Πέντε μήνες μετά την αιματηρή συμπλοκή της 3ης Μαΐου, η Ένωση Υπαλλήλων του Σωφρονιστικού Καταστήματος Νιγρίτας κρούει το κώδωνα του κινδύνου, για την εκρηκτική κατάσταση -όπως χαρακτηρίζει- του Σωφρονιστικού Καταστήματος Κράτησης της Νιγρίτας, ζητώντας άμεση αποσυμφόρηση, ενίσχυση προσωπικού και μέτρα ασφαλείας.
Στην ανακοίνωσή της, η Ένωση κάνει λόγο για μια κατάσταση
που όχι μόνο δεν έχει αντιμετωπιστεί, αλλά, όπως υποστηρίζει, έχει επιδεινωθεί.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο υπερπληθυσμός, η υποστελέχωση και οι ελλείψεις σε
βασικά μέσα ασφαλείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η Ένωση, το
Σωφρονιστικό Κατάστημα Νιγρίτας έχει προβλεπόμενη χωρητικότητα 600 κρατουμένων,
ενώ σήμερα φιλοξενεί περίπου 840, αριθμός που αντιστοιχεί στο 140% της
προβλεπόμενης χωρητικότητας.
Διαβάστε αναλυτικά την ανακοίνωση της Ένωσης Υπαλλήλων του
Σωφρονιστικού Καταστήματος Νιγρίτας
«Πέντε μήνες συμπληρώνονται σήμερα από την αιματηρή
συμπλοκή της 3ης Μαΐου 2026 στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Νιγρίτας, η οποία
κόστισε τη ζωή σε δύο κρατούμενους. Πέντε μήνες μετά από ένα γεγονός που θα
έπρεπε να έχει αποτελέσει την πιο ηχηρή προειδοποίηση για όλους, βρισκόμαστε
δυστυχώς ξανά στο ίδιο σημείο. Ίσως και σε χειρότερο.
Ως εργαζόμενοι και ως πρωτοβάθμιο συνδικαλιστικό όργανο
προειδοποιήσαμε εγκαίρως. Αναδείξαμε τον υπερπληθυσμό. Αναδείξαμε την
υποστελέχωση.
Μιλήσαμε για τις συνθήκες υπό τις οποίες καλούνται οι
συνάδελφοί μας να εργάζονται καθημερινά. Ζητήσαμε αποσυμφόρηση και ουσιαστική
ενίσχυση του προσωπικού. Και θα συνεχίσουμε να προειδοποιούμε.
Όχι για να δημιουργήσουμε εντυπώσεις, αλλά επειδή έχουμε
υποχρέωση απέναντι στους συναδέλφους μας, στους κρατούμενους και απέναντι στην
ίδια την εύρυθμη και ασφαλή λειτουργία του Καταστήματος.
Οι αριθμοί πλέον δεν επιδέχονται ωραιοποίηση Το
Σωφρονιστικό Κατάστημα Νιγρίτας έχει χωρητικότητα 600 κρατουμένων.
Σήμερα ο πληθυσμός του Καταστήματος έχει φτάσει περίπου
τους 840 κρατούμενους, δηλαδή βρίσκεται ήδη στο 140% της προβλεπόμενης
χωρητικότητάς του. Παράλληλα, περίπου 50 ακόμη κρατούμενοι έχουν προσωρινά
μεταχθεί για δικαστικές υποχρεώσεις και αναμένεται να επιστρέψουν.
Με την επιστροφή τους, ο πραγματικός αριθμός θα προσεγγίσει
τους 890 κρατούμενους. Δηλαδή ένα Κατάστημα σχεδιασμένο για 600 ανθρώπους θα
κληθεί να λειτουργήσει με πληθυσμό σχεδόν 50% μεγαλύτερο από τη χωρητικότητά
του. Και αντί να συζητάμε πώς θα επανέλθουμε σε ένα στοιχειωδώς διαχειρίσιμο
επίπεδο, δημιουργείται πλέον εύλογη ανησυχία ότι, εάν συνεχιστεί η ίδια πορεία,
ο αριθμός μπορεί να πλησιάσει ακόμη και τους 1.000 κρατούμενους.
Αυτό δεν μπορεί να θεωρείται κανονικότητα.
890 κρατούμενοι – περίπου 40 πραγματικά διαθέσιμοι φύλακες
Στον κλάδο ΔΕ Φύλαξης προβλέπονται 104 οργανικές θέσεις.
Εάν οι θέσεις αυτές ήταν πλήρως καλυμμένες, για τη χωρητικότητα των 600
κρατουμένων θα αντιστοιχούσαν αριθμητικά περίπου 5,8 κρατούμενοι ανά οργανική
θέση φύλαξης.
Αυτή όμως δεν είναι η πραγματικότητα.
Η πραγματική διαθέσιμη δύναμη του κλάδου ΔΕ Φύλαξης
βρίσκεται σήμερα περίπου στους 40 υπαλλήλους. Με πληθυσμό που δύναται άμεσα να
φτάσει τους 890 κρατούμενους, η πραγματική αριθμητική αντιστοιχία διαμορφώνεται
σε περίπου 22,2 κρατούμενους ανά διαθέσιμο υπάλληλο φύλαξης. Και ακόμη και αυτή
η αναλογία δεν αποτυπώνει το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος, καθώς οι 40
εργαζόμενοι δεν βρίσκονται ταυτόχρονα στην Υπηρεσία. Υπάρχουν κυλιόμενες
βάρδιες, ημέρες ανάπαυσης, άδειες, ασθένειες, συνοδείες, έκτακτες ανάγκες και
πλήθος άλλων καθηκόντων.
Η πραγματική δύναμη κάθε βάρδιας είναι επομένως ακόμη
μικρότερη. Δεν μιλάμε για «εικονικούς» αριθμούς, ούτε για αριθμούς που υπάρχουν
μόνο σε οργανογράμματα. Μιλάμε για τους ανθρώπους που πραγματικά μπαίνουν
σήμερα μέσα στη φυλακή για να εκτελέσουν υπηρεσία.
Η υποστελέχωση αφορά ολόκληρη τη λειτουργία του
Καταστήματος
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στον κλάδο Φύλαξης. Το
διοικητικό και επιστημονικό προσωπικό καλείται να ανταποκριθεί σε έναν διαρκώς
αυξανόμενο όγκο εργασίας, ο οποίος αυξάνεται αναλογικά με την αύξηση του
αριθμού των κρατουμένων. Αντίστοιχα, η τεχνική υποστήριξη ενός τόσο μεγάλου και
απαιτητικού συγκροτήματος έχει αφεθεί ουσιαστικά να στηρίζεται σε μία οργανική
θέση ΤΕ Τεχνικού, από την οποία αναμένεται στην πράξη να διατηρεί λειτουργικές
τις εγκαταστάσεις ενός ολόκληρου Σωφρονιστικού Καταστήματος.
Ταυτόχρονα, μέχρι και σήμερα, στο Σωφρονιστικό Κατάστημα
Νιγρίτας δεν υπηρετεί καθόλου ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό. Ούτε ένας
γιατρός. Ούτε ένας νοσηλευτής.
Για ένα Κατάστημα με εκατοντάδες κρατούμενους, και με τον
πληθυσμό του να κινείται προς τους 890, η πλήρης απουσία σταθερής ιατρικής και
νοσηλευτικής στελέχωσης δεν μπορεί να θεωρείται ούτε φυσιολογική ούτε αποδεκτή.
Όταν αυξάνεται ο αριθμός των κρατουμένων, δεν αυξάνονται
μόνο οι ανάγκες φύλαξης. Αυξάνονται οι ανάγκες υγειονομικής περίθαλψης,
διοικητικής διαχείρισης, τεχνικής υποστήριξης, κοινωνικής και επιστημονικής
παρέμβασης, μετακινήσεων και καθημερινής λειτουργίας. Δεν είναι δυνατόν να
αυξάνεται συνεχώς ο πληθυσμός ενός Σωφρονιστικού Καταστήματος και το προσωπικό
που καλείται να τον διαχειριστεί να παραμένει το ίδιο ή να μειώνεται.
Εργαζόμαστε χωρίς ακόμη και τα στοιχειώδη μέσα
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν οι
εργαζόμενοι καλούνται να ασκήσουν ένα αντικειμενικά δύσκολο και επικίνδυνο έργο
χωρίς να διαθέτουν σε επάρκεια ακόμη και βασικά μέσα. Υπάρχουν ελλείψεις ακόμη
και σε ζεύγη χειροπέδων, ενώ ο αριθμός και η επάρκεια των ασυρμάτων
επικοινωνίας δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της Υπηρεσίας. Δεν
ζητάμε πολυτέλειες.
Ζητάμε τα στοιχειώδη εργαλεία που απαιτούνται ώστε ένας
σωφρονιστικός υπάλληλος να μπορεί να εκτελέσει την υπηρεσία του με τη
μεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια για τον ίδιο, τους συναδέλφους του και τους
κρατούμενους. Η ασφάλεια δεν μπορεί να στηρίζεται στην αυτοθυσία, στην εμπειρία
και στην τύχη.
Εργασία πέραν του κανονικού – αποζημίωση 23,87 ευρώ
Την ίδια στιγμή, συνάδελφοι καλούνται επανειλημμένα να
εργαστούν πέραν του κανονικού τους προγράμματος, προκειμένου να καλυφθούν οι
τεράστιες υπηρεσιακές ανάγκες που δημιουργεί η έλλειψη προσωπικού. Και η
αποζημίωση για αυτή την πρόσθετη υπηρεσία ανέρχεται μόλις σε 23,87 ευρώ ανά
υπηρεσία.
Οι εργαζόμενοι εξαντλούνται για να κρατήσουν λειτουργικό
ένα σύστημα το οποίο παρουσιάζει χρόνια κενά στελέχωσης και καλούνται να
καλύψουν με προσωπικό και οικογενειακό κόστος τις ελλείψεις του. Δεν μπορεί η
Πολιτεία να απαιτεί διαρκώς περισσότερα από ολοένα λιγότερους ανθρώπους και,
την ίδια στιγμή, η οικονομική και θεσμική αναγνώριση της εργασίας τους να
παραμένει δυσανάλογη προς την ευθύνη και τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν. Δεν
μπορεί επίσης να παγιώνονται συνθήκες που δημιουργούν στην πράξη εργαζομένους δύο
ταχυτήτων, με διαφορετική μεταχείριση ανθρώπων που καλούνται να υπηρετήσουν στο
ίδιο δύσκολο περιβάλλον. Δεν είναι τυχαίο ότι η Υπηρεσία βρίσκεται αντιμέτωπη
με συνεχείς αποχωρήσεις και παραιτήσεις προσωπικού. Όταν η καθημερινότητα
γίνεται διαρκής υπέρβαση των ανθρώπινων αντοχών, το αποτέλεσμα είναι απολύτως
προβλέψιμο.
Φτάσαμε να αναζητούμε δωρεές για στρώματα, σεντόνια και
κουβέρτες
Η εικόνα του υπερπληθυσμού δεν αφορά μόνο τους
εργαζόμενους. Έχουμε φτάσει στο σημείο να αναζητούνται ακόμη και δωρεές
στρωμάτων, σεντονιών και κουβερτών, καθώς τα διαθέσιμα είδη δεν επαρκούν πλέον
για την κάλυψη των αναγκών του διαρκώς αυξανόμενου αριθμού κρατουμένων. Το
αναφέρουμε γιατί θεωρούμε ότι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του σημείου
στο οποίο έχει φτάσει η κατάσταση. Οι κρατούμενοι βρίσκονται σε ένα
Σωφρονιστικό Κατάστημα για να εκτίσουν την ποινή που τους επέβαλε η Δικαιοσύνη.
Η ποινή τους όμως είναι η στέρηση της ελευθερίας τους – όχι
η στέρηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς τους.
Η διασφάλιση στοιχειωδών και αξιοπρεπών συνθηκών κράτησης
αποτελεί υποχρέωση μιας οργανωμένης Πολιτείας και συγχρόνως βασική προϋπόθεση
για τη διατήρηση της τάξης και της ασφάλειας μέσα σε ένα Κατάστημα Κράτησης.
Ο υπερπληθυσμός, άλλωστε, δεν είναι μόνο ανθρωπιστικό
ζήτημα. Είναι και ζήτημα ασφάλειας.
Προειδοποιήσαμε – και θα συνεχίσουμε να προειδοποιούμε
Μετά τα γεγονότα της 3ης Μαΐου, κανείς δεν δικαιούται να
ισχυριστεί ότι το πρόβλημα δεν είναι γνωστό. Εμείς προειδοποιήσαμε. Και σήμερα
προειδοποιούμε ξανά. Το κάνουμε δημόσια, θεσμικά και με συγκεκριμένους
αριθμούς. Γιατί δεν θέλουμε, εάν αύριο συμβεί το επόμενο σοβαρό περιστατικό, να
ακούσουμε ότι «κανείς δεν μπορούσε να το προβλέψει».
Μπορούμε να το προβλέψουμε.
Όταν σχεδόν 900 κρατούμενοι συγκεντρώνονται σε ένα
Κατάστημα 600 θέσεων, όταν η πραγματική δύναμη φύλαξης έχει περιοριστεί περίπου
στους 40 υπαλλήλους, όταν δεν υπάρχει καθόλου ιατρικό και νοσηλευτικό
προσωπικό, όταν υπάρχουν ελλείψεις σε κρίσιμες ειδικότητες και μέσα ασφαλείας
και όταν οι εργαζόμενοι λειτουργούν καθημερινά στα όρια των αντοχών τους, ο
κίνδυνος ενός σοβαρού περιστατικού δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως ένα
μακρινό ή θεωρητικό ενδεχόμενο.
Και το λέμε όσο πιο καθαρά και υπεύθυνα μπορούμε: Δεν
θέλουμε η επόμενη ανακοίνωση του Σωματείου μας να είναι ανακοίνωση
συλλυπητηρίων για έναν συνάδελφό μας. Δεν θέλουμε να φτάσουμε στο σημείο να
θρηνήσουμε υπάλληλο για να κινητοποιηθεί εκ των υστέρων ο κρατικός μηχανισμός.
Η ανθρώπινη ζωή δεν μπορεί να αποτελεί το τίμημα που πρέπει
να πληρωθεί προκειμένου να αναγνωριστεί ένα πρόβλημα για το οποίο έχουμε
επανειλημμένα προειδοποιήσει. Από τη στιγμή που τα προβλήματα είναι γνωστά και
καταγεγραμμένα, η αντιμετώπισή τους αποτελεί πλέον ευθύνη εκείνων που έχουν τη
θεσμική δυνατότητα να λάβουν αποφάσεις.
Ζητούμε άμεσα
1. Άμεση και ουσιαστική αποσυμφόρηση του Σωφρονιστικού
Καταστήματος Νιγρίτας, ώστε ο αριθμός των κρατουμένων να επανέλθει σε επίπεδα
συμβατά με την πραγματική χωρητικότητα και τις δυνατότητες ασφαλούς λειτουργίας
του.
2. Άμεση ενίσχυση του κλάδου ΔΕ Φύλαξης, με μόνιμο
προσωπικό και, μέχρι την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών πρόσληψης, με
κάθε νόμιμο και πρόσφορο τρόπο προσωρινής ενίσχυσης.
3. Άμεση ενίσχυση του διοικητικού, επιστημονικού και
τεχνικού προσωπικού, σύμφωνα με τις πραγματικές ανάγκες ενός Καταστήματος που
σήμερα λειτουργεί με πληθυσμό πολύ μεγαλύτερο από τον σχεδιασμό του.
4. Άμεση στελέχωση του Καταστήματος με ιατρικό και
νοσηλευτικό προσωπικό, ακόμη και με συμβάσεις, καθώς σήμερα δεν υπηρετεί
καθόλου αντίστοιχο προσωπικό, μέχρι να εξασφαλιστεί μόνιμη, σταθερή και επαρκής
υγειονομική κάλυψη.
5. Άμεση προμήθεια του απαιτούμενου εξοπλισμού ασφαλείας,
συμπεριλαμβανομένων επαρκών ασυρμάτων επικοινωνίας, χειροπέδων και κάθε άλλου
μέσου που είναι απαραίτητο για την ασφαλή εκτέλεση των καθηκόντων του
προσωπικού.
6. Άμεση εξασφάλιση επαρκών βασικών ειδών διαβίωσης για
τους κρατούμενους, ώστε να μη χρειάζεται ένα κρατικό Σωφρονιστικό Κατάστημα να
προσφεύγει στην αναζήτηση δωρεών για στρώματα, κλινοσκεπάσματα και είδη πρώτης
ανάγκης.
7. Ουσιαστική οικονομική και θεσμική αναγνώριση της
ιδιαίτερης φύσης, της ευθύνης και της επικινδυνότητας της εργασίας του
σωφρονιστικού προσωπικού, καθώς και επανεξέταση της αποζημίωσης για την
πρόσθετη εργασία που παρέχεται για την κάλυψη των τεράστιων υπηρεσιακών
αναγκών. Ως πρωτοβάθμιο Σωματείο θέτουμε το ζήτημα δημόσια και με σαφήνεια και
καλούμε παράλληλα την Ομοσπονδία Σωφρονιστικών Υπαλλήλων Ελλάδας, στο πλαίσιο
του δικού της θεσμικού ρόλου, να συνεχίσει και να εντείνει τη διεκδίκηση των
κεντρικών μισθολογικών και θεσμικών αιτημάτων του κλάδου.
Δεν ζητάμε προνόμια – ζητάμε να μπορούμε να κάνουμε τη
δουλειά μας και να επιστρέφουμε ασφαλείς στις οικογένειές μας
Οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι δεν ζητούν ειδική μεταχείριση.
Ζητούν τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις για να εκτελούν το καθήκον τους.
Ζητούν ένα Σωφρονιστικό Κατάστημα 600 θέσεων να μην
λειτουργεί μονίμως με 840, 890 ή αύριο ενδεχομένως ακόμη περισσότερους
κρατούμενους. Ζητούν να υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι για να φυλάξουν με ασφάλεια
το Κατάστημα.
Ζητούν να υπάρχουν γιατροί και νοσηλευτές.
Ζητούν να υπάρχει διοικητική, επιστημονική και τεχνική
υποστήριξη. Ζητούν να υπάρχουν τα βασικά μέσα για να κάνουν τη δουλειά τους.
Ζητούν η πρόσθετη εργασία, η ευθύνη και ο καθημερινός
κίνδυνος να αναγνωρίζονται ουσιαστικά. Και, πάνω απ’ όλα, ζητούν να μπορούν,
μετά το τέλος κάθε βάρδιας, να επιστρέφουν ασφαλείς στις οικογένειές τους.
Η Πολιτεία έχει ενημερωθεί. Τα προβλήματα είναι γνωστά.
Οι αριθμοί είναι γνωστοί. Οι προειδοποιήσεις έχουν γίνει.
Από εδώ και πέρα, κανείς δεν μπορεί να πει ότι δεν γνώριζε.
Ζητούμε άμεσες αποφάσεις και άμεσες πράξεις, πριν η πραγματικότητα μας προλάβει
για ακόμη μία φορά.