.
Με αφετηρία μια σύντομη αναδρομή στα αρχαία χρόνια, το
έργο επικεντρώνεται κυρίως στη λιγότερο γνωστή ιστορία της Αμφίπολης, από τη
ρωμαϊκή περίοδο έως τα χρόνια λίγο πριν από τον Ελληνικό Εμφύλιο. Μέσα από
ιστορικές πηγές, αρχαιολογικά δεδομένα, τοπογραφικές μαρτυρίες, παλαιούς χάρτες
και περιηγητικά κείμενα, ανασυνθέτει τη συνέχεια, τις μεταμορφώσεις και τις
διαφορετικές ταυτότητες που απέκτησε ο τόπος μέσα στους αιώνες.
Το βιβλίο, καρπός τεσσεράμισι ετών συστηματικής έρευνας,
είναι το πρώτο αυτοτελές έργο που αφιερώνεται αποκλειστικά στην Αμφίπολη και
στη μακραίωνη ιστορική της πορεία. Δεν αφηγείται μόνο την ακμή και την πτώση
μιας μεγάλης πόλης· επιχειρεί να επαναφέρει στο φως τις λιγότερο γνωστές
σελίδες της και να αποκαταστήσει τη θέση που δικαιούται στη σύγχρονη ιστορική
συνείδηση.
Γιατί η Αμφίπολη δεν είναι μια πόλη που στερήθηκε τη
δόξα. Είναι μια ένδοξη πόλη που ο χρόνος σκέπασε με τη σιωπή του — και που
σήμερα καλούμαστε να γνωρίσουμε ξανά».
Βιογραφικό συγγραφέα:
Η Πόπη Γαρούφα Χαριτωνίδου είναι αρχαιολόγος, ιστορικός
της τέχνης, ανεξάρτητη ερευνήτρια και συγγραφέας. Γεννήθηκε στη Μαυρούδα Θεσσαλονίκης
και ζει στην Αμφίπολη Σερρών, έναν τόπο με τον οποίο έχει συνδέσει την
επιστημονική, συγγραφική και κοινωνική της δραστηριότητα.
Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Αριστοτέλειο
Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με κατεύθυνση Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης.
Η ερευνητική της δραστηριότητα επικεντρώνεται στην ιστορία, την αρχαιολογία και
την πολιτιστική κληρονομιά της Ανατολικής Μακεδονίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην
Αμφίπολη και την ευρύτερη περιοχή του Παγγαίου.
Έχει συμμετάσχει σε επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες,
ενώ παράλληλα έχει αναπτύξει έντονη συγγραφική δραστηριότητα, δημοσιεύοντας
ιστορικές μελέτες, άρθρα, δοκίμια, καθώς και έργα λογοτεχνίας. Παράλληλα, έχει
διατελέσει σε θέσεις ευθύνης στην τοπική αυτοδιοίκηση και σε πολιτιστικούς φορείς,
συμβάλλοντας ενεργά στην ανάδειξη και προβολή της ιστορικής και πολιτιστικής
ταυτότητας της περιοχής.
Υπηρεσίες εγγράφων και εκτύπωσης
Το βιβλίο «Αμφίπολις: Η ακμή και η πτώση μιας μεγάλης
πόλης» αποτελεί καρπό τεσσεράμισι ετών συστηματικής έρευνας, μελέτης της
βιβλιογραφίας, των ιστορικών πηγών, των αρχαιολογικών δεδομένων και της
τοπογραφίας της περιοχής. Στόχος του είναι να συγκεντρώσει, να συνθέσει και να
αναδείξει τη μακραίωνη ιστορική πορεία της Αμφίπολης από την αρχαιότητα έως τα
μέσα του 20ού αιώνα, καθιστώντας προσιτή στον σύγχρονο αναγνώστη μια ιστορία
που εκτείνεται σε περισσότερους από δύο χιλιάδες χρόνια.
Πιστεύει ότι η ιστορική έρευνα δεν περιορίζεται στη
μελέτη του παρελθόντος, αλλά αποτελεί μέσο διατήρησης της συλλογικής μνήμης και
ενίσχυσης της πολιτιστικής ταυτότητας κάθε τόπου.