Κωνσταντίνος Σαββόπουλος
Το θερμόμετρο χτυπάει ή υπερβαίνει τα «40άρια» σε ολόκληρη τη χώρα, με το κύμα καύσωνα να διαρκεί μέχρι την επόμενη Κυριακή, οπότε και οι μετεωρολόγοι αναμένουν μικρές ανάσες δροσιάς.
Τα αστικά κέντρα «ψήνονται», αλλά, σύμφωνα με τα επίσημα
στατιστικά στοιχεία, οι μισοί κάτοικοί τους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα
για μια ολιγοήμερη απόδραση σε θαλασσινό προορισμό.
Όσες και όσοι παραμένουν στις πόλεις, ίσως σκεφτούν δύο
και τρεις φορές πριν ανοίξουν το κλιματιστικό, τουλάχιστον για αρκετές ώρες.
Τα τιμολόγια ρεύματος έχουν πάρει την ανιούσα, καθώς το
τελευταίο τρίμηνο οι προμηθευτές διαμορφώνουν τις τιμές κατά το δοκούν, η ΔΕΗ
σέρνει τον χορό των ανατιμήσεων και η κυβέρνηση απλώς παρακολουθεί,
προτρέποντας τους καταναλωτές να αλλάξουν «χρώμα» τιμολογίου.
Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για ανοδικές τάσεις και πιέσεις
στη χονδρεμπορική αγορά, τουλάχιστον για το δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου, με ό,τι
αυτό συνεπάγεται για τα οικιακά τιμολόγια.
Αξιοσημείωτο είναι ότι κατά 40% αυξήθηκαν οι
ληξιπρόθεσμες οφειλές καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος προς τους παρόχους το
2024, φθάνοντας σε επίπεδα-ρεκόρ, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Ρυθμιστικής
Αρχής Ενέργειας.
Εργασία υπό συνθήκες φούρνου
Τις ημέρες του καύσωνα, όπως τη χθεσινή, στους δρόμους
και στα εργοτάξια της Αθήνας εκτελούνταν κανονικά έργα — και μάλιστα τις ώρες
που ο ήλιος έδειχνε τις πιο άγριες διαθέσεις του.
Από την εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας που προέβλεπε
διακοπή εργασιών από τις 12 το μεσημέρι έως τις 5 το απόγευμα, εξαιρούταν η
Αττική!
Παράλληλα, δεν διασφαλίζεται η καταβολή των ημερομισθίων
στους εργαζόμενους για τους οποίους σταματά η εργασία.
Η υποχρεωτική παύση χειρωνακτικών εργασιών (12:00–17:00)
που εκτελούνται σε εξωτερικό χώρο, από σήμερα αφορά και την Περιφέρεια Αττικής.
Ωστόσο, ποιος εγγυάται ότι το μέτρο είναι επαρκές για την υγεία των
εργαζομένων, ιδίως των μεγαλύτερων σε ηλικία; Και ποιος εγγυάται ότι θα
εφαρμοστεί;
Η κυβέρνηση παραπέμπει στην εγκύκλιο 34666/03.06.2024,
που αφορά τα “έκτακτα μέτρα προστασίας” των εργαζομένων. Δεν πρόκειται, ωστόσο,
για νομοθεσία, επομένως δεν καθίσταται υποχρεωτική για τους εργοδότες.
Ακόμη όμως και η εφαρμογή των εγκυκλίων παραμένει στον
«αέρα», από τη στιγμή που η Επιθεώρηση Εργασίας είναι «ξεδοντιασμένη»,
καθιστώντας ανέφικτο τον έλεγχο στους χώρους εργασίας.
Για να αποφύγουν πιθανές κυρώσεις, υπάρχουν εργοδότες
που, σύμφωνα με καταγγελίες, μετακινούν τους εργαζόμενους σε υπόγεια από τις 12
έως τις 5.
Η παρουσία γιατρού, μάλιστα, στην πλειοψηφία των
επιχειρήσεων (κάτω των 50 εργαζομένων) θεωρείται ανέκδοτο μεταξύ των
εργαζομένων.
Εργοδοτική αυθαιρεσία και απώλειες ζωών
Η κατάσταση αυτή, όπως είναι εύλογο, κυοφορεί κινδύνους
για την επέκταση της μακάβριας λίστας των θυμάτων εργοδοτικής αυθαιρεσίας.
Όπως αναφέρει το Συνδικάτο Οικοδόμων Αθήνας:
«Το προηγούμενο διάστημα, σε συνθήκες καύσωνα και
συνεχούς θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων στις κατασκευές —που προστίθεται
στην κούραση από τα εξαντλητικά ωράρια στα εργοτάξια και την οδοποιία— πέντε
οικοδόμοι έχασαν τη ζωή τους. Κάποιοι εξ αυτών επειδή δεν τηρήθηκε ούτε καν η
εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας, η οποία είναι κομμένη και ραμμένη στα κέρδη
των εργοδοτών και ορίζει τους 40°C ως όριο παύσης εργασιών.»
Οι οικοδόμοι ζητούν, μεταξύ άλλων, διακοπή των εργασιών
όταν η θερμοκρασία φτάσει τους 38°C και αποχή από την εργασία, σε συνθήκες
καύσωνα, για εργαζόμενους που εντάσσονται σε ομάδες υψηλού κινδύνου
(καρδιοπαθείς, πνευμονοπαθείς, διαβητικοί, νεφροπαθείς, εγκυμονούσες κ.λπ.).
Τουριστικό «θαύμα» με μεσαιωνικές συνθήκες
Το successstory του τουρισμού θεμελιώνεται σε μεσαιωνικές
εργασιακές συνθήκες.
Όπως ανέφερε χθες το TVXS στο ρεπορτάζ με τίτλο
«Ελληνικός τουρισμός / Το “θαύμα” και η αλήθεια» σε πολλές περιοχές —ιδίως
νησιωτικούς προορισμούς— οι συνθήκες εργασίας είναι ακόμη πιο εξαντλητικές:
εργαζόμενοι δουλεύουν για ώρες κάτω από τον καυτό ήλιο, μεταφέρουν βάρη ή
εργάζονται μέσα στη θάλασσα, συχνά χωρίς τον απαραίτητο εξοπλισμό.
Σύμφωνα με τον Γιώργο Στεφανάκη, πρόεδρο του Συνδικάτου
Επισιτισμού Τουρισμού Αττικής, πολλοί εργαζόμενοι κοιμούνται σε αυτοκίνητα ή
στοιβάζονται σαν σαρδέλες σε ένα δωμάτιο.
Ατομική ευθύνη αντί πολιτικής βούλησης
Θεωρείται, ωστόσο, εξαιρετικά αμφίβολο να βρουν ευήκοα
κυβερνητικά ώτα τα Συνδικάτα.
Ο κ. Μητσοτάκης, μάλιστα, φάνηκε να επαναφέρει το δόγμα
της ατομικής ευθύνης για τους εργαζομένους που είναι εκτεθειμένοι στον καυτό
ήλιο και στις ορέξεις των ανεξέλεγκτων εργοδοτών.
«Εφιστώ την προσοχή σας τις επόμενες ημέρες, καθώς οι
ειδικοί μας προειδοποιούν ότι έρχεται κύμα καύσωνα», έγραψε στην τελευταία του
ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα.
Δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών για τη μάστιγα των
εργατικών «δυστυχημάτων» δεν εντοπίζονται, παρά τις εξονυχιστικές αναζητήσεις
στις μηχανές αναζήτησης του Διαδικτύου.
Η σκληρή πραγματικότητα
Κατά το πρώτο τετράμηνο του έτους, 64 εργαζόμενοι έχασαν
τη ζωή τους και 101 τραυματίστηκαν σοβαρά στους χώρους εργασίας, σύμφωνα με τα
στοιχεία του προέδρου της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών
Επιχειρήσεων, Ανδρέα Στοϊμενίδη.
Τα στοιχεία αυτά δεν αποτελούν απλή αριθμητική·
αποτυπώνουν θρήνους σε αναρίθμητα σπίτια.
Προφανώς η μακάβρια λίστα είναι πολύ μεγαλύτερη. Από τις
πρώτες μέρες του Ιουλίου, κάθε ημέρα ο κόσμος της εργασίας κηδεύει έναν νεκρό.
Αρκετά περιστατικά, ως γνωστόν, κουκουλώνονται από την
εργοδοσία, ενώ πολυάριθμοι τραυματίες είτε καταλήγουν είτε μένουν ανάπηροι.
Αυτές οι τραγωδίες, όμως, δεν βρίσκουν χώρο στα
τηλεοπτικά δελτία ή περνούν «στα ψιλά» από ιστοτόπους και εφημερίδες που
στηρίζουν την κυβερνητική πολιτική.
Νέος «εργασιακός» οδοστρωτήρας
Το επόμενο «έργο» που ανεβαίνει στους χώρους εργασίας
προϊδεάζει για τα χειρότερα.
Το νέο εργασιακό νομοσχέδιο γενικεύει τις πιο ακραίες
μορφές ευελιξίας στην αγορά εργασίας, καθώς προβλέπει —μεταξύ άλλων— 13ωρη
ημερήσια εργασία στον ίδιο εργοδότη (σε αντίθεση με το μέχρι τώρα σύστημα που
προέβλεπε εργασία σε δύο ή περισσότερους).
Αυτό παρουσιάζεται από την κ. Κεραμέως ως αίτημα των
εργαζομένων, ενώ στην πραγματικότητα υποκρύπτεται η ανάγκη των ανθρώπων της εργασίας
να έχουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα και ασφάλεια από μια οχτάωρη εργασία.
Εκλογικά ποσοστά και πολιτικές εξελίξεις
Στις εκλογές του 2023, ο κ. Μητσοτάκης κυριάρχησε ακόμη
και στις υποβαθμισμένες περιοχές, όπου ο κόσμος της εργασίας αγωνίζεται υπό αντίξοες
συνθήκες για το μεροκάματο.
Το γεγονός ότι είχε ήδη θέσει σε εφαρμογή τις
«οδοστρωτήρες» του εργασιακού δικαίου —διευθέτηση χρόνου εργασίας, υπονόμευση
συλλογικών συμβάσεων, κατάργηση της υποχρέωσης επίκλησης βάσιμου λόγου από τον
εργοδότη για απόλυση— δεν τον εμπόδισε να θριαμβεύσει με το ιστορικό 41%.
Αυτά τα γαλάζια ποσοστά,, θεωρούνται πλέον για τη Ν.Δ.
όνειρα θερινής νυκτός, εν μέσω πραγματικού και πολιτικού καύσωνα.
Τα ακροδεξιά παραπλανητικά συνθήματα
Παρόλα αυτά, η δημοκρατική αντιπολίτευση θεωρείται
εξαιρετικά δύσκολο να επαναπροσεγγίσει τους ανθρώπους του μόχθου με απλές
ανακοινώσεις για την αντεργατική κυβερνητική πολιτική.
Η Ακροδεξιά, άλλωστε, καραδοκεί με τα παραπλανητικά και
απλοϊκά συνθήματά της, ώστε να επιτύχει αυτό που γνωρίζει καλά: φορώντας
φιλεργατικό προσωπείο, να καταστεί το δεξί χέρι των επιχειρηματικών
συμφερόντων.