Αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν την Παρασκευή γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Πολωνίας, την ώρα που η ηγεσία του βρέθηκε αντιμέτωπη με αμφισβητούμενη απόφαση αναστολής των καθηκόντων της.
Η αντιπολίτευση κατήγγειλε απόπειρα «πραξικοπήματος», ενώ
ο πρόεδρος της χώρας, Κάρολ Ναβρότσκι, διέκοψε την πτήση του προς τη Σενεγάλη
και επέστρεψε εσπευσμένα στη Βαρσοβία.
Η αστυνομία διέψευσε ότι εισέβαλε στο κτίριο, επιβεβαίωσε
όμως τη σύλληψη τριών ατόμων που παραβίασαν την περίφραξή του.
Η πρωτοφανής αντιπαράθεση ξέσπασε όταν η Άννα
Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, ενεργώντας ως η αρχαιότερη σε υπηρεσία δικαστής, εξέδωσε
διάταγμα για την αναγκαστική μηνιαία παύση καθηκόντων του προέδρου του
δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σφιεντσκόφσκι, και του αντιπροέδρου, Μπαρτόλομεϊ
Σοχάνσκι, με σκοπό, όπως δήλωσε, να αποτραπεί η παράλυση των λειτουργιών του
δικαστηρίου και να ψηφιστεί ο προϋπολογισμός, αναλαμβάνοντας προσωρινά τη
διοίκηση.
Η ηγεσία του δικαστηρίου αμφισβήτησε αμέσως τη νομιμότητα
της κίνησης, υποστηρίζοντας ότι η Κόρβιν-Πιοτρόφσκα δεν είναι καν δικαστής του
συγκεκριμένου θεσμού. Παράλληλα, καταγγέλθηκε παράνομη κατάληψη της επίσημης
ιστοσελίδας του.
Τι συνέβη έξω από το Συνταγματικό Δικαστήριο
Η αστυνομία της Βαρσοβίας ανακοίνωσε ότι κινητοποιήθηκε
ύστερα από αίτημα του Γενικού Εισαγγελέα και δικαστή του Συνταγματικού
Δικαστηρίου, λόγω των συνεχιζόμενων διαδηλώσεων και πιθανών απειλών για την
ασφάλεια δικαστών και εργαζομένων.
Διέψευσε, ωστόσο, τις αναφορές περί εισβολής στο
δικαστικό μέγαρο, διευκρινίζοντας ότι οι αστυνομικοί παρέμειναν στον εξωτερικό
χώρο και δεν επενέβησαν εναντίον των υπαλλήλων ασφαλείας.
Επιβεβαίωσε επίσης ότι συνελήφθησαν τρία άτομα που
παραβίασαν την περίφραξη του δικαστηρίου, τονίζοντας ότι η επιχείρηση
αποσκοπούσε στη διασφάλιση της δημόσιας τάξης.
Ο Ναβρότσκι διέκοψε το ταξίδι του
Μπροστά στην κλιμάκωση της κρίσης, ο πρόεδρος της
Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, αποφάσισε να επιστρέψει αμέσως στη χώρα, ενώ
ταξίδευε προς τη Σενεγάλη.
«Σε μια τέτοια στιγμή, ο πρόεδρος πρέπει να βρίσκεται
στην Πολωνία. Διακόπτω την πτήση μου προς τη Σενεγάλη. Επιστρέφω», ανακοίνωσε
μέσω της πλατφόρμας X.
Η απόφασή του ακολούθησε τις καταγγελίες της
αντιπολίτευσης για απόπειρα ανατροπής της νόμιμης διοίκησης του Συνταγματικού
Δικαστηρίου.
Το δικαστήριο καταγγέλλει παράνομη κατάληψη της
ιστοσελίδας του
Σε ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε μέσω των λογαριασμών του
Συνταγματικού Δικαστηρίου υποστηρίζεται ότι νόμιμος πρόεδρος παραμένει ο
Μπόγκνταν Σφιεντσκόφσκι και αντιπρόεδρος ο Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι.
Η ίδια ανακοίνωση αμφισβητεί την ιδιότητα της Άννας
Κόρβιν-Πιοτρόφσκα και καταγγέλλει ότι η ιστοσελίδα του θεσμού έχει καταληφθεί
παράνομα.
Μάλιστα, όσοι συμμετέχουν στις επίμαχες ενέργειες
κατηγορούνται, από την πλευρά της ηγεσίας του δικαστηρίου, για απόπειρα
πραξικοπήματος.
Πρόκειται για καταγγελίες που διατυπώνονται στο πλαίσιο
της θεσμικής σύγκρουσης και όχι για δικαστικά διαπιστωμένα αδικήματα.
Τουσκ: «Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον
μας»
Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ τοποθετήθηκε δημόσια,
υπερασπιζόμενος την ανάγκη αλλαγών στη λειτουργία της Δικαιοσύνης μετά την
περίοδο διακυβέρνησης του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS).
«Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας.
Έπειτα από χρόνια παρανομιών υπό τη διακυβέρνηση του κόμματος Νόμος και
Δικαιοσύνη (PiS), πρόκειται για μια δύσκολη διαδικασία, μερικές φορές επώδυνη,
που απαιτεί αποφασιστικές ενέργειες. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος», έγραψε στο X.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Βάλντεμαρ Ζούρεκ, υποστήριξε
επίσης ότι το κράτος έχει υποχρέωση να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία του
Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Η σύγκρουση για τον διορισμό των δικαστών
Πίσω από τα γεγονότα βρίσκεται μια παρατεταμένη διαμάχη
για τη σύνθεση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, που έχει οδηγήσει σε ουσιαστική
παράλυση της λειτουργίας του.
Ο πρόεδρος Ναβρότσκι δεν έχει αποδεχθεί την ορκωμοσία
τριών από τους έξι δικαστές που πρότεινε το Κοινοβούλιο. Παράλληλα, ο
Σφιεντσκόφσκι έχει αρνηθεί να επιτρέψει σε νέους δικαστές να αναλάβουν
καθήκοντα.
Η κυβέρνηση Τουσκ αμφισβητεί τη νομιμότητα διορισμών που
έγιναν κατά τη διακυβέρνηση του PiS και αρνείται να αναγνωρίσει τις αποφάσεις
του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Αντίστοιχα, ο Ναβρότσκι και ο Σφιεντσκόφσκι δεν
αναγνωρίζουν τους δικαστές που εξελέγησαν το 2026.
Ο πρωθυπουργός κατηγορεί τον πρόεδρο ότι δεν εκπληρώνει
τις συνταγματικές του υποχρεώσεις.
Κατσίνσκι: «Πραξικόπημα» – Καλεί τον πρόεδρο να παρέμβει
Ο ηγέτης του αντιπολιτευόμενου PiS, Γιάροσλαβ Κατσίνσκι,
χαρακτήρισε τις εξελίξεις «πραξικόπημα» και ζήτησε την παρέμβαση του προέδρου
της Δημοκρατίας.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, παρουσιάζει τις
ενέργειές της ως μέρος της προσπάθειας αποκατάστασης του κράτους δικαίου, ενώ η
αντιπολίτευση τις καταγγέλλει ως παρέμβαση στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Η σύγκρουση έχει πλέον μεταφερθεί από τη διαφωνία για
τους διορισμούς δικαστών στην ίδια τη διοίκηση του Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Με τις δύο πλευρές να μην αναγνωρίζουν τις αποφάσεις η μία της άλλης, παραμένει
ανοιχτό ποιος ασκεί νόμιμα την ηγεσία του θεσμού και πώς θα αποκατασταθεί η
λειτουργία του.