Κωνσταντίνος Σαββόπουλος
Οι πανηγυρισμοί της κυβέρνησης, λόγω της αναβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο Fitch, ήταν ιδιαίτερα ζωηροί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στη σκιά του τριπτύχου «ΟΠΕΚΕΠΕ – Τέμπη – ΕΛΤΑ» που πολιορκεί την κυβέρνηση και πριονίζει τα ποσοστά της, αναζήτησε ένα πάτημα ώστε να πλασάρει… ευημερία, καλά εισοδήματα, στιβαρή οικονομία και κοινωνική συνοχή.
Ο πρωθυπουργός, ωστόσο, δείχνει να κρύβει τη σημαία της τόνωσης της επιχειρηματικότητας — την οποία ανέμιζε με ζήλο από την πρώτη ημέρα της εκλογής του στην προεδρία της Ν.Δ. — στο ντουλάπι.
Eurostat: Πρωταθλήτρια Ευρώπης η Ελλάδα στα λουκέτα
Τα λουκέτα των επιχειρήσεων στη χώρα μας αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό στην ΕΕ τόσο στο τρίτο τρίμηνο του 2025 όσο και συνολικά από το 2021.
Το τρίτο τρίμηνο φέτος, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, κατέβασαν ρολά κατά 47,8% περισσότερες επιχειρήσεις σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2025.
Σε αυτό το «ράλι» λουκέτων στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η Ελλάδα είναι «πρωταθλήτρια» στην ευρωπαϊκή κατάταξη. Ακολουθούν η Πολωνία και η Τσεχία στη δεύτερη και τρίτη θέση, με αυξήσεις 17,3% και 17,2% αντίστοιχα στις πτωχεύσεις.
Άλλο ένα success story της κυβέρνησης περί προσήλωσης στη στήριξη της μεσαίας τάξης δείχνει — και με τη βούλα της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας — να κονιορτοποιείται.
Η κοινωνική ταυτότητα της μεσαίας τάξης είναι ιστορικά συνδεδεμένη με τον μικροϊδιοκτήτη και τον αυτοαπασχολούμενο.
Η αλυσιδωτή κατάρρευση της μικρομεσαίας οικονομίας
Οι επιπτώσεις των λουκέτων ασφαλώς είναι αλυσιδωτές και τις επωμίζονται οι αναρίθμητοι υπάλληλοι. Οι αριθμοί για το συνολικό ή δυνητικό αποτύπωμα των πτωχεύσεων μιλούν από μόνοι τους.
Οι περίπου 860.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) στην Ελλάδα απασχολούν πάνω από 2,5 εκατ. εργαζόμενους, ενώ το 83% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα δουλεύει σε ΜμΕ.
Η εξουθένωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας» όπως λέγεται εδώ και δεκαετίες, αποτελεί μία συνειδητή κυβερνητική επιλογή, όπως εκτιμούν η αντιπολίτευση και φορείς της αγοράς.
Το σχέδιο Πισσαρίδη σε πλήρη εφαρμογή
Όλα βαίνουν βάσει σχεδίου, όπως το έχει ορίσει η «επιτροπή Πισσαρίδη». Το σχετικό πόρισμα εκπονήθηκε πριν πέντε χρόνια, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και αποτέλεσε τη βάση για την απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης της Ε.Ε.
Υπενθυμίζεται ότι η επιτροπή, στην οποία προήδρευσε ο καθηγητής του LSE Χριστόφορος Πισσαρίδης, προτάσσει «να δοθούν κίνητρα για συγχωνεύσεις και εξαγορές εταιρειών με στόχο τη μεγέθυνση της μέσης ελληνικής επιχείρησης, τις οικονομίες κλίμακος και την προώθηση της συνεργασίας».
Σημείωνε, μάλιστα, ότι «το μικρό μέγεθος των ελληνικών επιχειρήσεων λειτουργεί ανασταλτικά στην παραγωγικότητα και στις εξαγωγές», δίνοντας ουσιαστικά το σήμα αφανισμού της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας υπέρ των πολυεθνικών μεγαθηρίων.
Ο πρωθυπουργός και άλλοι κορυφαίοι κυβερνητικοί παράγοντες εκθείασαν το περιεχόμενο του πορίσματος και το κατέστησαν «ευαγγέλιο» για την περιβόητη «ανασυγκρότηση» της ελληνικής οικονομίας.
Ποιοι (δεν) πήραν τα δισ. του Ταμείου Ανάκαμψης
Τα αποτελέσματα αυτής της επιλογής ήταν προδιαγεγραμμένα. Περισσότερα από 10 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης κατευθύνθηκαν σε 350 επιχειρήσεις, στην πλειονότητά τους μεγάλες.
Μόλις 1,5 δισ. κατέληξε σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, καθώς ορίστηκαν τραπεζικά κριτήρια για την αιμοδότησή τους.
Ούτως ή άλλως, οι προϋποθέσεις για τραπεζικό δανεισμό είναι πάρα πολύ αυστηρές, κάτι που έχει οδηγήσει σε αποκλεισμό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και από τα χρηματοδοτικά εργαλεία των συστημικών τραπεζών, ενώ παρόμοια είναι η κατάσταση και για την πρόσβαση σε κοινοτικά χρηματοδοτικά προγράμματα.
Νοικοκυριά με άδεια πορτοφόλια και καταστήματα με άδεια ταμεία
Επιπλέον, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών παραμένει η χαμηλότερη στην Ευρώπη — μαζί με εκείνη των Βούλγαρων πολιτών (Eurostat) — ψαλιδίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα κατανάλωσης εντός των φυσικών καταστημάτων.
Συν τοις άλλοις, οι αυξήσεις ενοικίων επαγγελματικής στέγης φτάνουν έως και το 100% στους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας, ενώ στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν, για τον ίδιο λόγο, 2.000 αδιάθετα ακίνητα εμπορικής χρήσης.
Υπενθυμίζεται ότι το μέτρο της επιστροφής ενός ενοικίου, που θα τεθεί σε εφαρμογή στις 28 Νοεμβρίου, αφορά ενοίκια κατοικίας.
Σύμφωνα δε με τους ελεύθερους επαγγελματίες, το άδικο σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης επιβαρύνει δυσανάλογα τη μικρή επιχείρηση, η οποία προσπαθεί να επιβιώσει σε ένα συνεχώς επιδεινούμενο περιβάλλον.
Βιομηχανίες που σβήνουν – περιοχές που μαραζώνουν
Τα λουκέτα, την περίοδο της νεοδημοκρατικής «ευημερίας», επεκτείνονται σε εργοστάσια και βιομηχανικές μονάδες με αποτέλεσμα να μαραζώνουν ολόκληρες περιοχές και χιλιάδες εργαζόμενοι να οδηγούνται στην ανεργία και την απελπισία.
Χωρίς εισόδημα παραμένουν πολλοί απολυμένοι της ΛΑΡΚΟ και αδυνατούν να ανταποκριθούν στις καθημερινές ανάγκες επιβίωσης, με το Σωματείο Εργαζομένων ΛΑΡΚΟ Λάρυμνας να επαναφέρει το αίτημα προς την κυβέρνηση για καταβολή έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης.
Τον δρόμο της ανεργίας ακολούθησαν και οι περίπου 300 εργαζόμενοι του εργοστασίου υαλουργίας «Γιούλα» στο Αιγάλεω, καθώς η διοίκηση του εν λόγω εργοστασίου ανακοίνωσε ότι κατεβάζει τα ρολά μετά από 70 χρόνια λειτουργίας.
Στην «παραγωγή» ανέργων προχώρησαν δύο ακόμη μονάδες, στη Νεοχωρούδα της Θεσσαλονίκης και στο Σταυροχώρι στο Κιλκίς. Πρόκειται για τα δύο εργοστάσια της χαρτοποιίας Sonoco Ελλάς Α.Ε.
Λουκέτο μπήκε και στο εργοστάσιο Reckitt Benckiser που βρισκόταν στο Βασιλικό, εκεί όπου παραγόταν το γνωστό μαλακτικό ρούχων Quanto, και απασχολούσε 70 εργαζόμενους.
Η διακοπή λειτουργίας του εργοστασίου της Crown Hellas Can στην Πάτρα, στα τέλη Οκτωβρίου 2024, οδήγησε στην ανεργία 121 εργαζόμενους που απασχολούνταν σε αυτό.
«Η Ελλάδα κερδίζει επενδυτική εμπιστοσύνη», δηλώνει τελευταία ο κ. Μητσοτάκης. Το αφήγημά του, ωστόσο, έχει κατεβασμένα ρολά στα μάτια περισσότερων αυτοαπασχολούμενων και εργαζομένων.