Η ανεπαρκής χρηματοδότηση, οι διοικητικές καθυστερήσεις και οι απόπειρες περιορισμού των αρμοδιοτήτων της αποτελούν σοβαρές προκλήσεις για την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), σύμφωνα με τη Λάουρα Κοβέσι.
Σε συνέντευξή της στο POLITICO, λίγο πριν από την
ολοκλήρωση της επταετούς θητείας της, η Κοβέσι υποστήριξε ότι ο ευρωπαϊκός
θεσμός βρίσκεται αντιμέτωπος με εμπόδια που συνδέονται με τη διερεύνηση
υποθέσεων οι οποίες αγγίζουν ισχυρά πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα.
Ελλείψεις σε προσωπικό και χρηματοδότηση
Η Κοβέσι επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν
διαθέτει τους απαραίτητους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους για να
ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις της. Όπως ανέφερε, ενώ οι ανάγκες της
υπηρεσίας αντιστοιχούν σε 230 Ευρωπαίους εντεταλμένους εισαγγελείς, η διαθέσιμη
χρηματοδότηση επαρκεί για μόλις 180.
Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία της για τις
καθυστερήσεις στην αναθεώρηση του κανονισμού λειτουργίας της Εισαγγελίας, αλλά
και για τις δυσκολίες που προκαλεί η ανεπαρκής κάλυψη των επιχειρησιακών της
αναγκών.
Ενδεικτικά, στην Πολωνία υπηρετούν 15 από τους 24
εντεταλμένους εισαγγελείς που είχαν προβλεφθεί, ενώ στην περίπτωση της
Ουγγαρίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγήθηκε χρηματοδότηση κατά 50% χαμηλότερη
από εκείνη που είχε ζητήσει η EPPO.
Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας προειδοποίησε ότι
η υποστελέχωση, η γραφειοκρατία και οι καθυστερήσεις ενδέχεται να πλήξουν
σταδιακά την αξιοπιστία και την ανεξαρτησία του θεσμού.
Η Ελλάδα και η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ
Αναφερόμενη στην Ελλάδα, η Κοβέσι άσκησε κριτική στις
προσπάθειες που ασκούν πιέσεις στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με αφορμή το ζήτημα
της ανανέωσης των θητειών των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων.
Για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, σημείωσε ότι έχουν ήδη
ασκηθεί επιμέρους διώξεις και ότι οι σχετικές υποθέσεις βρίσκονται στη
Δικαιοσύνη.
Παράλληλα, αμφισβήτησε τις επικρίσεις περί πολιτικών
κινήτρων, εκτιμώντας ότι τέτοιου είδους ισχυρισμοί μπορούν να πλήξουν την
αξιοπιστία της Εισαγγελίας και να απομακρύνουν τη δημόσια συζήτηση από την
ουσία των υπό διερεύνηση καταγγελιών.
Η Κοβέσι ξεκαθάρισε ότι η εισαγγελική δραστηριότητα δεν
μπορεί να εξαρτάται από τον εκλογικό κύκλο, καθώς βασική αποστολή της υπηρεσίας
είναι η προστασία των ευρωπαϊκών οικονομικών συμφερόντων και η διασφάλιση ότι
τα κοινοτικά κονδύλια καταλήγουν στους νόμιμους δικαιούχους.
Σχετικά με την υπόθεση των 11 βουλευτών, για τους οποίους
έχει ζητηθεί άρση ασυλίας, υπερασπίστηκε τη διαδικασία, υπογραμμίζοντας ότι η
άρση της ασυλίας δεν ισοδυναμεί με καταδίκη ή διαπίστωση ενοχής. Αντίθετα,
αποτελεί αναγκαίο βήμα για να μπορέσουν οι αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν στην
έρευνα και να συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα στοιχεία.
«Κανείς δεν βρίσκεται πάνω από τον νόμο»
Η απερχόμενη επικεφαλής της EPPO επέκρινε, επίσης, τη
στάση ορισμένων αξιωματούχων στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, επισημαίνοντας ότι
εξακολουθεί να εμφανίζεται η αντίληψη πως συγκεκριμένα πρόσωπα μπορούν να
εξαιρούνται από τους κανόνες που ισχύουν για όλους.
Όπως υποστήριξε, σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργείται η
εντύπωση ότι ορισμένοι αξιωματούχοι θεωρούν πως δεν έχουν υποχρέωση συνεργασίας
με τις εισαγγελικές αρχές.
Την ίδια στιγμή, αναφέρθηκε σε περιπτώσεις κατά τις
οποίες εθνικές αρχές ξεκινούν παράλληλες έρευνες για τα ίδια περιστατικά,
θέτοντας υπό αμφισβήτηση την αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Σύμφωνα με
την ίδια, τέτοιες πρακτικές μπορεί να περιορίσουν τη δυνατότητα της EPPO να
προχωρήσει απρόσκοπτα στο έργο της.
Εθνική κυριαρχία και διασυνοριακό έγκλημα
Απαντώντας στις αιτιάσεις ότι η λειτουργία της Ευρωπαϊκής
Εισαγγελίας περιορίζει την εθνική κυριαρχία, η Κοβέσι υποστήριξε ότι η
συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών ενισχύει την προστασία των πολιτών και των
δημόσιων πόρων.
Όπως εξήγησε, οι εγκληματικές οργανώσεις αξιοποιούν πλέον
τη διασυνοριακή δράση τους και τις διαφορές μεταξύ των εθνικών συστημάτων
δικαιοσύνης, προκειμένου να αποφεύγουν τον εντοπισμό και τη δίωξη.
Παράλληλα, χαρακτήρισε σχεδόν αδύνατη την αποχώρηση ενός
κράτους από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, απαντώντας στις σχετικές τοποθετήσεις που
έχουν διατυπωθεί στην Ελλάδα.
Ο απολογισμός και οι προκλήσεις για το μέλλον
Κάνοντας τον απολογισμό της θητείας της, η Κοβέσι
υπογράμμισε τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στον εντοπισμό εγκληματικών
δραστηριοτήτων, στην ενίσχυση των διώξεων και στην προστασία του προϋπολογισμού
της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η αποτελεσματικότητα του θεσμού
τα επόμενα χρόνια θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητά του να
διατηρήσει την ανεξαρτησία του και να λειτουργεί χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις ή
διοικητικά εμπόδια.