ΤΟΥ ΔΑΠΗ ΔΗΜΤΡΙΟΥ
Ο Παύλος Τσακιρίδης γεννήθηκε στις Σέρρες το 1956 από πόντιους γονείς και τελείωσε το δημοτικό και το εξατάξιο γυμνάσιο στη Βυρώνεια. Σύζυγός του είναι η φιλόλογος Καραηλίδου Παρασκευή και παιδιά του είναι η φαρμακοποιός Βάρβαρα και ο μαθηματικός Νίκος. Ο καθηγητής Παύλος Τσακιρίδης ήταν άνθρωπος με ήθος ,πανέξυπνος, εργατικός προσηλωμένος στις αρχές της δημοκρατίας ,της αξιοκρατίας ,της διαφάνειας και της δικαιοσύνης. Τι να πρωτοπεί κανείς για τα χαρίσματα αυτού του ανθρώπου. Συγγραφέας , αρθρογράφος , συνδικαλιστής ,πρωτοχορευτής, αμπελουργός, με πλούσια πολιτιστική και ανθρωπιστική δράση
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ
Ως καθηγητής μαθηματικός δίδαξε στα: γυμνάσιο Ηράκλειας ,λύκειο Βυρώνειας ,γυμνάσιο Σκοτούσσας 1ο ΕΠΑΛ Σερρών ,μουσικό σχολείο Σερρών.
Διετέλεσε διευθυντής στο Γυμνάσιο Νιγρίτας ,στο λύκειο Προβατά , στο 4ο λύκειο Σερρών και προϊστάμενος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Σερρών
Ο Παύλος δεν ήταν απλά ένας καθηγητής μαθηματικός αλλά ένας παιδαγωγός. Αυτό μας το μαρτυρούν οι μαθητές του οι οποίοι εκφράσθηκαν με τα καλλίτερα λόγια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ένας μαθητής έγραψε: «Αν δεν υπήρχε αυτός ο άνθρωπος, πολλοί από εμάς τα ολίγον θηρία, δεν θα είχαμε τελειώσει το σχολείο.
Δεν θα είχαμε γνωρίσει τι σημαίνει αληθινός πολιτισμός, ιστορία και κοινωνική συνείδηση.
Δεν θα είχαμε γίνει, πάνω από όλα, καλοί άνθρωποι.
Όταν έβλεπε ανάμεσά μας καβγάδες, άσχημες συμπεριφορές ή ρατσιστικές διακρίσεις, επενέβαινε αμέσως.
Σε αυτό το κομμάτι ήταν αυστηρός, αλλά δίκαιος. Δεν ανεχόταν την αδικία.
Μας δίδαξε ήθος, αξιοπρέπεια και αγάπη για τον πλησίον, ανεξαρτήτως φυλής, καταγωγής ή χρώματος.
Δοξάζω τον Θεό που με αξίωσε να έχω στα εφηβικά μου χρόνια έναν τέτοιο καθοδηγητή με τεράστιες γνώσεις και απέραντο μεγαλείο ψυχής»
Ένας άλλος είπε: Αν και μαθηματικός μας μιλούσε για ιστορία, για τον έρωτα και πολλά άλλα. Μας έλεγε.Να είστε ερωτευμένοι. Άνθρωπος και μη ερωτευμένος δεν γίνεται. Με τα πάντα. Τα δέντρα, τα πουλιά, τους ανθρώπους, την ζωή! Να την ζείτε την ζωή. Να την τραγουδάτε, να την χορεύετε, να την ρουφάτε μέχρι το μεδούλι! Με πείσμα! Ποντιακό πείσμα! Ο Πόντιος αν χτυπήσει το κεφάλι στο ντουβάρι, θα πέσει το ντουβάρι. Γιατί υποχωρεί ο πιο λογικός. Ο μη ερωτευμένος δηλαδή! Ο ευτυχισμένος Πόντιος είναι αυτός που φεύγει χορεύοντας! Χορεύει γύρω γύρω με κοφτές γρήγορες κινήσεις μέχρι να τρυπήσει τη γη. Να φυτευτεί και να ανθίσει!
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Έχει εκδώσει 5 βιβλία «με τη σμίλη του χρόνου» το οποίο βραβεύτηκε από την εστία νέας Σμύρνης Αθηνών, «μικροί σταθμοί» , «ζήλος παιδείας με την φιλόλογο Χρυσάνθη Σταμπουλή, «όταν ο χρόνος αφηγείται..» και «από τον Πόντο στη Βυρώνεια»
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΣ
Ήταν υπεύθυνος της έκδοσης των εφημερίδων «δεσμός» της Πανελλήνιας Ένωσης Ποντιακών Σωματείων (Π.Ο.Π.Σ) για 3 χρόνια και των «Βυρωνικών παλμών» για 10χρόνια.
Συνεργάσθηκε με τα περιοδικά «γιατί» «μετά», «ποντιακά» και τις εφημερίδες «παρατηρητής», «δεσμός», «ελεύθερο βήμα» και «μάχη»
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
Για δέκα χρόνια ήταν πρόεδρος του πολιτιστικού συλλόγου Βυρώνειας και 3 χρόνια μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Ποντιακών Σωματείων (Π.Ο.Π.Σ)
Μέλος της επιτροπής της Π.Ο.Π.Σ για την ανθρωπιστική βοήθεια στη Γεωργία το 1993 μετέφερε τρόφιμα και φάρμακα στους Έλληνες της Τσάλκας. Ανέβασε θεατρικές παραστάσεις στα: γυμνάσιο Ηράκλειας, λύκειο Βυρώνειας και γυμνάσιο Σκοτούσσας.
Τον Μάιο του 1994 στην Αυστραλία σε ομιλίες του στις πόλεις Μελβούρνη ,Χόμπαρτ, Αδελαίδα, Σίδνεϋ παρουσίασε το θέμα «Ελληνισμός της Ανατολής –Πόντος. Τον Σεπτέμβριο του 2007 συνόδευσε τον σύλλογο ποντίων Επταμύλων «οι ακρίτες» στην Κίνα στο 2ο φεστιβάλ τουρισμού του Πεκίνου.
ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ
Διετέλεσε ταμίας, γραμματέας, πρόεδρος της Ε.Λ.Μ.Ε Σερρών και πρόεδρος του Νομαρχιακού τμήματος της Α.Δ.Ε.Δ.Υ νομού Σερρών
ΑΛΛΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
Ασχολείται ερασιτεχνικά με διακόσμηση ,καρφογραφίες, χαλκό και φωτογραφία .Είχε πάρει μέρος σε συλλογικές εκθέσεις στις Σέρρες ,στο Νταχάου Γερμανίας ,στην Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο και τη Βυρώνεια.
Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΣ
Με τον Παύλο μας συνέδεε μακροχρόνια φιλία.Ο Παύλος δεν ήταν απλά φίλος αλλά αδελφός. Δεν υπήρχε περίπτωση να αρνηθεί πρόσκλησή μου για κάποια εκδήλωση που διοργάνωνα ή εγώ να αρνηθώ δική του. Από το 2003 που γνωρισθήκαμε σε ελάχιστες χρονιές δεν παραβρέθηκα στα παροιμιώδη γλέντια που διοργάνωνε, στο καζάνι του Αντώνη Αλαμανή στο Πετρίτσι ,για το βράσιμο τσίπουρου. Ήταν κάθε χρονιά ένα πολιτιστιστικό γεγονός. Υπήρχε χρονιά που ο αριθμός των καλεσμένων έφθασε στους 130.Εχω βοηθήσει τον Παύλο στη συλλογή στοιχείων και ζωντανών μαρτυριών για το βιβλίο ΖΗΛΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ που συνέγραψε με τη συνάδελφό του Χρυσάνθη Σταμπουλή και που αναφέρεται στο ημιγυμνάσιο Νιγρίτας περιόδου 1941-1940 και του γυμνασίου Νιγρίτας 1940-1944. Επίσης τον βοήθησα στο βιβλίο ΟΤΑΝ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ στο οποίο οι 4 από τις 15 ιστορίες που πραγματεύεται αναφέρονται στη Νιγρίτα. Έχω συ παρουσιάσει τα ανωτέρω βιβλία τις περισσότερες φορές με τον καρδιακό του φίλο άριστο φιλόλογο Γιάννη Ρωμανίδη στις Σέρρες ,τη Νιγρίτα και στο λατρεμένο χωριό του τη Βυρώνεια.
Είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω τον τρόπο της έρευνάς του το 2005, όταν τον βοήθησα στη συγκέντρωση υλικού για ένα από τα βιβλία του με τίτλο «ΖΗΛΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ» που συνέγραψε με την φιλόλογο Χρυσάνθη Σταμπουλή.
Τα στοιχεία που διέκρινα στον Παύλο ήταν ότι είχε πείσμα, μεθοδικότητα, επιμονή , υπομονή ,τόλμη, έδινε μεγάλη σημασία τις ζωντανές μαρτυρίες τις οποίες υπέγραφαν οι μάρτυρες .Με λίγα λόγια ένας τέλειος ερευνητής.
Ο Παύλος Τσακιρίδης πίστευε ότι από το άγιο τραπέζι της ιστορίας του πολύπαθου ελληνισμού δεν πρέπει να χαθεί ούτε ένα ψίχουλο. Πίστευε ότι οι αδικοχαμένοι νεκροί παραμένουν ζωντανοί όταν τους δικαιώνει η ιστορία.
Όταν λοιπόν τοποθετήθηκε διευθυντής του γυμνασίου Νιγρίτας το 2002 βρήκε το στοιχείο του.
Τα πρακτικά του συλλόγου των καθηγητών της περιόδου 1935-1944 περιείχαν τόσο πλούσιο υλικό που έδωσαν το έναυσμα στο Παύλο να ξεκινήσει την έρευνα για την ιστορία του ημιγυνασίου Νιγρίτας.
Από τις λίστες των μαθητών εκείνης της εποχής εντοπίσαμε αυτούς που βρισκόταν στη ζωή το 2003.
Επισκεφθήκαμε τους περισσότερους απ’ αυτούς. Κάποιοι ήταν στην Νιγρίτα. Άλλοι στα χωριά της επαρχίας Βισαλτίας . Άλλοι στη Θεσσαλονίκη. Από τις επισκέψεις αυτές δύο ήταν πολύ ενδιαφέρουσες .
Η πρώτη ήταν η επίσκεψη στην Ορμήλια Χαλκιδικής στην κόρη του απαγχονισθέντος από τους Γερμανούς Μιχάλη Μπογατσόπουλου στη Νιγρίτα. Ο Παύλος έμαθε ότι η μια κόρη του Μπογατσόπουλου η Μαρίκα είναι στη ζωή. Επικοινώνησα με τον θείο της Απόστολο Παλπάνα ο οποίος μου είπε ότι μένει στο Βέλγιο αλλά τους καλοκαιρινούς μήνες έρχεται στην Ορμήλια Χαλκιδικής . Ο Παύλος ανυπομονούσε για την ημέρα που θα ερχόταν η Μαρίκα Μπογατσοπούλου .Όταν λοιπόν ήρθε κλείσθηκε το ραντεβού και αφού πήρε τα απαραίτητα εργαλεία του φωτογραφική μηχανή και κασετόφωνο ξεκινήσαμε για την Ορμήλια. Εκεί βέβαια είναι περιττό να αναφέρω το πλήθος των ερωτήσεων που έκανε έτσι ώστε να μην λείψει κανένα κομμάτι από την ερευνά του.
Η δεύτερη ενδιαφέρουσα επίσκεψη από πλευράς σπουδαιότητας του ιστορικού υλικού , ήταν όταν επισκεφθήκαμε τον νευρολόγο Εμμανουήλ Παλτάκη ή Μπαλταδάκη γιο καθηγητή του ημιγυμνασίου Νιγρίτας εκείνης της περιόδου, της κατοχής .Ο άνθρωπος αυτός μας περιέγραψε με κάθε λεπτομέρεια το πώς οδήγησαν παρατεταγμένους όλους τους μαθητές του ημιγυμνασίου στην κεντρική πλατεία της Νιγρίτας για να παρακολουθήσουν το αποτρόπαιο θέαμα του απαγχονισμού του Μιχάλη Μπογατσόπουλου.
Αργότερα έστειλε στον Παύλο εξασέλιδη επιστολή όπου εξιστορούσε με κάθε λεπτομέρεια τα διαδραματισθέντα.
Και οι δύο αυτές μαρτυρίες αυτών των ανθρώπων δεν θα είχαν καταγραφεί σε βιβλία εάν δεν υπήρχε η ανησυχία και το έντονο ενδιαφέρον του Παύλου. Δεν λογάριαζε ούτε κόπο ούτε χρόνο.
Ήταν πάντα έτοιμος για την επόμενη αποστολή.
Ένα άλλο που πρέπει να αναφέρω είναι ότι με τους ανθρώπους που ερχόταν σε επαφή για την αναζήτηση υλικού αναπτύσσονταν μια ειλικρινής φιλία και εμπιστοσύνη που διαρκούσε. Η τηλεφωνική επικοινωνία συνεχιζόταν και μετά την ολοκλήρωση της αποστολής.
Περιέγραψα παραπάνω τον τρόπο έρευνας όσον αφορά τις μαρτυρίες των πρωταγωνιστών των γεγονότων.
Αλλά και στην καθημερινότητα η συμπεριφορά του δεν είναι διαφορετική. Ένα , μεταξύ των πολλών κοινών ενδιαφερόντων που είχαμε με τον Παύλο, ήταν η παραδοσιακή μας μουσική. Τουλάχιστον μια φορά το μήνα βρισκόμασταν σε παρέα όπου καλλίφωνοι τραγουδιστές ερμήνευαν τα παραδοσιακά μας τραγούδια. Ο Παύλος στιγμή δεν σταματούσε να ηχογραφεί και να φωτογραφίζει τους τραγουδιστές ακόμα και να τραγουδά .
Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΝΤΕΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΚΑΙ ΒΟΥΛΓΑΡΟΥΣ
Αφορμή για την έρευνα των εκ τελεσθέντων κατοίκων του δήμου Βισαλτίας από τους Γερμανούς και Βουλγάρους στην κατοχή και η κατάρτιση κατάστασης αποτέλεσε η εκτέλεση 36 Νιγριτινών στο στρατόπεδο Παύλου Μελά Θεσσαλονίκης σε αντίποινα για τη δολοφονία του διορισμένου νομάρχη Γρήγορα από τους Γερμανούς στον αύλειο χώρο του Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΙΓΡΙΤΑΣ.
Στις 11-4-2022 είκοσι συνδημότες συγγενείς των θυμάτων και άλλοι απλοί πολίτες υποβάλλαμε αίτημα για την δημιουργία ενός μνημείου για τους εκ τελεσθέντες στο στρατόπεδο Παύλου Μελά της Θεσσαλονίκης.
Στην πορεία όμως μας διαπιστώσαμε ότι υπήρχαν και άλλα θύματα τα οποία εκτελέσθηκαν σε πολλά από τα χωριά του δήμου Βισαλτίας αλλά και σε άλλα σημεία της χώρας.
Έτσι αποφασίσαμε με τον Παύλο να συγκεντρώσουμε τα ονόματα απ’ όλο το Δήμο Βισαλτίας.
Κάναμε δημοσιεύσεις σε εφημερίδες της Νιγρίτας και των Σερρών με την παράκληση να μας ενημερώσουν για θύματα που γνωρίζουν .
Επισκεφθήκαμε όλα τα μνημεία στα χωριά του δήμου μας , επικοινήσαμε με πολλούς ανθρώπους από τα χωριά και καταλήξαμε σε μία κατάσταση με 99 ονόματα.
Η ΝΙΓΡΙΤΑ ΤΟΥ ΟΦΕΙΛΕΙ ΠΟΛΛΑ
Ο γιατρός Στέργιος Τσιφούτης έγραψε σε σχόλιό του ότι η προσφορά του Τσακιρίδη στη Νιγρίτα είναι μεγάλη. Πράγματι Στέργιο έτσι είναι. Είναι άξιος συγχαρητηρίων διότι έκανε ότι δεν κάναμε εμείς οι Νιγριτινοί στον τομέα της τοπικής ιστορίας Έριξε φως σε πολλές από τις σκοτεινές πλευρές της τοπικής μας ιστορίας.
Τα δύο του βιβλίο «ζήλος παιδείας» και «όταν ο χρόνος αφηγείται ..»με τα 4 ιστορικά γεγονότα που αναφέρονται στη Νιγρίτα «Μιχάλης Μπογατσόπουλος», «η εκτέλεση του νομάρχη Στρυμόνα στη Νιγρίτα», «οι τελευταίες σκληρές μέρες της κατοχής στη ΝΙΓΡΊΤΑ», «21 Ιουλίου 1947.Αποφράδα ημέρα» όπως και όλα τα παρεμφερή βιβλία συμβάλλουν στην καταγραφή της τοπικής μας ιστορίας και δεν υπάρχει κενό μεταξύ γενεών.
Ήρθαν στον κατάλληλο χρόνο .Τότε που οι άνθρωποι που έζησαν τα γεγονότα ήταν ακόμη στη ζωή και έδωσαν τις πολύτιμες μαρτυρίες.
ΤΟ ΑΔΙΚΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ
Οι καρδιολόγοι λένε ότι η ζωή από το θάνατο απέχει μερικά δευτερόλεπτα. Αυτό ζήσαμε στο γλέντι 22-8-2026 στην περιοχή Παλιοκκλησιά στη Νιγρίτα. Ο Παύλος μέσα στη χαρά διασκέδαζε με τη σύζυγό του Βούλα ,τον αδελφό του Ηλία ,τη νύφη του Κούλα και τους φίλους του. Και μερικά λεπτά αργότερα μετά από 2-3- ποντιακούς χορούς που χόρεψε ήρθε το σοκ για τους παρευρισκόμενους. Ο Παύλος κατέρρευσε. Ήταν εγκρατής και τις περισσότερες φορές απέφευγε να χορέψει διότι σκεφτόταν το πρόβλημα με την καρδιά του .Αλλά εφ’ όσον σηκώθηκε έπρεπε να χορέψει όπως ξέρουν οι πόντιοι.
Με λεβεντιά και πάθος. Χωρίς εκπτώσεις. Ο άνθρωπος ήταν τελειομανής. Το ίδιο έκανε και στην εκπαίδευση, στην έρευνα της ιστορίας ,στην συγγραφή των 5 βιβλίων του. Έτσι μ΄ αυτό τον τρόπο «έφυγε» από τη ζωή ο Παύλος. Όμως για εμάς που τον ζήσαμε σ’ όλες τις δραστηριότητες της ζωής του δεν έφυγε αλλά θα είναι πάντα στη σκέψη μας. Είναι από τους ανθρώπους που πρέπει να ψάξεις ανάμεσα σε πολλές χιλιάδες ανθρώπων για να βρεις έναν τόσο χαρισματικό άνθρωπο.
ΔΑΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ.