Στις Σέρρες φαίνεται πως βρέθηκε η συνταγή για τα προβλήματα της αγοράς: ανάβεις προβολείς, στήνεις ένα σόου, παρατάσσεις τους επισήμους για φωτογραφίες και περιμένεις να συγκινηθεί ο τζίρος. Αν δεν συγκινηθεί, τουλάχιστον θα έχεις υλικό για τις αναρτήσεις σου.
Η Λευκή Νύχτα πρόσφερε άλλη μία παράσταση του τοπικού
πολιτικού προσωπικού και των εκπροσώπων φορέων που μοιάζουν να συγχέουν τη
δημόσια παρουσία με τη δημόσια προσφορά. Πρόθυμοι να εμφανιστούν, να
χαιρετίσουν, να φωτογραφηθούν. Η επάρκειά τους, όμως, κρίνεται εκεί όπου
σβήνουν οι προβολείς και αρχίζουν οι απαιτήσεις της πραγματικής ζωής.Και εκεί η
παράσταση δυσκολεύει.
Γιατί ο μέσος Σερραίος επαγγελματίας, την επόμενη ημέρα,
θα βρει μπροστά του τους ίδιους λογαριασμούς, τα ίδια έξοδα, την ίδια αγωνία. Ο
πάροχος του ρεύματος δεν πληρώνεται με χειροκροτήματα. Το ενοίκιο δεν
εξοφλείται με φωτογραφίες. Και η βόλτα μπροστά από μια βιτρίνα δεν μετατρέπεται
αυτομάτως σε χρήματα στο ταμείο.
Η προσέλευση είναι ένα στοιχείο. Η πραγματική ενίσχυση
της αγοράς είναι το ζητούμενο. Πόσα καταστήματα ωφελήθηκαν; Πόσο αυξήθηκαν οι
πωλήσεις; Ποιο ήταν το κόστος και ποιο το αποτέλεσμα; Με ποια κριτήρια
επιλέχθηκαν τα δρώμενα; Αυτά χρειάζονται απαντήσεις, όσο κι αν χαλούν την
ευκολία μιας πανηγυρικής ανάρτησης.
Υπάρχει, βεβαίως, και η αισθητική. Μια εμπορική αγορά, με
ανθρώπους που παλεύουν να κρατήσουν όρθιες τις επιχειρήσεις τους, αξίζει κάτι
περισσότερο από ένα πρόχειρο σκηνικό θεάματος. Η ποιότητα μιας διοργάνωσης δεν
μετριέται σε ντεσιμπέλ ούτε πιστοποιείται από το πόσοι επίσημοι χώρεσαν στο
κάδρο. Χρειάζεται ιδέα, μέτρο, σεβασμό στον χώρο και στο κοινό.
Ποιος αποφασίζει, λοιπόν, τι ταιριάζει στην πόλη; Και
πόσο χαμηλά πρέπει να κατεβάσουμε τον πήχη για να περνούν όλες οι επιλογές από
πάνω του;
Το βαθύτερο πρόβλημα είναι πολιτικό. Η ευκολία με την
οποία η φιέστα παρουσιάζεται ως απάντηση στην οικονομική ασφυξία φανερώνει μια
αντίληψη εξουσίας που βολεύεται με τη βιτρίνα. Στη δική μου ανάγνωση, αυτή
είναι η βαθιά συντηρητική λογική της τοπικής δεξιάς ελίτ: η πόλη ως σκηνικό, οι
πολίτες ως κοινό και η δημόσια προβολή ως υποκατάστατο της ουσιαστικής
παρέμβασης.
Πού είναι η ίδια ένταση για την πανάκριβη ενέργεια; Η
ίδια κινητοποίηση για την ερήμωση της περιφέρειας; Η ίδια επιμονή για το
εισόδημα που δεν φτάνει και για τις μικρές επιχειρήσεις που στενεύουν
καθημερινά τα περιθώριά τους; Για τη φωτογραφία περισσεύει η προθυμία. Για τη
διεκδίκηση χρειάζονται θέσεις, συγκρούσεις και δουλειά.
Και οι πολίτες έχουμε ευθύνη για τα κριτήρια με τα οποία
αξιολογούμε όσα μας προσφέρονται. Όταν αρκούμαστε στο «είχε κόσμο», χαρίζουμε
στους διοργανωτές μια επιτυχία που δεν χρειάζεται να αποδείξουν. Όταν
χειροκροτούμε κάθε πρόχειρη επιλογή, τους επιτρέπουμε να θεωρούν την
προχειρότητα επαρκή. Η διασκέδαση μπορεί κάλλιστα να συνοδεύεται από κρίση και
απαίτηση.
Οι Σέρρες χρειάζονται ανθρώπους που να καταλαβαίνουν την
καθημερινότητά τους και να μπορούν να την αλλάξουν. Η πόλη δεν μπορεί να ζει
από εκδήλωση σε εκδήλωση, περιμένοντας κάθε φορά να βαφτιστεί η πρόσκαιρη
κίνηση «ανάπτυξη».
Στη Λευκή Νύχτα οι προβολείς έκαναν τη δουλειά τους. Το
ερώτημα είναι πότε θα κάνουν τη δική τους όσοι στήθηκαν από κάτω.