Με έλλειψη νερού βρίσκεται αντιμέτωπο το Ισραήλ, καθώς μια πρωτοφανής συγκέντρωση φυκιών στα παράκτια ύδατα έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία των μονάδων αφαλάτωσης της χώρας.
Σύμφωνα με επιστήμονες, η κρίση προκλήθηκε όταν οι
ισραηλινές επιθέσεις κατέστρεψαν μεγάλο μέρος των υποδομών επεξεργασίας λυμάτων
στη Γάζα, με αποτέλεσμα τεράστιες ποσότητες ανεπεξέργαστων λυμάτων να
καταλήξουν στη θάλασσα.
«Η ρύπανση δεν αναγνωρίζει πολιτικά σύνορα», δήλωσε η
ZalulEnvironmental Association, ισραηλινή ΜΚΟ που δραστηριοποιείται για την
προστασία των θαλασσών και των ακτών της χώρας. «Η απόρριψη ανεπεξέργαστων
λυμάτων από τη Λωρίδα της Γάζας στη θάλασσα συμβάλλει στην επιδείνωση της
κρίσης που πλήττει τις εγκαταστάσεις αφαλάτωσης του Ισραήλ. Τα λύματα περιέχουν
θρεπτικά συστατικά, όπως άζωτο και φώσφορο, τα οποία τροφοδοτούν την ανάπτυξη
μικροφυκών και κυανοβακτηρίων».
Το πρόβλημα «ταξίδεψε» και στο Ισραήλ
Η Γάζα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή
κρίση ύδρευσης και αποχέτευσης. Η παλαιστινιακή περιοχή πλήττεται από
εκτεταμένη παρουσία τρωκτικών, ενώ λύματα κατακλύζουν τις ακτές της μετά την
καταστροφή των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων από το Ισραήλ.
Ακριβώς απέναντι από τα σύνορα, μια τεράστια εξάπλωση
μικροφυκών, μήκους έως και 100 χιλιομέτρων, έχει φράξει τα φίλτρα σε πέντε από
τις έξι κύριες μονάδες αφαλάτωσης του Ισραήλ. Οι μονάδες παρέμειναν εκτός
λειτουργίας για ημέρες και έκτοτε λειτουργούν με μειωμένη δυναμικότητα.
Οι ειδικοί λένε ότι, έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια
πολέμου, οι περιβαλλοντικές συνέπειες της καταστροφής στη Γάζα έχουν πλέον
αρχίσει να επηρεάζουν και το Ισραήλ.
«Η απόρριψη ανεπεξέργαστων λυμάτων από τη Γάζα στη
θάλασσα αυξάνει τους κινδύνους για τις υποδομές παραγωγής νερού του Ισραήλ κατά
μήκος των νότιων ακτών της Μεσογείου», δήλωσε ο JackGilron, ομότιμος καθηγητής
και ειδικός στην αφαλάτωση.
Άφησαν τη Γάζα χωρίς νερό
Από τις 7 Οκτωβρίου 2023, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί
έχουν καταστρέψει το 90% των υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης στη Γάζα,
σύμφωνα με έκθεση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. Οι άμεσες επιθέσεις έχουν πλήξει
γεωτρήσεις, αγωγούς μεταφοράς νερού, δεξαμενές και μονάδες αφαλάτωσης.
Η υδατική κρίση στη Γάζα παραμένει σοβαρή. Πριν από τον
πόλεμο, το 80% της υδροδότησης της περιοχής προερχόταν από έναν υπόγειο
υδροφόρο ορίζοντα κάτω από την παράκτια ζώνη. Πλέον, όμως, τα αποθέματά του
έχουν μολυνθεί από θαλασσινό νερό και λύματα και δεν είναι κατάλληλα για
ανθρώπινη κατανάλωση.
Το μεγαλύτερο μέρος του πόσιμου νερού της Γάζας
προερχόταν από μονάδες αφαλάτωσης και τρεις αγωγούς που ελέγχονταν από την
ισραηλινή υπηρεσία ύδρευσης. Οι αγωγοί διακόπηκαν στην αρχή του πολέμου και
έκτοτε έχουν επαναλειτουργήσει μόνο εν μέρει.
Παράλληλα, τα κατεστραμμένα δίκτυα διανομής έχουν αφήσει
μεγάλο μέρος του πληθυσμού να εξαρτάται από βυτία μεταφοράς νερού.
Για πολλούς ανθρώπους αυτό σημαίνει μια σκληρή επιλογή:
να πιουν ένα επιπλέον ποτήρι νερό ή να το κρατήσουν για να πλύνουν τα χέρια
τους και να προστατευτούν από ασθένειες. Η οξεία διάρροια συγκαταλέγεται στις
κυριότερες αιτίες ασθένειας.
«Μεταφέρουμε το νερό σε πλαστικά δοχεία», δήλωσε η
34χρονη Nasal-Barawi, μητέρα πέντε παιδιών από την BeitLahia. «Περπατάμε
κουβαλώντας βαριά δοχεία ή περιμένουμε για ώρες στις ουρές. Μεγάλο μέρος του
νερού δεν είναι ασφαλές και τα παιδιά υποφέρουν από επαναλαμβανόμενες
στομαχικές λοιμώξεις, διάρροια και δερματικά εξανθήματα. Τα κατεστραμμένα
δίκτυα αποχέτευσης και οι αντλίες που δεν λειτουργούν έχουν επίσης ως αποτέλεσμα
τα λύματα να ρέουν ανάμεσα στις σκηνές και μέσα από κατοικημένες περιοχές».
Ο OmarShatat, αναπληρωτής εκτελεστικός διευθυντής της
Υπηρεσίας Ύδρευσης των Παράκτιων Δήμων στη Γάζα, δήλωσε ότι και οι πέντε
μονάδες επεξεργασίας λυμάτων της περιοχής βρίσκονται εκτός λειτουργίας, με
αποτέλεσμα περίπου 45.000 κυβικά μέτρα ανεπεξέργαστων λυμάτων να καταλήγουν
καθημερινά στη Μεσόγειο.
Επιπλέον, περίπου 15.000 κυβικά μέτρα ανεπεξέργαστων
λυμάτων την ημέρα διαρρέουν στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα από απορροφητικούς
βόθρους, ιδιαίτερα στους άτυπους καταυλισμούς στην al-Mawasi.
«Πρόκειται για καταστροφική κατάσταση τόσο από
περιβαλλοντική άποψη όσο και από άποψη δημόσιας υγείας», δήλωσε ο Shatat. «Η
θάλασσα είναι βαριά μολυσμένη και οι πρώτοι που πλήττονται είναι οι κάτοικοι
της Γάζας και οι εκτοπισμένοι, επειδή έρχονται σε άμεση επαφή με τις υψηλότερες
συγκεντρώσεις λυμάτων».
Ο PatGriffiths, εκπρόσωπος της Διεθνούς Επιτροπής του
Ερυθρού Σταυρού στην πόλη της Γάζας, δήλωσε ότι η κατάσταση αναμένεται να
επιδεινωθεί με την έλευση του χειμώνα. «Οι Παλαιστίνιοι ζουν περικυκλωμένοι από
λύματα. Είναι παντού γύρω τους. Εκεί τρώνε, εκεί παίρνουν νερό, εκεί
περπατούν», είπε.
Η 37χρονη Shaimaaal-Katari, η οποία έχει εκτοπιστεί στην
al-Mawasi, δήλωσε: «Δεν έχουμε πού να πετάξουμε τα νερά από το πλύσιμο των
πιάτων και των ρούχων. Αναγκαζόμαστε να τα αφήνουμε να τρέχουν στον δρόμο, με
αποτέλεσμα να σχηματίζονται λιμνάζοντα νερά. Γύρω τους εξαπλώνονται φύκια και
κουνούπια και οι δρόμοι γεμίζουν βρωμιά. Υποφέρουμε από άσχημες μυρωδιές,
κουνούπια τη νύχτα και μύγες την ημέρα, καθώς και από τρωκτικά».
Σε περιοχές της Γάζας έχουν κάνει εδώ και μήνες την
εμφάνισή τους μεγάλοι πληθυσμοί αρουραίων, οι οποίοι ευδοκιμούν ανάμεσα σε
ακατέργαστα λύματα και σωρούς σκουπιδιών που συσσωρεύονται γύρω από τους
υπερπλήρεις καταυλισμούς εκτοπισμένων.
«Νερό με σύνεση» και για το Ισραήλ
Κοινότητες στο Ισραήλ κοντά στα σύνορα με τη Γάζα
αντιμετωπίζουν επίσης μια πρωτοφανή έξαρση του πληθυσμού των αρουραίων, με
τρωκτικά να κατακλύζουν σπίτια και κήπους.
«Οι συνέπειες του πολέμου δεν σταματούν στα σύνορα»,
δήλωσε η NadaMajdalani, διευθύντρια του EcoPeaceMiddle East για την Παλαιστίνη,
μιας οργάνωσης που δραστηριοποιείται στην οικοδόμηση ειρήνης μέσω της
περιβαλλοντικής συνεργασίας. «Ήδη βλέπουμε αύξηση των κρουσμάτων ηπατίτιδας Α
στη Γάζα. Πιστεύω ότι βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας καταστροφής. Και μια σοβαρή
επιδημία στη Γάζα δεν θα παρέμενε κατ’ ανάγκη εντός των συνόρων της».
Στο Ισραήλ, οι αρχές καλούν τους πολίτες να χρησιμοποιούν
το νερό «με σύνεση» έως ότου αποκατασταθεί πλήρως η λειτουργία του συστήματος.
Η παροχή νερού έχει μειωθεί στα νότια της χώρας, ενώ οι αγρότες έχουν λάβει
εντολή να σταματήσουν την άρδευση κάτι που σύμφωνα με οικονομολόγους θα
οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των τροφίμων.
Η Zalul και η EcoPeace κάλεσαν την Cogat, την ισραηλινή
υπηρεσία που είναι αρμόδια για τη διοίκηση των υποθέσεων της Γάζας, να συμβάλει
στην αποκατάσταση του συστήματος αποχέτευσης της περιοχής και να επιτρέψει την
επεξεργασία των λυμάτων σε περιοχές που ελέγχονται από το Ισραήλ.