Της Αντωνίας Πεζιρκιανίδου
Αρθρογράφος- Ενεργός Πολίτης
Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία… η ενεργή συμμετοχή είναι η λύση!
Τρέχουμε να προλάβουμε…η καθημερινότητα έχει εξελιχθεί σε
ένα στίβο μάχης, προσπαθούμε να τα χωρέσουμε όλα. Μοιάζουμε σαν υπηρέτες που
εκτελούμε συνεχώς εντολές. Από τη μία η εργασία, το σπίτι, η οικογένεια, τα
παιδιά και από την άλλη υποχρεώσεις, έξοδα, τιμές που συνεχώς ανεβαίνουν. Και
εκεί που λες εντάξει η ακρίβεια έχει πιάσει κορυφή, ένα νέο ρεκόρ τιμής στη
βενζίνη έρχεται να μας ταρακουνήσει. Αποδεικνύεται στην πράξη, λοιπόν, ότι δεν
υπάρχει σταθερότητα, ούτε υπάρχουν κανόνες ή αλγόριθμοι που μπορούν να μας
βοηθήσουν να προβλέψουμε ή να προγραμματίσουμε τη ζωή μας βάσει συγκεκριμένων
δεδομένων και εκτιμήσεων.
Σφιγμένοι και απορροφημένοι από αυτήν την τοξική τρέλα,
στον ελάχιστο προσωπικό χρόνο που διαθέτουμε, κυρίως αργά το βράδυ, προσπαθούμε
να ενημερωθούμε, να ξεχάσουμε. Ψάχνουμε να κρατηθούμε, αναζητώντας στήριγμα σε
μια οθόνη, που μας μαγνητίζει καθώς προβάλλει μια τέλεια ζωή, που καμία σχέση
δεν έχει με αυτήν που μόλις ζήσαμε.
Κάποιοι σαγηνεύονται από την τελειότητα που αντικρύζουν,
κλείνουν τα μάτια και φαντασιώνονται μια αντίστοιχη ζωή. Άλλοι θυμώνουν και
προσπαθούν να αποδομήσουν με σχόλια σκληρά την ενοχλητική αυτή τελειότητα που
καθρεφτίζει τη δική τους δυσκολία. Και άλλοι πάλι προσπερνούν απλώς ψάχνοντας
να βρουν κάτι άλλο να τους ταξιδέψει σε μια λυτρωτική ησυχία.
Κατά καιρούς έχει επισημανθεί ότι το μεγαλύτερο προτέρημα
για να μπορεί κανείς να πορευτεί στους ταχύτατα εξελισσόμενους ρυθμούς του 21ου
αιώνα,είναι η προσαρμοστικότητα! Ενώ οι επιστήμες βιώνουν ραγδαίες και
συγκλονιστικές αλλαγές, αυτοί που προσαρμόζονται γρήγορα και εύκολα στις νέες
συνθήκες έχουν πλεονέκτημα. Αυτοί θα αποτελούν μέρος της εποχής, αλλιώς
κινδυνεύουν να χαρακτηρισθούν ανεπίκαιροι ή αναχρονιστικοί με παρωχημένες
αντιλήψεις.
Ισχύει άραγε αυτό;
Σε μια κοινωνία όπου το κυνήγι της εφήμερης τάσης (trend)
οδηγεί και διαμορφώνει γνώμες και πορείες ζωής, είναι άραγε δόκιμο να
ακολουθούμε συνεχώς φωτοβολίδες; Σε έναν κόσμο που μέσα σε ένα δευτερόλεπτο
πληροφορείται τι εξελίσσεται σε μια πόλη χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, έχει άραγε
άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητά του; Σε έναν κόσμο που μας οδηγεί να
επιβιώνουμε και όχι να βιώνουμε, ενώ ταυτόχρονα μεταβάλλεται ραγδαία, ποια
είναι η θέση μας και τι μπορούμε εμείς να ορίσουμε τελικά;
Μήπως η προσαρμοστικότητα μεταφράστηκε σε παθητικότητα;
Θα μείνουμε παθητικοί θεατές ή θα γίνουμε ενεργοί
πολίτες;
Ενώ γνωρίζουμε τις περισσότερες εφήμερες τάσεις,
παγκόσμιες και εγχώριες, στα τραγούδια, στο στυλ, στη μόδα, στα brands, στα
viral reels των social media• ενώ χρησιμοποιούμε τις τελευταίες τεχνολογίες,
από τα smartphones μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη• ενώ αισθανόμαστε «πολίτες του
κόσμου», ταξιδεύουμε, ανακαλύπτουμε νέους τόπους και γοητευόμαστε από τις
όμορφες πλευρές της ζωής που συναντάμε εκεί…
Γεννάται ένα παράδοξο ερώτημα:
Γνωρίζουμε άραγε τι συμβαίνει πραγματικά στον τόπο όπου
ζούμε και δραστηριοποιούμαστε;
Μήπως στο πλαίσιο της παγκόσμιας κοινότητας, έχουμε
αφήσει ακαλλιέργητη την ταυτότητα του πολίτη της τοπικής κοινωνίας όπου
ανήκουμε;
Τα ερωτήματα που τέθηκαν είναι εύλογα και διόλου
αφοριστικά.
Ενώ ζούμε και συμμετέχουμε σε κοινωνίες, ξεχνάμε πως
έχουμε ρόλο, υποχρεώσεις και δικαιώματα. Σαν ένας αόρατος μαγνήτης να τραβά την
πυξίδα μας μακριά από τον πραγματικό μας προσανατολισμό, στρέφοντάς την προς
σημεία που δεν ορίζουν, τελικά, την καθημερινότητά μας.
Η καθημερινή μας ζωή επηρεάζεται από απλά πράγματα που
ακούγονται ίσως και λίγο πεζά. Παρ’ όλα αυτά, όταν αυτά τα απλά πράγματα δεν
λειτουργούν όπως θα έπρεπε, η καθημερινότητά μας γίνεται πιο δύσκολη. Θεωρούμε
δεδομένο ότι θα πρέπει να την αποδεχτούμε.
Ίσως αν μετακινηθούμε σε άλλη θέση ώστε να μειώσουμε την
ένταση του μαγνήτη, μπορέσουμε να δούμε την πραγματική κατάσταση στον τόπο
κατοικίας μας: τις υποδομές υγείας, το οδικό δίκτυο, τα πεζοδρόμια, τα σχολεία,
τους κάδους κ.λπ.
Για να προλάβω τη συνηθέστερη απάντηση: «Έτσι είναι η
κατάσταση. Τόσα χρόνια τίποτα δεν γίνεται». Μια εύλογη απάντηση σε αυτό θα ήταν
ότι τόσα χρόνια δεν μπορεί να μη γίνεται τίποτα. Ίσως αυτό που δεν γίνεται ή
καθυστερεί να γίνει να οφείλεται, εν μέρει, και στο ότι εμείς οι ίδιοι το
επιτρέπουμε. Μεταφέρουμε δηλαδή την ευθύνη στο τι πράττουν οι άλλοι και κυρίως
οι αρμόδιοι πολιτικοί.
Κάνουμε δηλαδή υπομονή και μόνο όταν έρθει ο κορεσμός της
ανοχής μας, που συνήθως πυροδοτείται από κάποιο αρνητικό αποτέλεσμα, δηλαδή
απόκάποια βλάβη ή κάποιο ατύχημα, τότε η αγανάκτησή μας χτυπάει κόκκινο. Και
μετατρέπεται σε ενέργεια, δηλαδή έντονη κριτική, διαμαρτυρία, άσκηση κατηγοριών
και κάποιες φορές φθάνει έως τον διασυρμό του όποιου υπευθύνου.
Ειδικά μετά το πέρασμα στην εποχή των social media, η
αποτύπωση της αγανάκτησης έχει περάσει σε σχόλια κάτω από αναρτήσεις ή σε
τοποθετήσεις σε προσωπικά προφίλ. Θεωρούμε δηλαδή ότι το μόνο όπλο που
διαθέτουμε είναι ο λόγος μας.
Αυτός ο τρόπος δεν είναι διαφορετικός από το να συζητάς
το πρόβλημα με έναν γείτονα ή φίλο. Στην ουσία λειτουργεί ως αποφόρτιση της
εσωτερικής έντασης που υπάρχει και τίποτα άλλο.
Γι’ αυτό και η απάντηση σε αυτόν τον τρόπο έκφρασής μας
είναι ότι ασκούμε εύκολη και αβίαστη κριτική από τον καναπέ του σπιτιού μας,
απλώς πληκτρολογώντας λέξεις. Κουνάμε το δάχτυλο, στιγματίζουμε και
καταδικάζουμε, χωρίς απαραίτητα να έχουμε ενδιαφερθεί ουσιαστικά για το
πρόβλημα που μας ενοχλεί.
Στη ζωή όμως δεν είναι όλα άσπρο ή μαύρο, δηλαδή δεν
μπορούμε να μεταβαίνουμε από την πλήρη απάθεια και αδιαφορία στην έντονη
κριτική ή διαμαρτυρία και να εξαπολύουμε κατηγορίες, χωρίς πρώτα να
αναλογιστούμε ποιες είναι οι δικές μας ευθύνες; Δεν σταματάει η ευθύνη μας στις
εκλογές. Το ότι συμμετέχουμε στην εκλογική διαδικασία είναι ένα μέρος της
ευθύνης μας. Δεν απαλλασσόμαστε μετά και δεν μεταθέτουμε τη συνολική ευθύνη
αλλού.
Βλέπουμε ότι η νοοτροπία του εγώ και όχι του εμείς δεν
έφερε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Εφόσον πραγματικά επιθυμούμε μια καλύτερη,
πιο ποιοτική καθημερινή ζωή για μας και τα παιδιά μας, τότε χρειάζεται να
συνειδητοποιήσουμε τον πραγματικό μας ρόλο. Το να είμαστε, δηλαδή παρόντες, να
ενεργούμε και να πράττουμε με γνώμονα το συλλογικό συμφέρον δεν αποτελεί μέλημα
μόνο αυτών που ασχολούνται με την πολιτική. Χρειάζεται να νοιαζόμαστε για τον
τόπο μας και να δημιουργούμε πρώτοι εμείς τον δρόμο για μια καλύτερη ζωή.
Να βρίσκουμε αφορμές να συμφωνούμε και όχι να διαφωνούμε
απλώς για να ξεχωρίζουμε. Να συμμετέχουμε ενεργά: από την αναφορά μιας καμένης
λάμπας σε έναν δρόμο ή την ανάδειξη της έλλειψης κάδου σε μια περιοχή, μέχρι
την εθελοντική δράση και την έγκαιρη, οργανωμένη και μεθοδική ανάδειξη των
προβλημάτων και των ελλείψεων συλλογικά.
Η συμμετοχή μας, λοιπόν, σε ομάδες και συλλόγους που
μπορούν να εκπροσωπήσουν ουσιαστικά και δραστικά τα αιτήματα και τις ανάγκες
μας για την επίλυση προβλημάτων που χρονίζουν ή αμελούνται, δεν είναι μια
παρωχημένη διαδικασία, αλλά μια δραστική και σοβαρή άσκηση των δικαιωμάτων που
έχουμε ως πολίτες.
Πότε ήταν η τελευταία φορά που ενδιαφερθήκαμε ενεργά για
κάτι που συμβαίνει στα 100 μέτρα από το σπίτι μας;
Αν ριζώσει αυτή η σκέψη μέσα μας, η πυξίδα μας θα είναι
ανεξάρτητη και τότε θα έχουμε κάνει την αρχή για μια καλύτερη καθημερινή ζωή
για όλους μας. Τότε οι αρμόδιοι φορείς που μας εκπροσωπούν θα ακολουθήσουν και
θα στηρίξουν με πράξεις την ποιότητα της καθημερινής μας ζωής, επειδή θα έχουμε
αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε τις πράξεις και τα αποτελέσματα της
πολιτείας.